IP/07/1649

Bruksela, dnia 6 listopada 2007 r.

Walka z terroryzmem: jak Europa może lepiej chronić swoich obywateli przed zagrożeniami terrorystycznymi?

Komisja przyjęła dziś nowy pakiet wniosków mających na celu zwiększenie zdolności UE do walki z terroryzmem. Pakiet składa się z szeregu propozycji dotyczących wprowadzenia odpowiedzialności karnej za publiczne nawoływanie do popełniania przestępstw terrorystycznych, szkolenie i rekrutację terrorystów. Kolejne propozycje dotyczą przeciwdziałania wykorzystywaniu materiałów wybuchowych przez terrorystów oraz wykorzystania informacji dotyczących pasażerów linii lotniczych w dochodzeniach organów ścigania. W skład pakietu wchodzi też sprawozdanie dotyczące wdrażania jednego z podstawowych instrumentów prawnych UE w zakresie zwalczania terroryzmu.

Zapowiadając dziś przyjęcie tych nowych środków, wiceprzewodniczący Franco Frattini podkreślił, że „terroryzm nadal stanowi zagrożenie dla politycznych fundamentów Unii Europejskiej, jak również dla życia i dobrobytu naszych obywateli”. Unia Europejska stała się celem brutalnych zamachów terrorystycznych, które miały miejsce w Madrycie (w marcu 2004 r.) oraz w Londynie (w lipcu 2005 r.). Ostatnio udaremniono także wiele prób zamachów na terenie Austrii, Danii, Francji, Niemiec i Zjednoczonego Królestwa. Komisarz dodał, że „nikt nie jest całkowicie bezpieczny w obliczu tego zagrożenia. Terroryzm może zagrozić obywatelom i interesom europejskim także poza granicami Unii Europejskiej. Terroryści mogą uderzyć o każdej porze, w dowolnym miejscu i za pomocą wszelkich środków, jakie pozwolą im osiągnąć jak największy efekt”. Zdaniem Komisarza „musimy zachować czujność, musimy też odpowiednio oceniać zagrożenie, podejmując równocześnie właściwe i proporcjonalne środki prewencyjne na poziomie europejskim i krajowym. Naszym celem jest zachowanie właściwej równowagi między podstawowym prawem obywateli do bezpieczeństwa, prawem do życia i innymi prawami podstawowymi jednostki, w tym prywatności i praw proceduralnych”.

Postępowanie z osobami wspierającymi terroryzm

Komisja postuluje o zmianę decyzji ramowej w sprawie zwalczania terroryzmu i wprowadzenie sankcji karnej za publiczne nawoływanie do popełniania przestępstw terrorystycznych, rekrutację i szkolenie terrorystów, także w przypadku popełniania ich w Internecie. Celem wniosku jest wyposażenie systemów prawnych UE w odpowiednie narzędzia, które umożliwią pociągnięcie do odpowiedzialności karnej osób szerzących propagandę przemocy, przekazujących taktykę terrorystyczną i wskazówki na temat wytwarzania i wykorzystywania bomb lub materiałów wybuchowych oraz osób nawołujących do popełniania zamachów terrorystycznych. Nowe przepisy prawne ułatwią współpracę organów ścigania z dostawcami usług internetowych, umożliwiającą przeciwdziałanie przestępstwom i identyfikację przestępców, gwarantując jednocześnie pełną ochronę danych osobowych i praw podstawowych.

Konkretne działania w celu zwiększenia bezpieczeństwa materiałów wybuchowych

W atakach terrorystycznych, takich jak zamach bombowy w Madrycie, wykorzystano materiały wybuchowe dostępne w sprzedaży. Można uczynić więcej, aby uniemożliwić wykorzystanie takich materiałów wybuchowych, prekursorów chemicznych i zapalników przez terrorystów. Z inicjatywy Komisji grupa ekspertów – wraz z zainteresowanymi przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego – zbadała tę kwestię i opracowała listę 47 konkretnych działań. Komisja zatwierdziła je w formie planu działania, uwzględniając różne aspekty tego zagadnienia. Plan działania ma na celu wzmocnienie bezpieczeństwa materiałów wybuchowych. Wezwano w nim między innymi do stworzenia systemów szybkiego ostrzegania w przypadku zgubionych i skradzionych materiałów wybuchowych oraz podejrzanych transakcji, do stworzenia sieci europejskich ekspertów–saperów, zwiększania zdolności kryminalistycznych w zakresie materiałów wybuchowych w Europolu, prowadzenia badań nad bezpieczeństwem materiałów wybuchowych i zapalników, jak również do stworzenia programów weryfikacji personelu zatrudnionego w tej branży przemysłu.

Stworzenie unijnego systemu wymiany danych dotyczących przelotu pasażera (PNR)

Komisja proponuje, aby przewoźnicy lotniczy udostępnili dane PNR dotyczące lotów do i z Unii Europejskiej wyspecjalizowanym krajowym jednostkom zajmującym się analizą ryzyka i organom ścigania oraz jednostkom prowadzącym działania antyterrorystyczne. Koncepcja i planowanie zamachów terrorystycznych wiąże się z podróżami samolotem. Członkowie radykalnych grup podróżują samolotem, aby uczestniczyć w spotkaniach, uzyskać wskazówki i brać udział w szkoleniach w innym kraju. Udostępnienie organom ścigania w UE danych pasażerów przekazanych przed podróżą i ich analiza to ważne narzędzie umożliwiające określanie tras podróży terrorystów i zapobieganie dalszym atakom. Wykorzystanie tego narzędzia może być skuteczne jedynie przy jednoczesnym przestrzeganiu podstawowego prawa do ochrony danych osobowych i zapewnieniu obywatelom wszelkich gwarancji.

Drugie sprawozdanie dotyczące wdrażania decyzji ramowej w sprawie zwalczania terroryzmu

Przedstawiono również sprawozdanie dotyczące wdrażania podstawowego instrumentu UE w zakresie zwalczania terroryzmu. Sprawozdanie obejmuje informacje na temat sytuacji w państwach członkowskich, które przystąpiły do Unii w 2004 i 2007 r. Pomimo postępów poczynionych od czasu pierwszego sprawozdania, w dalszym ciągu rozczarowuje brak prawidłowej transpozycji norm UE.

Komunikat uaktualniający na temat działań Komisji w dziedzinie przeciwdziałania terroryzmowi

Ostatnim elementem pakietu jest komunikat przedstawiający ogólny zarys problematyki w kontekście działania UE w tej dziedzinie i wnioski w ramach strategii przeciwdziałania terroryzmowi UE. Terroryzm pozostaje zagrożeniem długoterminowym, wielowymiarowym i złożonym, które wymaga działania UE uwzględniającego wszelkie aspekty: prewencję, ochronę, ściganie i reagowanie w przypadku zamachów.

Działanie UE stanowi wartość dodaną, zapewnia państwom członkowskim odpowiednie narzędzia oraz dotyczy kwestii transgranicznych i wspólnych interesów w UE. Działanie na poziomie europejskim musi dążyć do ochrony obywateli UE przy jednoczesnym poszanowaniu ich praw podstawowych.
Więcej informacji na temat działalności wiceprzewodniczącego Frattiniego można uzyskać na stronie internetowej komisarza:

http://www.ec.europa.eu/commission_barroso/frattini/index_en.htm
Więcej informacji na temat możliwości finansowania obszaru polityki sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa jest dostępnych pod adresem:

http://www.ec.europa.eu/justice_home/funding/intro/funding_intro_en.htm