Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja podejmuje działania prawne w celu poprawy ochrony ptaków i siedlisk, a także w celu powstrzymania utraty różnorodności biologicznej na terenie UE

European Commission - IP/06/907   03/07/2006

Other available languages: EN FR DE DA NL EL CS ET HU LT LV MT SK SL

IP/06/907

Bruksela, dnia 3 lipca 2006 r.

Komisja podejmuje działania prawne w celu poprawy ochrony ptaków i siedlisk, a także w celu powstrzymania utraty różnorodności biologicznej na terenie UE

Prawidłowe wdrożenie przepisów dyrektyw ptasiej i siedliskowej ma podstawowe znaczenie dla realizacji celu UE jakim jest powstrzymanie utraty różnorodności biologicznej w Europie do 2010 r. Jednak analiza przeprowadzona przez Komisję Europejską wykazała, że liczne państwa członkowskie nie wdrożyły w sposób prawidłowy przepisów tych dwóch aktów prawnych. Z tego powodu Komisja wszczęła postępowanie o naruszenie przepisów przeciwko trzynastu państwom członkowskim w związku z naruszaniem przez nie przepisów dyrektywy ptasiej, zaś przeciwko ośmiu państwom członkowskim w związku z naruszaniem przepisów dyrektywy siedliskowej. Dyrektywy te mają gwarantować wysoki poziom ochrony ptaków i zwierząt oraz ich siedlisk na terenie Unii Europejskiej. Niestety, duża liczba spraw o naruszenie przepisów wszczętych przez Komisję Europejską w związku z niewłaściwym wykonaniem przepisów prawa UE dotyczących środowiska, odnosi się właśnie do nich. Komisja ma nadzieję doprowadzić do widocznej poprawy sytuacji dzięki podjętym działaniom.

“Dyrektywy ptasia i siedliskowa to narzędzia o podstawowym znaczeniu dla ochrony różnorodności biologicznej na terenie UE”, powiedział komisarz ds. Środowiska Stavros Dimas. “Jedynie prawidłowe i bezzwłoczne wdrożenie tych dyrektyw może powstrzymać utratę różnorodności biologicznej przed upływem 2010 r: państwa członkowskie muszą natychmiast podjąć działania zapewniające właściwą ochronę ptakom i siedliskom na ich terytorium" stwierdził komisarz Dimas.

Ochrona ptaków: trzynaście państw członkowskich otrzyma pierwsze pisemne ostrzeżenie

Komisja wysłała pierwsze pisemne ostrzeżenia do następujących państw członkowskich: Cypru, Republiki Czeskiej, Danii, Estonii, Grecji, Węgier, Łotwy, Litwy, Luksemburga, Niderlandów, Polski, Słowacji i Zjednoczonego Królestwa.

Dyrektywa ptasia z 1979 r.[1] ustala środki ochrony i kontroli wszystkich naturalnie występujących gatunków ptaków oraz zarządzania nimi. Zawiera ona także zasady ochrony ich siedlisk. Państwa członkowskie są zobowiązane do wyznaczenia obszarów specjalnej ochrony dla 194 gatunków zagrożonych oraz dla wszystkich gatunków ptaków wędrownych. Dyrektywa zakazuje działań, które bezpośrednio zagrażają ptakom, takich jak umyślne zabijanie i chwytanie ptaków, niszczenie gniazd, usuwanie jaj, a także działań powiązanych takich jak handel żywymi lub martwymi ptakami (za wyjątkiem kilku uzasadnionych przypadków).

Uchybienia w ustawodawstwie krajowym różną się w przypadku każdego z trzynastu państw członkowskich. Na przykład przepisy ustawodawstwa krajowego nie obejmują dostateczną ochroną jaj ptasich lub młodych ptaków. W innym przypadku okoliczności, w których zezwala się na polowanie, nie spełniają warunków określonych w dyrektywie, lub środki mające zapewnić ochronę siedlisk są niewystarczające.

