Navigation path

Left navigation

Additional tools

Ατμοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή λαμβάνει μέτρα για τα επίπεδα του διοξειδίου του θείου και των σωματιδίων PM10 στα κράτη μέλη

European Commission - IP/07/1537   17/10/2007

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI CS ET HU LT LV MT PL SK SL

IP/07/1537

Βρυξέλλες, 17 Οκτωβρίου 2007

Ατμοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή λαμβάνει μέτρα για τα επίπεδα του διοξειδίου του θείου και των σωματιδίων PM10 στα κράτη μέλη

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λαμβάνει μέτρα για τα επιβλαβή επίπεδα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε κράτη μέλη της ΕΕ. Συγκεκριμένα, κίνησε διαδικασίες επί παραβάσει κατά της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Σλοβενίας και του Ηνωμένου Βασιλείου για υπέρβαση των κοινοτικών ορίων συγκέντρωσης διοξειδίου του θείου (SO2) στο περιβάλλον, έναν ατμοσφαιρικό ρύπο που προέρχεται από βιομηχανικές εγκαταστάσεις και προκαλεί αναπνευστικά προβλήματα, καθώς και επιδείνωση καρδιαγγειακών παθήσεων. Η Επιτροπή ζητεί επίσης από 23 κράτη μέλη να διαβιβάσουν πληροφορίες για τα μέτρα που λαμβάνουν ώστε οι συγκεντρώσεις των γνωστών ως PM10 αεροφερόμενων σωματιδίων να μειωθούν σε επίπεδα ανταποκρινόμενα στα πρότυπα της ΕΕ. Τα χονδρομερή αυτά σωματίδια εκπέμπονται από τη βιομηχανία και την κυκλοφοριακή κίνηση και μπορούν να προκαλέσουν άσθμα, καρδιαγγειακά προβλήματα, καρκίνο του πνεύμονα και πρόωρο θάνατο. Ποσοστό σχεδόν 70% των ευρωπαϊκών πόλεων με πληθυσμό 250.000 κατοίκους και άνω έχουν επισημάνει υπέρβαση των ορίων των PM10, τουλάχιστον σε τμήμα της περιοχής τους. Οι οριακές τιμές της ΕΕ για το διοξείδιο του θείου, τα PM10 και αρκετούς άλλους ρύπους, έχουν θεσπιστεί σε οδηγία του 1999[1].

Ο κ. Σταύρος Δήμας, Επίτροπος αρμόδιος για το περιβάλλον, δήλωσε τα εξής: "Χάρις στην κοινοτική νομοθεσία, το διοξείδιο του θείου δεν δηλητηριάζει πλέον τις λίμνες μας ούτε καταστρέφει τα δέντρα μας, σε ορισμένους όμως τόπους οι υπέρμετρες συγκεντρώσεις του εξακολουθούν να απειλούν την υγεία. Τα κράτη μέλη οφείλουν να ευθυγραμμίσουν τα παρατηρούμενα επίπεδα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, ώστε οι πολίτες να προστατεύονται καταλλήλως. Τα σωματίδια PM10 αντιπροσωπεύουν ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο για την υγεία και συνιστούν ένα πολύ ευρύτερο πρόβλημα, οπότε είναι σκόπιμο να γνωρίζουμε ότι τα κράτη μέλη λαμβάνουν σοβαρά μέτρα πρόληψης περαιτέρω υπερβάσεων των ορίων."
Υπερβάσεις των οριακών τιμών διοξειδίου του θείου

Την 1η Ιανουαρίου 2005 άρχισαν να ισχύουν ωριαίες και ημερήσιες οριακές τιμές[2] για τις συγκεντρώσεις SO2. Και τα πέντε κράτη μέλη κατά των οποίων έχουν κινηθεί διαδικασίες επί παραβάσει έχουν δηλώσει ότι το 2005 σημειώθηκαν στο έδαφός τους υπερβάσεις των τιμών.

Συνήθως, οι υπερβάσεις του SO2 παρατηρούνται γύρω από βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Οι συχνότερες υπερβάσεις της ημερήσιας οριακής τιμής σημειώθηκαν στη Σλοβενία, ενώ η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία ανέφεραν, επίσης, ημερήσιες συγκεντρώσεις που υπερέβαιναν τα 1000 μg/m3 – επίπεδα σχεδόν τριπλάσια από το όριο ΕΕ. Τα εν λόγω κράτη μέλη δήλωσαν ότι παρατηρήθηκαν υπερβάσεις σε αρκετά μέρη, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο δήλωσε μία και μοναδική υπέρβαση.
Μέτρα για τα PM10

Από 1ης Ιανουαρίου 2005 ισχύουν δεσμευτικές ημερήσιες και ετήσιες οριακές τιμές[3] για τα PM10. Ωστόσο, στην πρότασή της για αναθεώρηση της οδηγίας πλαισίου της ΕΕ για την ποιότητα του αέρα του περιβάλλοντος[4] (IP/05/1170), η Επιτροπή εισηγήθηκε να δοθούν στα κράτη μέλη περιορισμένες χρονικές παρατάσεις για την τήρηση των προτύπων ως προς τα PM10 σε τόπους όπου αυτό ήταν ιδιαίτερα δύσκολο και όπου έχουν ήδη ληφθεί όλα τα δυνατά μέτρα. Μια σημαντική πρωτοτυπία της νέας οδηγίας είναι η θέσπιση προτύπων για λεπτομερισμένα σωματίδια, γνωστά ως PM2.5, τα οποία είναι πιο επικίνδυνα επειδή εισχωρούν βαθύτερα στους πνεύμονες.

