Navigation path

Left navigation

Additional tools

Με στόχο τους ευρωπαϊκούς σιδηροδρόμους ποιότητας, η Επιτροπή προτείνει το άνοιγμα της αγοράς διεθνών επιβατικών μεταφορών το 2010

European Commission - IP/04/291   03/03/2004

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI

IP/04/291

Bρυξέλλες, 3 Μαρτίου 2004

Με στόχο τους ευρωπαϊκούς σιδηροδρόμους ποιότητας, η Επιτροπή προτείνει το άνοιγμα της αγοράς διεθνών επιβατικών μεταφορών το 2010

Με την «τρίτη δέσμη για τους σιδηροδρόμους», η οποία υπεβλήθη σήμερα, η Επιτροπή προτείνει να συνεχίσει τη μεταρρύθμιση του σιδηροδρομικού τομέα, ανοίγοντας στον ανταγωνισμό τις διεθνείς επιβατικές μεταφορές εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στοχεύει έτσι να ολοκληρώσει την ενοποίηση του ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού χώρου και, με αυτόν τον τρόπο, να ενισχύσει ένα μέσο μεταφοράς αναγκαίο όσο ποτέ. Η Επιτροπή προτείνει επίσης να ενισχύσει τα δικαιώματα των διεθνών επιβατών, να θεσπίσει ένα σύστημα πιστοποίησης για τους μηχανοδηγούς και να βελτιώσει την ποιότητα των υπηρεσιών σιδηροδρομικού φορτίου. «Το 2010, το διευρωπαϊκό δίκτυο μεγάλων ταχυτήτων θα συνδεθεί και θα μπορέσουν να αναπτυχθούν νέες υπηρεσίες με βάση τον ανταγωνισμό. Η πίεση των αεροπορικών εταιρειών χαμηλού κόστους αποτελεί ήδη πραγματικότητα για τις διεθνείς σιδηροδρομικές επιβατικές μεταφορές: οι τελευταίες θα πρέπει να εξελιχθούν προς νέα μοντέλα και είναι αναμφισβήτητα η κατάλληλη στιγμή για να αναληφθούν πρωτοβουλίες» δήλωσε η κυρία Loyola de Palacio, αντιπρόεδρος αρμόδια σε θέματα μεταφορών. «Η εν λόγω πρόταση είναι φιλόδοξη και ρεαλιστική : με ορόσημο το 2010, παρέχουμε έναν σαφή ορίζοντα σε όλους τους φορείς εκμετάλλευσης για να προετοιμαστούν».

Η Επιτροπή υπέβαλε μια νέα σειρά μέτρων σχετικά με την αναζωογόνηση του σιδηροδρομικού τομέα, σύμφωνα με τους προσανατολισμούς που αναγγέλθηκαν στην Λευκή Βίβλο «Η ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών με ορίζοντα το έτος 2010: η ώρα των επιλογών»(1).

Άνοιγμα της αγοράς

Από την 1η Ιανουαρίου 2010 προτείνεται οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις που διαθέτουν άδεια και τα απαραίτητα πιστοποιητικά ασφαλείας να μπορούν να διασφαλίσουν διεθνείς υπηρεσίες εντός της Κοινότητας. Παραδείγματος χάριν, οι σημερινές υπηρεσίες, όπως το Thalys και το Eurostar, θα δουν να καταφθάνουν οι ανταγωνιστές τους. Το εν λόγω συμπληρωματικό στάδιο για τη συγκρότηση της εσωτερικής αγοράς σιδηροδρομικών υπηρεσιών έρχεται σε μια στιγμή που οι κλασικές διεθνείς σιδηροδρομικές υπηρεσίες αντιμετωπίζουν την ολοένα και αυξανόμενη πίεση των αερομεταφορέων χαμηλού κόστους. Η δυνατότητα νέων εμπορικών πρωτοβουλιών θα πρέπει να δώσει νέα πνοή στον εν λόγω τομέα.

Για να δημιουργηθούν ρεαλιστικές οικονομικές συνθήκες για την ανάπτυξη αυτών των υπηρεσιών προτείνεται να δοθεί η δυνατότητα επιβίβασης και αποβίβασης επιβατών σε όλους τους σταθμούς ενός διεθνούς δρομολογίου, καθώς και μεταξύ δύο σταθμών που βρίσκονται στο ίδιο κράτος μέλος. Επομένως, τίθεται σε εφαρμογή μια κατάλληλη δομή για να προστατευθεί η οικονομική ισορροπία των συμβάσεων δημόσιας υπηρεσίας οι οποίες θα μπορούσαν να θιγούν, χωρίς ωστόσο να περιορίζονται υπερβολικά οι όροι λειτουργίας των νέων διεθνών φορέων εκμετάλλευσης.

