IP/06/612

Βρυξέλλες, 15 Μαΐου 2006

Ο κοινοτικός μηχανισμός εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου δίνει τα πρώτα επαληθευμένα στοιχεία σχετικά με τις εκπομπές από εγκαταστάσεις

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε σήμερα στοιχεία σχετικά με τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) το 2005 και την κατάσταση συμμόρφωσης περισσοτέρων από 9.400 εγκαταστάσεων που καλύπτονται από το σύστημα εμπορίας εκπομπών αερίων θερμοκηπίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν ελήφθησαν πληροφορίες για την Κύπρο, το Λουξεμβούργο, τη Μάλτα και την Πολωνία, δεδομένου ότι στα ως άνω τέσσερα κράτη μέλη δεν έχουν εισέτι ενεργοποιηθεί τα αντίστοιχα εθνικά μητρώα δικαιωμάτων εκπομπών. Το σύστημα εμπορίας εκπομπών επιτρέπει τον περιορισμό, με το ελάχιστο δυνατό κόστος για την οικονομία, των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου από τον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής και τις ενεργειοβόρες βιομηχανικές μονάδες.

Τα 21 κράτη μέλη που έχουν ενεργοποιήσει τα μητρώα δικαιωμάτων εκπομπών τους κατένειμαν κατά μέσον όρο 1.829,5 εκατομμύρια τόνους δικαιωμάτων εκπομπής ετησίως σε εγκαταστάσεις κατά την πρώτη περίοδο εμπορίας στο πλαίσιο του μηχανισμού, δηλαδή τα έτη 2005 έως 2007. Επιπλέον, ο μέσος ετήσιος όρος που κράτησαν τα κράτη μέλη ανήλθε περίπου 73,4 εκατομμύρια δικαιώματα εκπομπής για νέες εγκαταστάσεις ή για διάθεση με διαγωνιστικές διαδικασίες. Τα δεδομένα εκπομπής που έτυχαν ανεξάρτητης επαλήθευσης για εγκαταστάσεις που λειτουργούν στα εν λόγω 21 κράτη μέλη (ενώ εκκρεμεί λίαν περιορισμένος αριθμός κοινοποιήσεων) ανέρχονταν στις 30 Απριλίου περίπου σε 1.785,3 εκατομμύρια τόνους το 2005.

Μέχρι τις 30 Απριλίου 2006 που έληξε η προθεσμία, περίπου 8.980 εγκαταστάσεις ανταποκρίθηκαν στις υποχρεώσεις τους όσον αφορά την υποβολή εκθέσεων για τις εκπομπές κατά το 2005. Οι εν λόγω εγκαταστάσεις αντιπροσωπεύουν ποσοστό υψηλότερο του 99% των συνολικώς διανεμηθέντων δικαιωμάτων εκπομπής.

Μέχρι τις 30 Απριλίου 2006 που έληξε η αντίστοιχη προθεσμία, συνολικά 849 εγκαταστάσεις διαπιστώθηκε ότι δεν είχαν παραδώσει επαρκή αριθμό δικαιωμάτων εκπομπής. Πολλές εξ αυτών ανταποκρίθηκαν εν συνεχεία στην υποχρέωση παράδοσης δικαιωμάτων κατά τη διάρκεια των δύο προηγούμενων εβδομάδων. Ορισμένες από τις εγκαταστάσεις που δεν έχουν ακόμη ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις τους αναφέρθηκε ότι αντιμετώπισαν τεχνικές δυσχέρειες στα εθνικά μητρώα. Η Επιτροπή θα έλθει σε επαφή με τα κράτη μέλη που είναι υπεύθυνα για τις εν λόγω εγκαταστάσεις, με σκοπό να διευκρινιστούν τα αίτια της παρατηρηθείσας κατάστασης και να εξασφαλιστεί η ανάληψη της δέουσας δράσης αντιμετώπισης των περιπτώσεων μη συμμόρφωσης.

Μελλοντική εξέλιξη του συστήματος

Έχουν ήδη προχωρήσει οι προετοιμασίες για τη δεύτερη περίοδο εμπορίας εκπομπών στο πλαίσιο του συστήματος, από το 2008 έως το 2012. Όπως απαιτείται από την οδηγία για την εμπορία εκπομπών^[1], τα κράτη μέλη συντάσσουν εθνικά σχέδια κατανομής για την περίοδο 2008-2012, τα οποία κοινοποιούνται στην Επιτροπή μέχρι τις 30 Ιουνίου. Τα εν λόγω σχέδια αποτελούν σημαντικά εργαλεία για την άσκηση πολιτικής ως προς το κλίμα, επειδή θα καθορίσουν από κοινού το συνολικώς επιτρεπόμενο επίπεδο εκπομπών CO₂ από τις εγκαταστάσεις της ΕΕ καθώς και τον αριθμό των δικαιωμάτων εκπομπής που λαμβάνει η κάθε επιμέρους εγκατάσταση. Τα νέα δεδομένα για τις εκπομπές κατά το 2005 αποτελούν τα πρώτα αριθμητικά δεδομένα σε επίπεδο εγκαταστάσεων τα οποία είναι προϊόν ανεξάρτητων αξιολογήσεων και ως εκ τούτου παρέχουν στα κράτη μέλη εξαίρετο υπόβαθρο για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τα ανώτατα όρια που θα θεσπίσουν κατά τα επόμενα εθνικά σχέδια κατανομής για τη δεύτερη περίοδο εμπορίας μετά την επίτευξη των στόχων του πρωτοκόλλου του Κυότο. Τα ως άνω σχέδια υπόκεινται στην έγκριση της Επιτροπής που αναμένεται να αξιοποιήσει επίσης δεόντως τα δεδομένα εκπομπής για το 2005.

