IP/06/1222

Brussel, 20 september 2006

Concurrentie: Commissie legt €314,76 miljoen EUR geldboeten op aan prijskartel producenten koperen fittingen

De Europese Commissie heeft 30 bedrijven geldboeten voor het totale bedrag van 314,76 opgelegd voor hun deelneming aan een kartel in de sector koperen fittingen, een inbreuk op het kartelverbod uit het EG-Verdrag (artikel 81). De 11 concerns waarvan deze ondernemingen deel uitmaken, zijn Aalberts, IMI, Delta, Advanced Fluid Connections, Legris, Frabo, Mueller, Tomkins, Flowflex, Viegener en Sanha Kaimer. Tussen 1988 en 2004 maakten deze bedrijven afspraken over prijzen en kortingen, kwamen zij mechanismen voor prijsverhogingen overeen, verdeelden zij klanten onder elkaar, en wisselden zij belangrijke en vertrouwelijke zakelijke informatie uit. Vier van deze concerns - Aalberts, Delta, Advanced Fluid Connections, en Legris - zagen hun geldboeten met 60 % verhoogd omdat zij hun verboden afspraken bleven voortzetten na de eerste inspecties van de Commissie. De geldboete van Advanced Fluid Connections werd met nog eens 50% verhoogd omdat het bedrijf de Commissie misleidende informatie had meegedeeld. Mueller kreeg boete-immuniteit in het kader van de clementieregeling van de Commissie, omdat het als eerste bedrijf naar de Commissie stapte met informatie over het kartel.

In een reactie verklaarde Neelie Kroes, Commissaris voor Concurrentiebeleid: "Kartels kunnen we niet tolereren en we zullen er alles aan doen om ze uit te roeien. Daarom zullen we ondernemingen niet alleen streng straffen voor hun kartelactiviteiten, maar hun ook hogere geldboeten opleggen wanneer ze na inspecties door de Commissie gewoon zijn blijven doorgaan en wanneer ze foutieve of misleidende informatie hebben verstrekt."

De betrokken producten zijn koperen fittingen, met inbegrip van fittingen in koperlegeringen (zoals roodkoper of messing). Fittingen worden in sectoren als loodgieterij, verwarming of sanitair gebruikt om o.m. water-, lucht- en gasleidingen aan te sluiten. Het kartel bestreek alle verschillende soorten fittingen, zoals eindfittingen, soldeerringen, knelfittingen, pressfittingen - met als resultaat dat bedrijven en consumenten hogere prijzen betaalden.

Het onderzoek kwam er nadat Mueller in januari 2001 een clementieverzoek indiende op grond van de clementieregeling van 1996. Nadien voerde de Commissie onaangekondigde inspecties uit. Vervolgens deed de Commissie verzoeken om inlichtingen uitgaan, die dan weer diverse bedrijven ertoe aanzetten verzoeken om boetevermindering in te dienen.

Bewijsmateriaal

De kartelbeschikking is gebaseerd op talrijke documenten, ondernemingsverklaringen en interviews met getuigen zoals de clementieverzoekers die ter beschikking stelden, aangevuld met documenten die werden aangetroffen tijdens de inspecties die de Commissie bij de ondernemingen uitvoerde. Het dossier van de Commissie beslaat zo'n 80 000 bladzijden met bewijsmateriaal dat de hele duur van het kartel bestrijkt.

Al in 1988, zo blijkt uit handgeschreven notities, verhoogden concurrenten in het Verenigd Koninkrijk de prijzen op basis van een voor iedere onderneming specifiek codegetal. De concurrenten spraken af de prijsverhoging door te voeren "volgens dezelfde procedure als vorige keer".

In 1991 staan in diverse handgeschreven aantekeningen de nieuwe prijslijsten die de concurrenten hadden afgesproken voor Duitsland, Spanje, Italië, Frankrijk, Griekenland, het Verenigd Koninkrijk, Portugal en Zweden. Daarin stond ook de volgorde waarin die prijsstijgingen volgens planning moesten plaatsvinden.

Op 26 januari 2001 kwamen concurrenten in Parijs bijeen om per land en per onderneming te bespreken hoe het met de prijsverhogingen stond. Handgeschreven aantekeningen laten zien dat de prijsverhogingen die de concurrenten hadden gepland, nagenoeg uitgevoerd waren in Frankrijk, nog bezig waren in Duitsland en vertraging opliepen in Spanje. De concurrenten bespraken ook een nieuwe prijsstructuur en een nieuw prijspeil voor het Verenigd Koninkrijk. Tot slot benadrukten de ondernemingen dat de heimelijke bijeenkomsten zouden blijven doorgaan ondanks dat Delta (thans Advanced Fluid Connections) aan een andere onderneming was verkocht.

Geldboeten

Deze praktijken zijn een zeer zware inbreuk op de regels van het EG-Verdrag. Bij het bepalen van het bedrag van de geldboeten hield de Commissie rekening met de omvang van de EER-markt voor het betrokken product, de levensduur van het kartel en de grootte van de betrokken ondernemingen. De Commissie verhoogde de geldboeten voor Aalberts, Delta, Advanced Fluid Connections en Legris met 60%, omdat zij ook na de inspecties met de verboden regelingen waren doorgegaan. Advanced Fluid Connections zag zijn geldboete met nog eens 50% verhoogd omdat het bedrijf de Commissie misleidende informatie had meegedeeld.

Ondernemingen die belangrijke informatie over de inbreuk hebben verstrekt, werden voor hun medewerking beloond in lijn met de clementieregeling van de Commissie van 1996. Zo kreeg Mueller boete-immuniteit en werden de geldboeten van IMI, Delta en Frabo verminderd. De toekenning van boetevermindering is niet alleen afhankelijk van de waarde van de verschafte informatie, maar ook van de vraag of deze in een vroeg stadium wordt verschaft. Advanced Fluid Connections gaf wel informatie, maar kreeg geen boetevermindering omdat de betrokken informatie misleidend was.

In deze zaak werd voor in totaal 314,76 miljoen EUR aan geldboeten opgelegd. Daardoor is dit het op vier na grootste bedrag dat ooit aan één kartel werd opgelegd.

Schadeclaims

Iedereen (particulieren of ondernemingen) die van concurrentiebeperkende praktijken zoals in deze zaak te lijden heeft, kan voor de nationale rechter schadevergoeding eisen en daarbij de gegevens van de bekendgemaakte beschikking als bewijs aanvoeren dat de betrokken praktijken hebben plaatsgevonden en dat zij onwettig waren. Zelfs indien de Commissie de betrokken ondernemingen geldboeten heeft opgelegd, kunnen toch schadevergoedingen worden toegekend zonder dat deze hoeven te worden verlaagd omdat de Commissie al een geldboete heeft opgelegd. Over private handhaving is een groenboek gepubliceerd (zie IP/05/1634 en MEMO/05/489).

Voor meer informatie over de strijd van de Commissie tegen kartels, zie MEMO/06/337.

De Commissie legde de volgende geldboeten op en gaf de volgende kortingen:

* = de desbetreffende rechtspersonen kunnen hoofdelijk aansprakelijk worden gesteld voor het geheel of een deel van de opgelegde geldboete