Καθώς διενεργούνται διαβουλεύσεις στους κόλπους του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη νέα οδηγία, η Επιτροπή πιστεύει ότι δεν θα ήταν σκόπιμο, τη συγκεκριμένη αυτή στιγμή, να κινήσει διαδικασία επί παραβάσει για υπερβάσεις των ορίων ως προς τα PM10. Για τον λόγο αυτό, ζήτησε πληροφορίες από τα 23 κράτη μέλη τα οποία ανέφεραν υπερβάσεις των τιμών PM10 για το έτος 2005. Με τις σχετικές επιστολές ζητεί από τα κράτη μέλη να της διαβιβάσουν πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα που λαμβάνονται για τον μηδενισμό ή περιορισμό των υπερβάσεων. Οι πληροφορίες αυτές θα επιτρέψουν στην Επιτροπή να εκτιμήσει καλύτερα την έκταση του προβλήματος και να προετοιμάσει κατάλληλα την αντίδρασή της.

Δεν εστάλησαν επιστολές στις εξής χώρες: στην Ιρλανδία, η οποία διεμήνυσε ότι δεν σημειώθηκαν υπερβάσεις· στο Λουξεμβούργο, το οποίο δεν διαβίβασε καμία έκθεση (για το λόγο αυτό έχει κινηθεί διαδικασία επί παραβάσει)· τέλος, στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, οι οποίες υπέχουν υποχρέωση υποβολής εκθέσεων μόνο από το 2007 και μετά.
Νομική διαδικασία

Το άρθρο 226 της Συνθήκης εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να κινεί νομικές διαδικασίες κατά των κρατών μελών που δεν τηρούν τις υποχρεώσεις τους.

Όταν η Επιτροπή θεωρεί ότι ενδέχεται να στοιχειοθετείται παράβαση των διατάξεων του δικαίου της ΕΕ, που δικαιολογεί την κίνηση διαδικασίας επί παραβάσει, απευθύνει "επίσημη προειδοποιητική επιστολή" (πρώτη γραπτή προειδοποίηση) στο εμπλεκόμενο κράτος μέλος, με την οποία το καλεί να της υποβάλει τις παρατηρήσεις του εντός ορισμένης προθεσμίας, συνήθως δίμηνης.

Με βάση την απάντηση, ή ελλείψει απαντήσεως, του εμπλεκόμενου κράτους μέλους, η Επιτροπή δύναται να αποφασίσει να του απευθύνει "αιτιολογημένη γνώμη" (τελική γραπτή προειδοποίηση). Σε αυτήν αναπτύσσονται σαφώς και ρητά οι λόγοι για τους οποίους η Επιτροπή θεωρεί ότι έχει σημειωθεί εν προκειμένω παράβαση του δικαίου της ΕΕ και καλείται το κράτος μέλος να συμμορφωθεί εντός ορισμένης προθεσμίας, συνήθως δίμηνης.

Εάν το κράτος μέλος δεν συμμορφωθεί με την αιτιολογημένη γνώμη, η Επιτροπή δύναται να αποφασίσει την παραπομπή της υπόθεσης στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Εάν το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο θεωρήσει ότι όντως σημειώθηκε παράβαση των διατάξεων της Συνθήκης, το κράτος μέλος που ευθύνεται για την παράβαση καλείται να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να συμμορφωθεί προς τις εν λόγω διατάξεις.

Το άρθρο 228 της Συνθήκης εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να λαμβάνει μέτρα κατά κράτους μέλους που δεν συμμορφώνεται με προηγούμενη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Το άρθρο αυτό εξουσιοδοτεί επίσης την Επιτροπή να ζητεί από το Δικαστήριο την επιβολή χρηματικού προστίμου στο εμπλεκόμενο κράτος μέλος.
Για τρέχουσες στατιστικές σχετικά με τις περιπτώσεις παραβάσεων εν γένει βλέπε:
http://curia.eu.int/en/content/juris/index.htm


[1] Οδηγία 1999/30/ΕΚ σχετικά με τις οριακές τιμές διοξειδίου του θείου, διοξειδίου του αζώτου και οξειδίων του αζώτου, σωματιδίων και μολύβδου, στον αέρα του περιβάλλοντος.

[2] Ωριαία οριακή τιμή για το διοξείδιο του θείου: 350 μg/m3, με υποχρέωση μη υπέρβασης πάνω από 24 φορές ανά ημερολογιακό έτος. Ημερήσια οριακή τιμή: 125 μg/m3, με υποχρέωση μη υπέρβασης πάνω από 3 φορές ανά ημερολογιακό έτος.

[3] Οριακή τιμή 24ώρου για τα PM10: 50 mg/m3, με υποχρέωση μη υπέρβασης πάνω από 35 φορές κατ' έτος. Ετήσια οριακή τιμή: 40 mg/m3

[4] Οδηγία 96/62/ΕΚ για την εκτίμηση και τη διαχείριση της ποιότητας του αέρα του περιβάλλοντος.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website