Navigation path

Left navigation

Additional tools

IP/07/1915

Bruksela, dnia 12 grudzień 2007 r.

Konsumenci: UE wprowadza nowe przepisy zwalczające reklamę wprowadzającą w błąd i agresywne praktyki sprzedaży

Dwa tygodnie przed Bożym Narodzeniem (12 grudnia 2007 r.) w całej UE wejdą w życie nowe przepisy unijne, radykalnie zwalczające reklamę wprowadzającą w błąd i agresywne praktyki sprzedaży. Obejmą one m.in. zakaz fałszywych „darmowych" ofert i reklam (bezpośredniego nakłaniania) w Internecie, wykorzystujących wpływ dzieci na decyzje zakupowe dorosłych. Ograniczenia te są częścią pokaźnej czarnej listy zachowań zakazanych w ramach nowej dyrektywy o nieuczciwych praktykach handlowych, skierowanej przeciwko „parszywej dwunastce” najpoważniejszych nadużyć popełnianych wobec konsumentów, począwszy od reklamy przynęty przez piramidy finansowe i artykuły sponsorowane po fałszywe oświadczenia zdrowotne o właściwościach leczniczych. Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych znacząco wzmacnia obowiązujące normy UE w zakresie reklamy wprowadzającej w błąd i wyznacza nowe standardy unijne dotyczące agresywnych praktyk handlowych, w tym nękania, przymusu i bezprawnego nacisku. Celem dyrektywy jest podniesienie zaufania konsumentów i przedsiębiorców do jednolitego rynku, co umożliwi im pełne wykorzystanie zalet handlu transgranicznego. Do chwili obecnej tylko 14 państw członkowskich wdrożyło tę dyrektywę. Komisja wszczęła postępowanie przeciwko państwom członkowskim, które nie przyjęły jeszcze żadnych przepisów krajowych.

Komisarz UE ds. konsumentów Meglena Kunewa powiedziała: „Nieuczciwe praktyki okradają konsumentów i zakłócają konkurencję na rynku. Na europejskim jednolitym rynku nie może być miejsca dla przedsiębiorców, którzy naciskają na ludzi, nękają ich lub wprowadzają w błąd, szczególnie w okresie świątecznym, w którym dokonuje się najwięcej zakupów w roku. Dlatego Europa przejmuje inicjatywę; są to jedne z najostrzejszych na świecie przepisów w dziedzinie wprowadzania w błąd i sprzedaży pod presją.”

Nowe przepisy

Nowa dyrektywa obejmuje 4 zasadnicze elementy:

  • klauzula generalna: szeroko zakrojona klauzula generalna definiująca nieuczciwe, a zatem zakazane praktyki;
  • praktyki wprowadzające w błąd (działania i zaniechania) oraz agresywne praktyki - dwie główne kategorie nieuczciwych praktyk handlowych - są szczegółowo zdefiniowane;
  • środki ochronne dla podatnych konsumentów: dyrektywa zawiera przepisy mające na celu zapobieganie wykorzystywaniu podatnych konsumentów;
  • czarna lista: obszerna czarna lista praktyk zakazanych we wszelkich okolicznościach.

„Parszywa dwunastka” – czarna lista

Czarna lista obejmuje ponad 30 praktyk uznawanych za nieuczciwe niezależnie od okoliczności. W jej skład wchodzi „parszywa dwunastka” praktyk powszechnie znanych ze swojej szkodliwości dla konsumentów:

