IP/06/1768
Η Επιτροπή κινεί νομικές διαδικασίες κατά των κρατών μελών που δεν έχουν προχωρήσει σε άνοιγμα της αγοράς ενέργειας
Με 26 αιτιολογημένες γνώμες που απηύθυνε σήμερα σε 16 κράτη μέλη, η Επιτροπή επιβεβαίωσε τη βούλησή της να παρακολουθεί την εφαρμογή της νομοθεσίας που διέπει την εσωτερική αγορά ενέργειας. Η παρούσα δεύτερη φάση της διαδικασίας για παράβαση των οδηγιών του 2002 σχετικά με το άνοιγμα των αγορών φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας αφορά τα εξής κράτη μέλη: Γερμανία, Αυστρία, Βέλγιο, Τσεχική Δημοκρατία, Εσθονία, Ισπανία, Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία, Ιταλία, Λιθουανία, Λετονία, Πολωνία, Σουηδία, Σλοβακία και Ηνωμένο Βασίλειο. Μόνο η Φινλανδία και η Αυστρία – αλλά κι αυτές μόνο για το φυσικό αέριο – πρόβαλαν επαρκή επιχειρήματα ώστε να πάψει η εναντίον τους διαδικασία.
Ο Επίτροπος Andris Piebalgs, αρμόδιος για θέματα ενέργειας, δήλωσε: «Η πλήρης εφαρμογή, και μόνον αυτή, των οδηγιών από τα κράτη μέλη μπορεί να εξασφαλίσει μια εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου που θα εγγυάται σε όλους τους ευρωπαίους καταναλωτές μια ουσιαστική δυνατότητα επιλογής προμηθευτή φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας από 1ης Ιουλίου 2007.»
Προτού αποφασίσει να απευθύνει αιτιολογημένη γνώμη, η Επιτροπή μελέτησε τις απαντήσεις των κρατών μελών στις έγγραφες προειδοποιήσεις του περασμένου Απριλίου. Τα κυριότερα προβλήματα ενσωμάτωσης που διαπιστώθηκαν είναι τα ακόλουθα:
- συνέχιση των διατιμήσεων για τους επιλέγοντες πελάτες, με τις οποίες ανακόπτεται η εμφάνιση νεοεισερχόμενων προμηθευτών στην αγορά και εμποδίζεται η ελεύθερη επιλογή προμηθευτή·
- ανεπαρκής διαχωρισμός των διαχειριστών δικτύου που είναι κάθετα ολοκληρωμένοι με τις δραστηριότητες παραγωγής και προμήθειας, και μάλιστα όσον αφορά το λειτουργικό διαχωρισμό με τον οποίο επιδιώκεται εγγύηση της ανεξαρτησίας των διαχειριστών δικτύου και φραγμός σε κάθε είδους διακρίσεις ως προς την πρόσβαση στο δίκτυο·
- διακριτική μεταχείριση ως προς την πρόσβαση τρίτων στο δίκτυο, και κυρίως η διατήρηση της προτιμησιακής πρόσβασης στις δεσπόζουσες επιχειρήσεις·
- ανεπάρκεια αρμοδιοτήτων των ρυθμιστικών αρχών, σε ό,τι κυρίως αφορά την πρόσβαση στα δίκτυα και την τιμολόγηση·
- μη κοινοποίηση των υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας·
- ελλιπής ένδειξη της προέλευσης της ηλεκτρικής ενέργειας.
Αφότου παραλάβουν την αιτιολογημένη γνώμη, τα κράτη μέλη έχουν στη διάθεσή τους δύο μήνες για να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους στην Επιτροπή, η οποία μπορεί εν συνεχεία να προσφύγει στο Δικαστήριο. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι διαδικασίες αυτές δεν αφορούν παρά τη συμμόρφωση του γενικού νομοθετικού πλαισίου προς τις οδηγίες. Η Επιτροπή θα κινεί επίσης τις προβλεπόμενες διαδικασίες για κάθε παράβαση των οδηγιών ως προς την ουσιαστική εφαρμογή τους, σε κανονιστικό επίπεδο ή σε επίπεδο μεθόδευσης εκ μέρους των διαχειριστών δικτύου, που θα περιέρχεται σε γνώση της, μετά από καταγγελία κυρίως.