Με χωριστή διαδικασία αργότερα εντός του έτους, η Επιτροπή θα δρομολογήσει επανεξέταση του συστήματος και της οδηγίας για να κρίνει κατά πόσον επιβάλλονται προσαρμογές του συστήματος μετά το 2012. Η αποκομιζόμενη πείρα κατά τον πρώτο κύκλο συμμόρφωσης αποτελεί ιδιαίτερα πολύτιμη συμβολή στην εν λόγω διαδικασία. Κύριος στόχος της επανεξέτασης είναι να εξασφαλισθεί ότι το σύστημα, που θεωρείται παντού ανά την υφήλιο ως ο πυρήνας της μελλοντικής αγοράς του άνθρακα, θα επιτυγχάνει μειώσεις των εκπομπών κατά τον πλέον οικονομικό τρόπο μέσο- και μακροπρόθεσμα.

Ιστορικό

Βάσει του συστήματος που εγκαινιάσθηκε την 1η Ιανουαρίου 2005, οι κυβερνήσεις κατανέμουν στις εγκαταστάσεις που βρίσκονται στο έδαφός τους ορισμένο αριθμό δικαιωμάτων εκπομπής CO₂ ετησίως (ένα δικαίωμα εκπομπής σημαίνει ότι επιτρέπεται η εκπομπή ενός τόνου διοξειδίου του άνθρακα). Οι εγκαταστάσεις που διατηρούν τις εκπομπές τους σε επίπεδο χαμηλότερο από τα συνολικά τους δικαιώματα – για παράδειγμα, επενδύοντας σε εξοπλισμό υψηλότερης ενεργειακής απόδοσης – έχουν το δικαίωμα να πωλούν τα πλεονάζοντα δικαιώματά τους εκπομπής σε όσες εγκαταστάσεις εκπέμπουν ποσότητες μεγαλύτερες από τα δικαιώματα που τους έχουν διατεθεί. Η εν λόγω προσέγγιση “περιορισμού και εμπορίας” επιτρέπει την περιστολή των εκπομπών κατά το φθηνότερο τρόπο.

Μετά την ολοκλήρωση έκαστου ημερολογιακού έτους, κάθε εγκατάσταση οφείλει να υποβάλει έκθεση σχετικά με τις εκπομπές που πραγματοποίησε, μετά από το εν λόγω έτος, να φροντίζει για την ανεξάρτητη επαλήθευση της έκθεσης αυτής και να την υποβάλλει στις αρμόδιες αρχές έως τις 31 Μαρτίου. Μέχρι τις 30 Απριλίου, η εταιρεία οφείλει να εκχωρήσει τόσα δικαιώματα εκπομπής, όσα ισοδυναμούν προς τις επαληθευμένες εκπομπές του προηγουμένου έτους. Οι εταιρείες που εκχωρούν ανεπαρκή αριθμό δικαιωμάτων εκπομπής για την κάλυψη των εκπομπών τους έχουν την υποχρέωση να καταβάλουν χρηματικό πρόστιμο 40 € στο οικείο κράτος μέλος για κάθε ακάλυπτο δικαίωμα εκπομπής. Ο ετήσιος κύκλος της συμμόρφωσης ολοκληρώνεται με τη δημοσίευση των στοιχείων εκπομπής και των πληροφοριών σχετικά με την εκχώρηση δικαιωμάτων εκπομπής ανά εγκατάσταση, στις 15 Μαΐου, και την ακύρωση των παραδοθέντων δικαιωμάτων εκπομπής, έως τις 30 Ιουνίου.

Το ανεξάρτητο σύστημα καταγραφής συναλλαγών της Κοινότητας (CITL – ΑΣΚΣ) καταχωρεί την έκδοση, τη μεταβίβαση, την παράδοση και την ακύρωση των δικαιωμάτων εκπομπής στα εθνικά μητρώα. Ορισμένα από τα κράτη μέλη ενημέρωσαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με παραλείψεις και σφάλματα κάποιων εταιρειών, όπως ακύρωση αντί της εκχώρησης δικαιωμάτων εκπομπής.

Από τα ανωτέρω ενδέχεται να προκύψουν κάποιες διαφορές στις αριθμητικές τιμές του συστήματος καταγραφής και των συνοπτικών πινάκων που διατίθενται προς τηλεφόρτωση. Προσετέθησαν οι δέουσες επεξηγηματικές σημειώσεις.

