IP/07/1750

Βρυξέλλες, 22 Νοεμβρίου 2007

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει σχέδιο για να προχωρήσουν ταχύτερα οι ενεργειακές τεχνολογίες σε ένα μέλλον χαμηλών εκπομπών άνθρακα

Οι ενεργειακές τεχνολογίες θα είναι ζωτικής σημασίας για την επιτυχή καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και τη διασφάλιση του εφοδιασμού της υφηλίου και της Ευρώπης με ενέργεια. Η επίτευξη, εκ μέρους της Ευρώπης, το 2020 και το 2050, των στόχων για τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση θα απαιτήσει μέτρα για την ενεργειακή απόδοση, πρότυπα, μηχανισμούς στήριξης και χρέωση των εκπομπών άνθρακα. Θα απαιτηθεί επίσης η χρήση αποδοτικότερων και νέων τεχνολογιών. Είναι συνεπώς ανάγκη να καταβληθεί σοβαρή ερευνητική προσπάθεια. Είναι τεράστιο το δυναμικό της Ευρώπης για την ανάπτυξη νέας γενεάς ενεργειακών τεχνολογιών απαλλαγμένων από άνθρακα, όπως οι υπεράκτιες ανεμογεννήτριες, η ηλιακή τεχνολογία ή τα συστήματα βιομάζας δεύτερης γενεάς. Ωστόσο, η ευρωπαϊκή έρευνα στον τομέα της ενέργειας συχνά υποχρηματοδοτείται, είναι κατακερματισμένη και κακοσυντονισμένη. Προκειμένου η ΕΕ να αξιοποιήσει την ευκαιρία που της δίνεται, οι δράσεις ανάπτυξης νέων ενεργειακών τεχνολογιών, μείωσης του κόστους των και μεταφοράς των στην αγορά οφείλουν να είναι καλύτερα οργανωμένες και να υλοποιούνται αποδοτικότερα. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει το στρατηγικό σχέδιο ενεργειακών τεχνολογιών, ένα διεξοδικό σχέδιο κατάρτισης νέου ευρωπαϊκού θεματολογίου έρευνας στον τομέα της ενέργειας. Η Επιτροπή πιστεύει ότι η Ευρώπη θα πρέπει να μειώσει το κόστος της καθαρής ενέργειας και να ωθήσει τη βιομηχανία της στην πρωτοπορία του ταχέως αναπτυσσόμενου τεχνολογικού κλάδου χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Το σχέδιο αυτό θα συνοδεύεται από βελτιωμένη χρήση και αύξηση των πόρων, τόσο οικονομικών όσο και ανθρώπινου δυναμικού, ώστε να επιταχυνθεί η ανάπτυξη και χρήση τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών άνθρακα στο μέλλον.

«Η ενεργειακή πολιτική για την Ευρώπη επιβάλλει μια νέα βιομηχανική επανάσταση. Όπως όλες οι βιομηχανικές επαναστάσεις, έτσι και αυτή θα έχει ως κινητήρια δύναμη την τεχνολογία. Είναι επιτέλους καιρός να μετατρέψουμε το πολιτικό μας όραμα σε συγκεκριμένες δράσεις. Οι αποφάσεις που θα ληφθούν κατά τα επόμενα 10 έως 15 χρόνια θα έχουν βαθύτατες συνέπειες για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, την κλιματική αλλαγή και την οικονομική μεγέθυνση και τις θέσεις εργασίας στην Ευρώπη. Αν υστερήσουμε στον εντεινόμενο παγκόσμιο αγώνα κατάκτησης των αγορών τεχνολογιών χαμηλής εκπομπής άνθρακα διατρέχουμε τον κίνδυνο να εκπληρώσουμε τους στόχους μας με εισαγόμενες τεχνολογίες», δήλωσε ο κ. Andris Piebalgs, αρμόδιο για την ενέργεια μέλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Ο κ. Janez Potočnik, Επίτροπος αρμόδιος για την επιστήμη και την έρευνα, δήλωσε τα εξής: «Έχουμε την ευκαιρία να γίνουμε παγκόσμιοι πρωτοπόροι στις τεχνολογίες χαμηλής εκπομπής άνθρακα, αν όμως η Ευρώπη δεν ενεργήσει από κοινού και αποτελεσματικότερα, θα χάσουμε την ευκαιρία και άλλες χώρες θα καρπωθούν τα οικονομικά οφέλη από τη μετάβαση σε οικονομία χαμηλής εκπομπής άνθρακα. Οι ιδέες τις οποίες υποβάλλει σήμερα η Επιτροπή θα επιτρέψουν στην Ευρώπη να αναπτύξει μια παγκόσμιας κλάσης δέσμη ενεργειακών τεχνολογιών οικονομικώς προσιτών, καθαρών, αποδοτικών και χαμηλής εκπομπής άνθρακα.