Ήδη, στις 19 Μαΐου και στις 16 Νοεμβρίου τρέχοντος έτους, το Δικαστήριο εξέδωσε καταδικαστικές αποφάσεις αντιστοίχως κατά του Λουξεμβούργου, για το φυσικό αέριο και την ηλεκτρική ενέργεια, και κατά της Ισπανίας, για το φυσικό αέριο. Η Ισπανία ενδέχεται να καταδικαστεί επίσης προσεχώς για μη ενσωμάτωση της οδηγίας για την ηλεκτρική ενέργεια. Υπό εξέταση εξακολουθεί να βρίσκεται στην Επιτροπή η συμμόρφωση της νομοθεσίας τόσο της Ουγγαρίας όσο και της Εσθονίας για το φυσικό αέριο. Έγγραφες προειδοποιήσεις για την ηλεκτρική ενέργεια απηύθυνε η Επιτροπή ομοίως στην Πορτογαλία και την Ουγγαρία, στις 4 Ιουλίου και στις 18 Οκτωβρίου τρέχοντος έτους.
Αυτές οι συνεχιζόμενες παραβάσεις υπογραμμίζουν τις ανεπάρκειες του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου
Πρώτον, οι ρυθμιστικές αρχές ενέργειας ούτε ανεξάρτητες είναι ούτε διαθέτουν εξουσίες που να τους επιτρέπουν τη δημιουργία ανοικτών αγορών οι οποίες θα λειτουργούν αποτελεσματικά και αμερόληπτα.
Επιπλέον, το ισχύον νομικό πλαίσιο πολύ δύσκολα μόνο επιτρέπει την αποτελεσματική ρύθμιση των διασυνοριακών πτυχών της πρόσβασης στα δίκτυα φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας. Απόδειξη, οι συνεχιζόμενες προτιμησιακές προσβάσεις σε διαμεθοριακές γραμμές διασύνδεσης.
Τέλος, οι πολυάριθμες παραβάσεις που αφορούν τον λειτουργικό διαχωρισμό καταδεικνύουν τη συνεχιζόμενη αδυναμία των κρατών μελών να ενσωματώνουν αποτελεσματικά αυτά τα πολύπλοκα μέτρα. Ακόμη και όταν υπάρχει, ο νομικός και λειτουργικός διαχωρισμός των διαχειριστών δικτύου που είναι κάθετα ολοκληρωμένοι με τις δραστηριότητες παραγωγής και προμήθειας δεν εγγυάται πάντοτε ίση πρόσβαση όλων των προμηθευτών στα δίκτυα, όπως δείχνει η κατ'εξακολούθηση μεροληπτική και προτιμησιακή πρόσβαση υπέρ των δεσποζουσών επιχειρήσεων. Οι δυσχέρειες εφαρμογής τους και η αναποτελεσματικότητα των εν λόγω κανόνων επιβάλλουν να εξεταστεί το ενδεχόμενο μεγαλύτερης ανεξαρτησίας των φορέων εκμετάλλευσης δικτύων.
Απέναντι στις αδυναμίες αυτές, η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη εξέταση των δεδομένων που ισχύουν σε κάθε χώρα με σκοπό να αναλύσει την πρακτική αποτελεσματικότητα των νομοθετικών και ρυθμιστικών μέτρων που διέπουν το άνοιγμα των αγορών. Η Επιτροπή θα δημοσιεύσει έκθεση με τα αποτελέσματα των αναλύσεών της για τον ανταγωνισμό στις αρχές του επόμενου έτους.