Λόγω των τεχνικών προβλημάτων που παρατηρήθηκαν στην Τσεχική Δημοκρατία, τη Γαλλία, τη Σλοβακική Δημοκρατία και την Ισπανία, ο αριθμός των παραδοθέντων δικαιωμάτων εκπομπής και συνεπώς η κατάσταση συμμόρφωσης ανά εγκατάσταση όπως υποβλήθηκαν από τα αντίστοιχα εθνικά μητρώα στο ΑΣΚΣ ενδέχεται να είναι εσφαλμένος. Η Επιτροπή σε συνεργασία με τα ως άνω κράτη μέλη προσπαθεί να διορθωθούν τα αντίστοιχα στοιχεία περί συμμόρφωσης το ταχύτερο δυνατόν. Ως εκ τούτου προς το παρόν δεν διατίθενται προς τηλεφόρτωση συνοπτικοί πίνακες για τις εγκαταστάσεις στην Τσεχική Δημοκρατία, τη Γαλλία, τη Σλοβακική Δημοκρατία και την Ισπανία.
Οι εκθέσεις των κρατών μελών μπορεί να τηλεφορτωθούν από τον δικτυακό τόπο της Επιτροπής σχετικά με την αλλαγή του κλίματος:

http://ec.europa.eu/environment/climat/emission.htm
Η διαλογική βάση δεδομένων για τα επαληθευμένα δικαιώματα εκπομπής και τα εκχωρούμενα δικαιώματα εκπομπής (ήτοι το ανεξάρτητο σύστημα καταγραφής συναλλαγών της Κοινότητας) ευρίσκονται στην ηλεκτρονική διεύθυνση:

http://ec.europa.eu/environment/ets/
Για πληροφορίες σχετικά με τις διαδικασίες επί παραβάσει που κίνησε η Επιτροπή κατά κρατών μελών που δεν διαθέτουν ενεργοποιημένο μητρώο βλέπε:

IP/06/469
Για γενικές πληροφορίες σχετικά με το σύστημα εμπορίας εκπομπών αερίων θερμοκηπίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση βλέπε:

http://ec.europa.eu/environment/climat/emission.htm
Σύνοψη των πληροφοριών ανά κράτος μέλος για το 2005

Σημείωση: Δεδομένου ότι όλα τα δεδομένα βασίζονται στο CITL και τα εθνικά μητρώα, δεν διατίθενται δεδομένα για τα κράτη μέλη που δεν έχουν ενεργοποιήσει τα μητρώα τους.
* Οι αριθμητικές τιμές στην παρούσα στήλη αφορούν τον αριθμό εγκαταστάσεων που διαθέτουν ανοιχτούς λογαριασμούς σε ενεργοποιημένο μητρώο στις 30 Απριλίου 2006. Διαφέρουν από τα αριθμητικά δεδομένα που κοινοποιήθηκαν στα προγενέστερα ανακοινωθέντα τύπου, επειδή επικαιροποιήθηκαν λαμβανομένων υπόψη των εκγαταστάσεων που δεν συμμετείχαν στο σύστημα κατά την πρώτη περίοδο ανταλλαγής, από τα δεδομένα που έχουν εισαχθεί το σύστημα και από εκείνα για τα οποία δεν έχει αντοιχτεί κανένας λογαριασμός.
** Οι αριθμητικές τιμές στην παρούσα στήλη αντιστοιχούν στα·δικαιώματα εκπομπών που διανεμήθηκαν στις υφιστάμενες εγκαταστάσεις κατά την έναρξη λειτουργίας του συστήματος.
*** Οι αριθμητικές τιμές στην παρούσα στήλη αντιστοιχούν στα·δικαιώματα εκπομπών που δεν διανεμήθηκαν στις υφιστάμενες εγκαταστάσεις κατά την έναρξη λειτουργίας του συστήματος, αλλά κρατήθηκαν για τους νεοεισερχόμενους ή για διάθεση με διαγωνιστικές διαδικασίες (περίπτωση της Δανίας, της Ουγγαρίας, της Ιρλανδίας και της Λιθουανίας).
Οι αριθμητικές τιμές στην παρούσα στήλη δεν λαμβάνουν υπόψη τα δικαιώματα εκπομπής που κρατούνται
**** Λόγω των τεχνικών προβλημάτων που παρατηρήθηκαν στην Τσεχική Δημοκρατία, τη Γαλλία, τη Σλοβακική Δημοκρατία και την Ισπανία, τα στοιχεία για τον αριθμό των παραδοθέντων δικαιωμάτων εκπομπής ανά εγκατάσταση όπως υποβλήθηκαν από τα αντίστοιχα εθνικά μητρώα στο ΑΣΚΣ δεν είναι απόλυτα αξιόπιστα. Κατά συνέπεια, ορισμένα πεδία παρέμειναν κενά για τα εν λόγω κράτη μέλη. Όλα τα δεδομένα του πίνακα διαβιβάστηκαν απευθείας στην Επιτροπή από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών.

^[1] Οδηγία 2003/87/ΕΚ