Navigation path

Left navigation

Additional tools

Een efficiënt systeem voor wetenschappelijke publicaties voor Europees onderzoek

European Commission - IP/04/747   15/06/2004

Other available languages: EN FR DE IT

IP/04/747

Brussel, 15 juni 2004

Een efficiënt systeem voor wetenschappelijke publicaties voor Europees onderzoek

Vandaag is de Commissie een studie gestart over de economische en technische evolutie van de markten voor wetenschappelijke publicaties in Europa, waarvan de resultaten in 2005 beschikbaar zullen zijn. Deze studie heeft tot doel vast te stellen welke voorwaarden noodzakelijk zijn voor het optimaal functioneren van de sector en te evalueren in welke mate de Commissie kan bijdragen om hieraan te voldoen. In deze studie worden de belangrijke kwesties van het huidige openbare debat behandeld, zoals de toekomst van het gedrukte wetenschappelijke tijdschrift, de aan de prijsstijging van publicaties verbonden risico’s met betrekking tot de toegang tot informatie voor onderzoekers, de vrije toegang (« open access ») tot onderzoeksresultaten voor iedereen en de noodzaak het auteursrecht en de economische belangen van de uitgevers op elkaar af te stemmen.

«De manier waarop de markt voor wetenschappelijke publicaties is georganiseerd, blijft niet zonder gevolgen», verklaarde Europees onderzoekscommissaris Philippe Busquin. «Wetenschappelijke publicaties zijn niet alleen bepalend voor de verspreiding van onderzoeksresultaten, maar zijn eveneens een evaluatie-instrument voor de kwaliteit van de onderzoeksteams. Vanwege onze doelstelling een echte Europese onderzoeksruimte tot stand te brengen en ons streefdoel de zichtbaarheid van het Europese onderzoek te vergroten, zijn we ertoe verplicht het systeem voor wetenschappelijke publicaties te bestuderen.»

Een groeiende dynamiek

De toekomst van wetenschappelijke publicaties staat sinds verschillende jaren centraal in debatten die met name in oktober 2003 hebben geresulteerd in de goedkeuring van de Verklaring van Berlijn, waarin een vrijere toegang tot kennis (« open access ») wordt bepleit. Wereldwijd worden er meer dan 20.000 wetenschappelijke tijdschriften gepubliceerd. Jaarlijks worden er wereldwijd 1,5 miljoen wetenschappelijke artikels gepubliceerd.

Op wereldvlak is Europa koploper met 41,3% van alle wetenschappelijke publicaties, tegenover 31,4% voor de VS. Wat het aantal referenties betreft, hinkt Europa in de meeste disciplines achterop.

Een evolutie in de sector

De afgelopen jaren, heeft de sector van de wetenschappelijke publicaties een aantal veranderingen ondergaan als gevolg van het gebruik van de nieuwe informatietechnologieën en de economische evolutie in de publicatiesector.

Vandaag is één publicatie op vijf online beschikbaar en wordt naar meer dan 1000 titels verwezen in het « Directory of Open Access Journals ».

De afgelopen tien jaar steeg de prijs van wetenschappelijke tijdschriften bovendien jaarlijks gemiddeld met bijna 10%, een percentage dat de ontwikkeling van het BBP en het gemiddelde inflatiepercentage ruim overschrijdt.

De universiteitsbibliotheken zien op die manier hun koopkracht verminderen aangezien hun begroting geen gelijke tred kan houden met de prijsstijging. Bovendien zijn er op het Internet mogelijkheden met betrekking tot archivering en communicatie.

Bijdrage aan het debat

De Commissie heeft dan ook besloten deze studie te starten om op de volgende vragen een antwoord te geven:

  • Wat zijn de grootste veranderingen in Europa ?
  • Wie of wat heeft deze veranderingen veroorzaakt en waarom vonden die plaats? Indien positieve ontwikkelingen op weerstand stuiten, wie of wat heeft daartoe dan geleid?
  • Wat zijn de gevolgen voor de gebruikers (auteurs, lezers, bibliotheken) ?

De studie beoogt aldus te bepalen welke maatregelen op Europees niveau kunnen bijdragen tot de verbetering van de voorwaarden voor de toegang, uitwisseling, verspreiding en archivering van wetenschappelijke publicaties terwijl een hoog niveau met betrekking tot de kwaliteit, de verscheidenheid en de bescherming van het auteursrecht wordt gewaarborgd.
Meer informatie over de Verklaring van Berlijn en « open access » kunt u vinden op de volgende website:

http://www.zim.mpg.de/openaccess-berlin/signatories.html


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website