Η Ευρώπη αντιμετωπίζει πραγματικές προκλήσεις συνδεόμενες με τον ενεργειακό εφοδιασμό και την κλιματική αλλαγή. Αν συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις και τεχνολογίες, η ΕΕ και η υφήλιος δεν θα επιτύχουν τους στόχους των για την κλιματική αλλαγή υπό οικονομικώς συμφέροντες όρους. Η έρευνα και καινοτομία στην ενεργειακή τεχνολογία είναι επομένως ζωτικής σημασίας για την εκπλήρωση των φιλοδοξιών της ΕΕ ως προς τη μείωση των εκπομπών θερμοκηπιακών αερίων κατά ποσοστό 60 έως 80% το έτος 2050. Αν δεν αλλάξει όμως ριζικά η αντιμετώπιση των τεχνολογιών αυτών από την ΕΕ, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να μην επιτευχθούν οι εν λόγω στόχοι ή να προέλθει από χώρο εκτός της ΕΕ η σχετική τεχνολογία. Η διεργασία καινοτομίας στον ενεργειακό τομέα, από την αρχική σύλληψη της ιδέας έως τη διείσδυση στην αγορά, πάσχει από δομικές αδυναμίες. Για τέτοιες τεχνολογίες δεν υπάρχει φυσική όρεξη της αγοράς, ούτε άμεσα διακριτό βραχυπρόθεσμο επιχειρηματικό όφελος. Επιπλέον, οι δημόσιοι προϋπολογισμοί έρευνας των κρατών μελών της ΕΕ στον ενεργειακό τομέα εν γένει έχουν μειωθεί ουσιωδώς μετά τη δεκαετία του 1980. Είναι σαφές ότι πολλές από τις τεχνολογικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική δεν μπορούν να ικανοποιηθούν από τα χρησιμοποιούμενα τώρα μέσα ή μοντέλα συνεργασίας. Απαιτείται νέα νοοτροπία.

Η Επιτροπή προτείνει νέα θεώρηση, με εστίαση στην περισσότερη συνεργασία κατά το σχεδιασμό, καλύτερη χρήση του δυναμικού του ευρωπαϊκού χώρου έρευνας και καινοτομίας και πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων που διανοίγονται από την εσωτερική αγορά. Ειδικότερα, το σχέδιο περιλαμβάνει δέσμευση για συγκρότηση σειράς νέων ευρωπαϊκών βιομηχανικών πρωτοβουλιών προτεραιότητας με έμφαση στην ανάπτυξη τεχνολογιών για τις οποίες η προστιθέμενη αξία είναι μεγαλύτερη όταν οι εργασίες διεξάγονται σε κοινοτικό επίπεδο. Το σχέδιο προτείνει την ενίσχυση της βιομηχανικής έρευνας και καινοτομίας, ευθυγραμμίζοντας τις ευρωπαϊκές, εθνικές και βιομηχανικές δραστηριότητες. Προτείνει επίσης τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής συμμαχίας για τη διεξαγωγή έρευνας στον ενεργειακό τομέα, ώστε να διασφαλιστεί πολύ στενότερη συνεργασία μεταξύ ερευνητικών οργανισμών στο χώρο της ενέργειας, παράλληλα δε τη βελτίωση του σχεδιασμού και των προοπτικών σε ευρωπαϊκό επίπεδο για ενεργειακές υποδομές και συστήματα. Η Επιτροπή επισημαίνει σαφώς την ανάγκη για αυξημένη χρηματοδότηση στο πεδίο αυτό, στη διάρκεια δε του 2008 θα παρουσιάσει τις ιδέες της σχετικά με τη χρηματοδότηση τεχνολογιών χαμηλής εκπομπής άνθρακα. Θα συγκροτήσει σύστημα πληροφοριών για την αποτύπωση μιας ευκρινούς εικόνας των ενεργειακών τεχνολογιών ανά την Ευρώπη και θα θεσπίσει διαδικασία με τα κράτη μέλη, ώστε να μπορεί να σχεδιαστεί από κοινού η έρευνα με αντικείμενο τις ενεργειακές τεχνολογίες. Το 2009 θα συγκληθεί ευρωπαϊκή διάσκεψη κορυφής για ενεργειακές τεχνολογίες, με σκοπό να εξεταστεί η συντελεσθείσα πρόοδος.

Λεπτομέρειες για όλα τα ανωτέρω ζητήματα διατίθενται στο MEMO/07/493 και στο έγγραφο για το σχέδιο SET που είναι διαθέσιμο στο: http://ec.europa.eu/energy/res/setplan/communication_2007_en.htm

Απαντήσεις σε ορισμένες συχνές ερωτήσεις δίνονται στο ΜΕΜΟ/07/494