Ochrona dzikiej flory i fauny oraz ich siedlisk: osiem państw członkowskich otrzyma pierwsze pisemne ostrzeżenie z powodu nieprzestrzegania przepisów

W związku z dyrektywą siedliskową Komisja wystosowała pierwsze pisemne ostrzeżenia do ośmiu państw członkowskich: Cypru, Republiki Czeskiej, Danii, Grecji, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji.

Dyrektywa siedliskowa[2] została przyjęta w 1992 r. Dyrektywa ta wprowadza podobne środki do tych zastosowanych w dyrektywie ptasiej, obejmując jednakże dużo szerszy zakres rzadkich, zagrożonych lub endemicznych gatunków, w tym około 450 gatunków zwierząt i 500 gatunków roślin. Ochroną objęto również około 200 rzadkich i charakterystycznych rodzajów siedlisk. Jej celem jest promocja zachowania różnorodności biologicznej poprzez stworzenie ogólnoeuropejskiej sieci specjalnych obszarów objętych ochroną, Natura 2000, która jest pierwszą siecią tego rodzaju na świecie i która stanowi wkład UE w ogólnoświatową sieć, postulowaną przez Konwencję Organizacji Narodów Zjednoczonych o różnorodności biologicznej.

Tak jak poprzednio, w każdym państwie członkowskim stwierdzono inne przyczyny nieprzestrzegania przepisów. Na przykład nie istnieje wymóg wprowadzenia środków wyrównawczych, jeżeli dana działalność lub projekt wywiera wypływ na specjalny obszar objęty ochroną. Innym przykładem jest sytuacja, w której ustawodawstwo nie obejmuje ścisłą ochroną pewnych gatunków.

Oddzielne sprawy w związku z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony przyrody

Dodatkowo Komisja podjęła szereg decyzji w odniesieniu do toczących się spraw dotyczących stosowania przepisów dyrektyw ptasiej i siedliskowej w poszczególnych państwach członkowskich.

Komisja zamknęła sprawę dotyczącą budowy lotniska Ciudad Real w Hiszpanii, którą wytoczono z powodu nieprzeprowadzenia odpowiedniej oceny wpływu projektu na środowisko (EIA). Od czasu wniesienia skargi przeprowadzono ocenę wpływu projektu na środowisko (EIA), a także podjęto szereg działań mających na celu złagodzenie lub zrównoważenie wpływu, jaki lotnisko wywrze na środowisko. Pogodzenie kwestii ochrony środowiska i rozwoju ma podstawowe znaczenie dla powstrzymania procesu utraty różnorodności biologicznej.

Komisja wystosowała pierwsze pisemne ostrzeżenie wobec Grecji, w następstwie wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 16 marca 2006 skazującego Grecję za nieustanowienie skutecznego systemu ścisłej ochrony żmii Vipera schweizeri (sprawa C-518/04). Żmija Vipera schweizeri jest endemicznym dla Grecji gatunkiem zagrożonym. Grecja miała dwa miesiące na poinformowanie Komisji o działaniach podjętych w celu spełnienia wymogów wyroku. Pomimo upłynięcia wyznaczonego terminu, Komisja nie otrzymała żadnych informacji w tej sprawie od władz greckich.

Komisja wystosowała ostateczne pisemne ostrzeżenie do Irlandii w sprawie niezgodności krajowych przepisów z dyrektywą siedliskową. Kwestie sporne obejmują brak odpowiednich przepisów regulujących proces podejmowania decyzji dotyczących wykorzystania gruntów i innych projektów wywierających wpływ na sieć obszarów Natura 2000, brak skutecznego ustawodawstwa dotyczącego egzekwowania przepisów w przypadkach, gdy na skutek nielegalnych działań powstają szkody na terenie chronionych siedlisk, oraz brak odpowiednich przepisów gwarantujących, że cięcia rębne (proces, w którym zrywka drzew obejmuje wszystkie drzewa) oraz ponowne obsadzanie terenów iglastymi lasami gospodarczymi nie wpłyną niekorzystnie na wrażliwe gatunki jak np. na zagrożoną skójkę perłorodną.

