IP/06/1015

Brussel, 19 juli 2006

Staatssteun: De Commissie hecht haar goedkeuring aan richtsnoeren inzake staatssteun ter bevordering van risicokapitaalinvesteringen in KMO's

De Europese Commissie heeft richtsnoeren vastgesteld om te bepalen wanneer staatssteun ten behoeve van risicokapitaalinvesteringen in kleine en middelgrote ondernemingen (KMO's) verenigbaar is met de staatssteunregels van het EG-Verdrag (artikel 87). Deze richtsnoeren verbeteren de toegang tot financiering voor KMO's in hun eerste ontwikkelingsfase, met name wanneer alternatieve financiering via de financiële markten ontbreekt (marktfalen). Een betere toegang tot kapitaal is bevorderlijk voor de groei van deze ondernemingen en leidt tot de schepping van meer banen in de EU. De richtsnoeren maken deel uit van de in het Actieplan Staatssteun aangekondigde initiatieven van de Commissie (zie IP/05/680 en MEMO/05/195) om de lidstaten ertoe te bewegen staatssteunmaatregelen vooral toe te spitsen op de verbetering van het concurrentievermogen van het bedrijfsleven van de EU, met name door middel van innovatie, en op het scheppen van duurzame werkgelegenheid, waarbij mededingingsverstoringen zoveel mogelijk worden vermeden. De richtsnoeren bevatten een "veilige drempel" van 1,5 miljoen EUR aan investeringen per KMO over een periode van 12 maanden (boven deze drempel moet marktfalen worden aangetoond), een snelle beoordelingsprocedure voor duidelijke gevallen die aan bepaalde voorwaarden voldoen en beoordelingscriteria die waarborgen dat overheidsfinanciering als hefboom werkt voor particuliere investeringen, gericht is op marktfalen en evenredig is.

Neelie Kroes, lid van de Commissie belast met concurrentie, verklaarde: "De nieuwe richtsnoeren risicokapitaal zullen de lidstaten de nodige flexibiliteit geven om de toegang van KMO's tot risicokapitaal te stimuleren, wat op zijn beurt weer gunstig is voor het concurrentievermogen en de schepping van banen."

De richtsnoeren zijn van toepassing op risicokapitaalmaatregelen ten behoeve van investeringen in KMO's gedurende hun eerste groeifasen (seed-, aanloop- en expansiefase), waarin financiering zowel van de staat als van particuliere investeerders afkomstig is. De richtsnoeren vervangen de Mededeling staatssteun en risicokapitaal uit 2001. De richtsnoeren verbeteren de toegang tot risicokapitaal, met name voor innoverende ondernemingen. Meer investeringen kunnen tevens tot milieuvriendelijker productie leiden, bijvoorbeeld door middel van energiebesparing.

Een belangrijke wijziging in de richtsnoeren is de investeringsdrempel van 1,5 miljoen EUR per KMO gedurende een periode van 12 maanden, een stijging met 50% ten opzichte van de vorige drempel. In deze gevallen gaat de Commissie ervan uit dat alternatieve financiering via de financiële markten ontbreekt (marktfalen). Wordt deze drempel overschreden, dan maakt de Commissie een gedetailleerde beoordeling vanwege het grotere risico van mededingingsdistorsies, en moeten de lidstaten marktfalen aantonen. De toepassing van verschillende beoordelingswijzen naar gelang van de economische impact vormt een belangrijke wijziging en weerspiegelt de verfijnde economische benadering van het Actieplan Staatssteun. Een gedetailleerde beoordeling houdt niet noodzakelijk in dat de Commissie de formele onderzoekprocedure van artikel 88 van het EG-Verdrag inleidt.

Een snelle beoordeling wordt verricht ten aanzien van maatregelen die aan alle onderstaande voorwaarden voldoen:

• zij betreffen investeringen van minder dan 1,5 miljoen EUR in een KMO gedurende een periode van 12 maanden;
• zij betreffen financiering tot de expansiefase voor kleine en middelgrote ondernemingen in steungebieden, en tot de aanloopfase voor middelgrote ondernemingen buiten steungebieden;
• ten minste 70% van het totale budget wordt in de vorm van aandelenkapitaal en hybride kapitaalinstrumenten verschaft en niet in de vorm van schuldinstrumenten;
• de financiering moet buiten steungebieden ten minste voor 50%, en in steungebieden voor 30% afkomstig zijn van particuliere investeerders;
• de investeringsbesluiten moeten winstgericht zijn, d.w.z. er moet sprake zijn van particuliere deelneming, levensvatbare businessplannen en een heldere exitstrategie;
• het fondsbeheer moet op zakelijke basis plaatsvinden, d.w.z. de vergoeding van de fondsbeheerders moet gekoppeld zijn aan de winst van het fonds, particuliere investeerders vertegenwoordigd moeten zijn, en het beheer moet behoorlijke reguleringsnormen in acht nemen;
• de gerichtheid op een bepaalde sector is mogelijk voor fondsen die in innoverende technologieën of sectoren investeren.

Een gedetailleerde beoordeling wordt toegepast op:

• maatregelen waarbij de investering een bedrag van 1,5 miljoen EUR in een KMO gedurende een periode van 12 maanden overschrijdt;
• maatregelen die financiering verschaffen voor de expansiefase van middelgrote ondernemingen buiten steungebieden;
• maatregelen waarmee vervolginvesteringen in KMO's worden gefinancierd en waarbij het bedrag van 1,5 miljoen EUR en de early-growth-financieringsfase worden overschreden;
• maatregelen met een particuliere deelneming van minder dan 50% buiten steungebieden of minder dan 30% in steungebieden;
• maatregelen die zich toespitsen op het verstrekken van seed capital aan kleine ondernemingen waarin weinig of geen particuliere investeerders deelnemen en/of de nadruk ligt op financiering via schuldinstrumenten;
• maatregelen waarbij investeringsvehikels betrokken zijn (d.w.z. alternatieve marktplaatsen);
• maatregelen waarmee kosten worden gedekt die verband houden met het doorlichten van ondernemingen alvorens tot investering over te gaan ("scouting-kosten").

In de richtsnoeren wordt rekening gehouden met de resultaten van een uitvoerige raadpleging evenals met een externe studie over de equity gap in de EU, met opmerkingen over het Actieplan Staatssteun en de Mededeling betreffende staatssteun voor innovatie, evenals met de standpunten van de lidstaten en de schriftelijke opmerkingen van belanghebbenden.

De richtsnoeren vormen een aanvulling op andere staatssteuninstrumenten ten behoeve van KMO's:

• de nieuwe richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen 2007-2013 (zie IP/05/1653) omvatten exploitatiesteun voor kleine ondernemingen in steungebieden ten behoeve van hun ontwikkeling in de aanloop- en eerste groeifase;
• een algemene groepsvrijstellingsverordening die momenteel door de Commissie wordt voorbereid, op grond waarvan de lidstaten bepaalde maatregelen ten behoeve van KMO's niet behoeven aan te melden;
• in voorbereiding zijnde staatssteunregels voor onderzoek, ontwikkeling en innovatie.

De richtsnoeren kunnen worden aangevraagd bij:

http://ec.europa.eu/competition/state_aid/overview/sar.html

Zie MEMO/06/295