IP/06/1768

Bruksela, dnia 12 grudnia 2006 r.

Komisja występuje przeciwko państwom członkowskim, które nadal nie otworzyły rynku energii zgodnie z przepisami

Komisja wystosowała dziś 26 uzasadnionych opinii do 16 państw członkowskich, potwierdzając tym samym chęć dalszego wprowadzania w życie przepisów dotyczących wewnętrznego rynku energii. Ta druga faza postępowania w sprawie naruszenia przepisów dyrektyw z 2003 r. w sprawie otwarcia rynku gazu i energii elektrycznej dotyczy Niemiec, Austrii, Belgii, Republiki Czeskiej, Estonii, Hiszpanii, Francji, Grecji, Irlandii, Włoch, Litwy, Łotwy, Polski, Szwecji, Słowacji i Zjednoczonego Królestwa. Jedynie Finlandia i Austria – wyłącznie w odniesieniu do gazu – przedstawiły argumenty wystarczajace do wstrzymania postępowań wszczętych przeciwko tym państwom.

Komisarz ds. Energii, Andris Piebalgs, oświadczył: „Jedynie całkowite i kompletne wdrożenie dyrektyw przez państwa członkowskie umożliwi stworzenie rynku wewnętrznego gazu i energii elektrycznej gwarantującego wszystkim konsumentom europejskim rzeczywisty wybór dostawców gazu i energii elektrycznej od dnia 1 lipca 2007 r.”

Przed podjęciem decyzji o wysłaniu uzasadnionych opinii Komisja przeanalizowała odpowiedzi państw członkowskich na wezwania Komisji do usunięcia uchybienia wysłane w kwietniu 2006 r. Główne problemy stwierdzone w związku z transpozycją są następujące:

• wciąż stosowane są regulowane ceny dostaw, głównie w odniesieniu do uprawnionych odbiorców, co blokuje wejście na rynek innym podmiotom i uniemożliwia wolny wybór dostawcy;
• niewystarczający stopień oddzielenia operatorów sieci pionowo zintegrowanych z działalnością w zakresie produkcji i dostawy, w szczególności w odniesieniu do oddzielenia funkcjonalnego mającego na celu zapewnienie niezależności operatorów sieci i uniemożliwienie jakiejkolwiek dyskryminacji związanej z dostępem do sieci;
• dyskryminacyjny dostęp do sieci dla stron trzecich, a w szczególności utrzymanie uprzywilejowanego dostępu dla umów tradycyjnie dominujących operatorów;
• niewystarczające kompetencje organów regulujących, zwłaszcza w odniesieniu do dostępu do sieci i opłat;
• brak powiadomień o obowiązku użyteczności publicznej;
• niewystarczające informacje o pochodzeniu energii elektrycznej.

Po otrzymaniu uzasadnionych opinii państwa członkowskie mogą w ciągu dwóch miesięcy przesłać swoje uwagi Komisji, która następnie może podjąć decyzję o wniesieniu sprawy do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. W większości postępowania te dotyczą jedynie zgodności ogólnych ram prawnych z dyrektywami. Komisja wystąpi również przeciwko każdemu naruszeniu przepisów dyrektyw w zakresie faktycznego ich wprowadzania w życie, na poziomie regulacji prawnych lub praktyki operatorów sieci, o którym zostanie poinformowana w następstwie złożenia skargi.

Luksemburg i Hiszpania zostały już skazane przez Trybunału Sprawiedliwości, odpowiednio 19 maja i 16 listopada br.; Luksemburg – w odniesieniu do gazu i energii elektrycznej, Hiszpania – w odniesieniu do gazu. Hiszpania może wkrótce zostać również skazana za brak transpozycji dyrektywy w sprawie energii elektrycznej. Ponadto Komisja kontynuuje badanie zgodności ustawodawstw Węgier i Estonii w zakresie gazu. Wezwania do usunięcia uchybienia zostały również przesłane do władz Portugalii i Węgier w dniach 4 lipca i 18 października br. w odniesieniu do energii elektrycznej.

Te utrzymujące się naruszenia przepisów podkreślają niedoskonałości istniejących ram prawnych.

Przede wszystkim organy regulujące nie posiadają niezależności i uprawnień umożliwiających im zapewnienie stworzenia otwartego rynku działającego w sposób skuteczny i na zasadach niedyskryminacyjnych.

Ponadto aktualne ramy prawne pozwalają jedynie w niewielkim stopniu skutecznie regulować aspekty transgraniczne dostępu do sieci gazu i energii elektrycznej. Świadczy o tym utrzymywanie się uprzywilejowanego dostępu dla połączeń transgranicznych.

Wreszcie liczne naruszenia dotyczące oddzielenia funkcjonalnego świadczą o ciągłej niezdolności państw członkowskich do skutecznej transpozycji tych środków o złożonym charakterze. Nawet jeśli oddzielenie prawne i funkcjonalne operatorów sieci pionowo zintegrowanych z działalnością w zakresie produkcji i dostawy jest wprowadzone, nie zawsze pozwala na zapewnienie równego dostępu wszystkich dostawców do sieci, na co wskazuje trwały charakter naruszeń dotyczących dyskryminacyjnego i uprzywilejowanego dostępu na korzyść operatorów dominujących. Trudności związane z wdrażaniem i brak skuteczności tych przepisów zmuszają do rozważenia możliwości zwiększenia niezależności operatorów sieci.

W związku z tymi niedoskonałościami Komisja przeprowadziła w każdym kraju gruntowne badanie w celu przeanalizowania praktycznej skuteczności środków prawnych i regulacyjnych w zakresie otwarcia rynku. Na początku przyszłego roku Komisja przedstawi to sprawozdanie wraz z wynikami analizy w sektorze konkurencji.