W sprawie przeciwko Austrii Komisja postanowiła wystosować ostateczne pisemne ostrzeżenie, ponieważ kraj ten nie zaproponował wystarczającej liczby obszarów na potrzeby unijnej sieci obszarów chronionych Natura 2000. Jedenaście lat po tym, jak państwa członkowskie zostały zobowiązane do przedstawienia krajowych wykazów proponowanych obszarów chronionych w ramach sieci Natura 2000, ustanowionej dyrektywą siedliskową, austriacka sieć proponowanych obszarów nadal pozostaje niekompletna. Ogółem, w chwili obecnej piętnaście typów siedlisk i dziesięć gatunków nie jest w stopniu wystarczającym uwzględnione w przedstawionym przez Austrię wykazie.

W tej samej kwestii dotyczącej wyznaczania obszarów, Komisja odnotowuje fakt, że w odpowiedzi na jej ostateczne pisemne ostrzeżenie z grudnia 2004 r. Francja w ramach dyrektywy siedliskowej wyznaczyła 87 nowych obszarów oraz powiększyła 119 innych. Francja wysunęła również wnioski dotyczące utworzenia 117 nowych stref i powiększenia 32 innych w ramach dyrektywy ptasiej, po tym jak Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzekł w listopadzie 2002 r., że Francja nie wyznaczyła wystarczającej liczby specjalnych stref ochronnych dla ptaków. W obydwu przypadkach Komisja obecnie weryfikuje wnioski Francji.

Postępowanie prawne

Artykuł 266 traktatu daje Komisji prawo do wniesienia sprawy przeciwko państwu członkowskiemu, które nie przestrzega swoich zobowiązań.

Jeżeli Komisja uzna, że nastąpiło naruszenie prawa UE, które stanowi podstawę wszczęcia postępowania w sprawie naruszenia, wysyła danemu państwu członkowskiemu „wezwanie do usunięcia uchybienia” (pierwsze pisemne ostrzeżenie), w którym zwraca się o przedstawienie uwag w określonym terminie, wynoszącym zazwyczaj dwa miesiące.

W świetle odpowiedzi ze strony państwa członkowskiego lub w przypadku jej braku, Komisja może podjąć decyzję o wydaniu „uzasadnionej opinii” (ostatecznego pisemnego ostrzeżenia) wobec państwa członkowskiego. Opinia wyraźnie i ostatecznie przedstawia przyczyny, dla których Komisja uważa, że nastąpiło naruszenie prawa UE i wzywa państwo członkowskie do zastosowania się do niej w określonym terminie, wynoszącym zazwyczaj dwa miesiące.

Jeżeli państwo członkowskie nie zastosuje się do uzasadnionej opinii, Komisja może wnieść sprawę do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Jeśli Trybunał Sprawiedliwości stwierdzi, że nastąpiło naruszenie traktatu, państwo członkowskie, które naruszyło przepisy, jest zobowiązane podjąć środki w celu ich przestrzegania.

Artykuł 228 traktatu daje Komisji prawo do podjęcia działań wobec państwa członkowskiego, które nie zastosowało się do wcześniejszego wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Artykuł ten upoważnia Komisję do wystąpienia do Trybunału o nałożenie na państwo członkowskie kary pieniężnej.
Więcej informacji na temat polityki ochrony środowiska UE można znaleźć na stronie internetowej:

http://ec.europa.eu/environment/nature/home.htm
Informacje na temat aktualnych statystyk dotyczących naruszenia przepisów znajdują się na stronie internetowej:

http://ec.europa.eu/secretariat_general/sgb/droit_com/index_en.htm#infractions


[1] Dyrektywa 79/409/EWG w sprawie ochrony dzikiego ptactwa;

[2] Dyrektywa 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website