IP/07/1694

Bruksela, dnia 14 listopada 2007 r.

Konsumenci: Środki przedsięwzięte przez UE przeciwko stronom internetowym sprzedającym bilety lotnicze w sposób wprowadzający w błąd

Komisarz ds. ochrony konsumentów UE Meglena Kunewa ogłosiła dzisiaj wyniki przeprowadzonej na obszarze całej UE kontroli dotyczących reklam wprowadzających w błąd oraz nieuczciwych praktyk stosowanych przez strony internetowe sprzedające bilety lotnicze. W badaniu wzięło udział 15 instytucji państw członkowskich UE oraz Norwegia. Kontrola obejmuje główne europejskie linie lotnicze, tanie linie lotnicze oraz inne strony internetowe sprzedające bilety lotnicze. Wyniki badań pokazują, że ponad 50% stron internetowych wykazuje nieprawidłowości, w szczególności w kwestii podania ceny, warunków umowy oraz przejrzystości proponowanych warunków. W tygodniu od 24 do 28 września, w ramach pierwszego wspólnego działania UE w zakresie egzekwowania praw konsumentów (koordynowanego przez Komisję Europejską), instytucje krajowe odpowiedzialne za egzekwowanie prawa w Austrii, Belgii, Bułgarii, na Cyprze, w Danii, Estonii, Finlandii, Francji, Grecji, Włoszech, Litwie, na Malcie, w Portugalii, Hiszpanii, Szwecji, a także w Norwegii sprawdziły ponad 400 stron internetowych w celu ustalenia ich zgodności z europejskim prawem ochrony konsumentów. Po fazie kontroli przefiltrowującej nastąpi faza egzekwowania, w czasie której instytucje skontaktują się z firmami, wzywając je do usunięcia nieprawidłowości na stronach internetowych bądź wyjaśnienia swego stanowiska. Komisarz Kunewa przestrzegła dzisiaj, że termin na udzielenie odpowiedzi przez firmy będzie wynosił cztery miesiące. Oprócz możliwości skierowania spraw na drogę sądową, po upływie tego terminu Komisarz zamierza podać do wiadomości publicznej nazwy firm, które nie podjęły działań zmierzających do dostosowania stron internetowych do wymogów prawa europejskiego.

„Niezależnie od tego, czy jest się w Brukseli, Barcelonie, Monachium czy Manczesterze, konsumenci zasługują na poinformowanie ich w jasny i uczciwy sposób o cenach, a nie na ukryte niespodzianki kryjące się pod postacią drobnego druku warunków umowy” - powiedziała komisarz ds. ochrony konsumentów UE Meglena Kunewa. „Ustaliliśmy, że około 50% stron internetowych sprzedających bilety lotnicze zawodzi obecnie konsumentów europejskich, a otrzymane dzisiaj dane świadczą o istnieniu zasadniczego problemu w sektorze lotniczym. Sprawa ma wymiar europejski, w związku z czym konieczne jest podjęcie działania na skalę europejską. Komisarz dodała „Wysłany dzisiaj przez mnie sygnał jest poważnym ostrzeżeniem dla firm, by podjęły one błyskawiczne działania w celu przywrócenia prawidłowości w ich funkcjonowaniu. Z chwilą upływu styczniowego terminu nie będę zwlekała z podjęciem dalszych kroków i podam do wiadomości publicznej nazwy firm stale łamiących prawo”.

„Przefiltrowanie”

Zainicjowane przez UE „przefiltrowanie” jest nową formą działania z zakresu egzekwowania prawa – polega na systematycznej kontroli przeprowadzanej jednocześnie i w skoordynowany sposób w różnych państwach członkowskich w celu zbadania naruszeń prawa ochrony konsumenta. Kontrola sprzedaży biletów lotniczych została zainicjowana i jest koordynowana przez Komisję Europejską w oparciu o rozporządzenie w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów, które weszło w życie z końcem 2006 r.

Jak to funkcjonuje?

W tym samym tygodniu, pod koniec września, uczestniczące instytucje krajowe korzystały ze wspólnej terminologii i dokonały uprzedniego zdefiniowana pojęć, takich jak „bilet lotniczy, tani lot, podróż, ostatnia chwila, kilometry powietrzne, tanie latanie” w celu zidentyfikowania i skontrolowania stron internetowych sprzedających bilety lotnicze, adresowanych do konsumentów w ich krajach. Urzędnicy krajowi dokonali przeglądu kilkuset stron internetowych w celu zidentyfikowania tych, które prawdopodobnie naruszają europejskie prawo ochrony konsumentów (dyrektywa dotycząca reklamy wprowadzającej w błąd 84/450/EWG oraz dyrektywa Rady w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich 93/13/EWG).

Kontrola przefiltrowująca koncentruje się na trzech kluczowych aspektach:

• Przejrzystość cen: Przejrzyste oznaczenie łącznej ceny powinno zostać podane w głównym polu pierwszej oferowanej ceny pojawiającej się na stronie internetowej; dodatkowe opłaty, takie jak podatki, opłaty za rezerwację albo za zapłatę kartą kredytową powinny być jasno określone od samego początku, a nie dodawane na późniejszym etapie rezerwacji.
• Dostępność: Wszelkie warunki oferty, w szczególności ograniczenia jej dostępności powinny być jasno określone. Ceny i oferty specjalne często służą zwabieniu konsumenta i skłonieniu go do rezerwacji lotu, podczas gdy w rzeczywistości na warunkach reklamowanej oferty dostępna jest jedynie ograniczona liczba miejsc.
• Uczciwe warunki umowy:Ogólne warunki umów muszą być podane w sposób przejrzysty, łatwo dostępne i uczciwe. Do nieuczciwych praktyk zalicza się obowiązkowe ubezpieczenie będące elementem oferty albo sytuacje, w których konsument zmuszony jest do wyraźnego wycofania się z klauzuli dotyczącej ubezpieczenia, zamiast możliwości jej wyboru. Postanowienia umowne oraz warunki muszą być dostępne w języku konsumenta.

*CPC – Sieć współpracy w zakresie ochrony konsumenta – sieć skupiająca krajowe instytucje egzekwujące prawo spośród 27 państw członkowskich (oraz Norwegii i Islandii), powołana na podstawie rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów (WE2006/2004) w celu zajęcia się sprawami o wymiarze transgranicznym.

Jaki będzie następny krok?

Po przeprowadzeniu przefiltrowania, instytucje nawiążą kontakt z firmami, wzywając je do dostarczenia wyjaśnień bądź do zmiany ich postępowania. Sprawy firm, które nie odpowiedzą na wezwanie mogą zostać skierowane na drogę sądową, co pociąga za sobą nałożenie kary albo zamknięcie stron internetowych. W praktyce instytucje krajowe skontrolują i podejmą działania egzekwujące prawo w sprawach krajowych. W przypadku spraw o wymiarze transgranicznym zwrócą się za pośrednictwem CPC o pomoc do współpracowników z innych organów UE (np. w przypadku, gdy podmiot gospodarczy działa z terytorium innego kraju).