  • 1. Reklama przynęta: zachęca konsumenta do dokonania zakupów u danego przedsiębiorcy, reklamując produkt o bardzo niskiej cenie, mimo braku odpowiednich zapasów.
  • 2. Fałszywe „darmowe” oferty: stwarzają fałszywe wrażenie darmowych ofert, opisując produkt jako „gratis”, „darmowy”, „bezpłatny” lub w podobny sposób, jeśli konsument musi uiścić jakąkolwiek inną należność niż nieunikniony koszt związany z odpowiedzią na praktykę handlową, odbiorem lub dostarczeniem produktu.
  • 3. Bezpośrednie wzywanie dzieci do zakupu reklamowanego produktu (np. „kup książkę teraz”) lub do nakłonienia ich rodziców lub innych dorosłych, przy wykorzystaniu wpływu dzieci na decyzje zakupowe tych osób, do nabycia dla nich reklamowanych produktów (np. „Właśnie wyszła nowa kaseta wideo firmy Fondi pt. »Alicja i jej magiczna książka« - powiedz swojej mamie, by kupiła ją w najbliższym kiosku.” Bezpośrednie nakłanianie dzieci jest zabronione w telewizji, a czarna lista rozszerza ten zakaz na wszystkie masowe środki przekazu, w tym przede wszystkim na reklamę w Internecie.
  • 4. Fałszywe oświadczenia o właściwościach leczniczych – od leczenia alergii poprzez powstrzymanie wypadania włosów do działania odchudzającego.
  • 5. Artykuły sponsorowane: wykorzystywanie treści publicystycznych w środkach masowego przekazu w celu promocji produktu w sytuacji, gdy przedsiębiorca zapłacił za tę promocję, a nie jest to wyraźnie zaznaczone.
  • 6. Piramidy finansowe: systemy promocyjne typu „piramida”, w ramach których świadczenie jest uzależnione przede wszystkim od wprowadzenia innych konsumentów do systemu, a nie od sprzedaży lub konsumpcji produktów.
  • 7. Wygrywanie nagród: stwarzanie fałszywego wrażenia, że konsument wygrał nagrodę, podczas gdy nie ma żadnych nagród lub ubieganie się o nagrodę jest uzależnione od zapłaty lub poniesienia kosztów przez konsumenta.
  • 8. Wprowadzanie w błąd co do praw konsumenta: prezentowanie praw przysługujących konsumentom na mocy przepisów prawnych jako cechy wyróżniającej ofertę przedsiębiorcy.
  • 9. Ograniczone oferty: fałszywe twierdzenie, że produkt będzie dostępny jedynie przez ograniczony czas, w celu pozbawienia konsumentów możliwości świadomego wyboru.
  • 10. Język usług po sprzedaży: zobowiązanie się do zapewnienia konsumentom usług po sprzedaży i udostępnienie takich usług jedynie w innym języku, bez wyraźnego poinformowania o tym konsumenta przed zawarciem przez niego transakcji.
  • 11. Dostawa niezamówiona: żądanie natychmiastowej lub odroczonej zapłaty za produkty bądź zwrotu lub przechowania produktów, które zostały dostarczone przez przedsiębiorcę, ale nie zostały zamówione przez konsumenta.
  • 12. Gwarancje ogólnoeuropejskie stwarzające fałszywe wrażenie, że usługi po sprzedaży dotyczące danego produktu są dostępne w innym państwie członkowskim niż to, w którym sprzedano ten produkt.

„Za darmo” powinno znaczyć „za darmo” – studium przypadku

We wrześniu 2007 r. pan Folcini z Włoch założył sobie nowy adres poczty elektronicznej. Na stronie internetowej zauważył małe okienko z napisem „5 darmowych SMS-ów dziennie”. Kliknął na to okienko i przeszedł do następnej strony, na której pojawił się ten sam napis – „5 DARMOWYCH SMS-ÓW DZIENNIE”. Zastosował się do wskazówek, po czym pojawił się kolejny napis informujący go o zakończeniu rejestracji oraz o tygodniowej opłacie za usługę, wynoszącej trzy euro. Wrócił na poprzednią stronę i okazało się, że była na niej zamieszczona - drobnym drukiem - informacja o odpłatności usługi.

Więcej informacji na ten temat na stronie internetowej:
Informacji udziela:
http://ec.europa.eu/consumers/rights/index_en.htm

http://ec.europa.eu/consumers/cons_int/safe_shop/fair_bus_pract/ucp_en.pdf


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website