Μια δημοσκόπηση η οποία πραγματοποιήθηκε το 2003(2) στα δεκαπέντε κράτη μέλη αποκαλύπτει ότι το 70% των ατόμων που ρωτήθηκαν συμφωνούν με τη δήλωση: «Εάν τα πρότυπα ασφαλείας τηρούνται, ο ανταγωνισμός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα των σιδηροδρομικών μεταφορών». Την εν λόγω προσέγγιση εξέφρασε επανειλημμένως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, κυρίως κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας του 1999 για την πρώτη δέσμη για τους σιδηροδρόμους και του 2003 για τη δεύτερη δέσμη για τους σιδηροδρόμους. Τον Οκτώβριο του 2003, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε τροπολογία ζητώντας το άνοιγμα στον ανταγωνισμό όλων των σιδηροδρομικών υπηρεσιών μεταφοράς επιβατών, εθνικών και διεθνών, από την 1η Ιανουαρίου 2008(3). Στη γνώμη της επί των εν λόγω τροπολογιών(4), η Επιτροπή σημείωσε ότι το εν λόγω θέμα πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο ειδικής πρότασης, όπου είναι δυνατόν να ληφθεί υπόψη η υφιστάμενη νομοθεσία σε θέματα συμβάσεων δημόσιας υπηρεσίας, ώστε να αποφευχθεί οιαδήποτε έλλειψη συνάφειας. Η Επιτροπή υποβάλλει επομένως σήμερα ειδική πρόταση για το άνοιγμα της αγοράς των επιβατικών μεταφορών, η οποία συνοδεύεται από μέτρα σχετικά με την προστασία των δικαιωμάτων των επιβατών.

Περισσότερα δικαιώματα στους επιβάτες

Όπως ήδη εφαρμόστηκε στον αεροπορικό τομέα, με την προστασία των δικαιωμάτων των επιβατών σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης και σε περίπτωση καθυστέρησης, η Επιτροπή προτείνει να θεσπιστεί ένα πλαίσιο για την προστασία των δικαιωμάτων των επιβατών στον σιδηροδρομικό τομέα, για τις διεθνείς υπηρεσίες. Πρόκειται για μια πρόταση κανονισμού, η οποία θεσπίζει τους ελάχιστους κανόνες όσον αφορά την ενημέρωση των επιβατών, πριν και κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, τους κανόνες οι οποίοι πρέπει να τηρούνται σε περίπτωση καθυστέρησης, την αντιμετώπιση καταγγελιών και την παροχή βοήθειας σε άτομα με μειωμένη κινητικότητα. Ο εν λόγω κανονισμός αποτελεί τη βάση στην οποία θα στηριχθεί η ενθάρρυνση της εφαρμογής ευνοϊκότερων μέτρων, μέσω οικειοθελών συμφωνιών, μεταξύ του τομέα και των οργανώσεων επιβατών.

Πιστοποίηση μηχανοδηγών

Μεταξύ των μέτρων που παρουσιάζονται σήμερα συγκαταλέγεται επίσης ένα σχέδιο οδηγίας για την πιστοποίηση των μηχανοδηγών. Το εν λόγω κείμενο, το οποίο εκπονήθηκε κατόπιν στενής διαβούλευσης με τον κλάδο και τους κοινωνικούς εταίρους, προβλέπει έναν μηχανισμό ο οποίος επιτρέπει να καθοριστούν καλύτερα οι δεξιότητες και οι ευθύνες σε θέματα εκπαίδευσης, αξιολόγησης και αναγνώρισης των προσόντων των μηχανοδηγών, καθώς και του επιβαίνοντος προσωπικού που εκτελεί καθήκοντα ασφαλείας. Ο μηχανοδηγός πρέπει να διαθέτει πιστοποιητικό, το οποίο του ανήκει, με το οποίο αναγνωρίζονται οι γενικές του δεξιότητες και είναι έγκυρο σε όλη την επικράτεια της Κοινότητας. Το εν λόγω πιστοποιητικό πρέπει να συνοδεύεται από βεβαίωση την οποία εκδίδει η σιδηροδρομική επιχείρηση, με την οποία αναγνωρίζεται η ειδική εκπαίδευση σχετικά με το εκτελούμενο δρομολόγιο, το χρησιμοποιούμενο υλικό και τις επιχειρησιακές διαδικασίες και τις διαδικασίες ασφαλείας της εν λόγω επιχείρησης.

Ποιοτικές υπηρεσίες σιδηροδρομικού φορτίου

Για τη μεταφορά εμπορευμάτων, η Επιτροπή υπέβαλε ένα σχέδιο κανονισμού που έχει σκοπό να εισαγάγει ελάχιστες ρήτρες ποιότητας στις συμβάσεις μεταξύ των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων και των πελατών τους, γεγονός που ήδη θεωρείται ορθή πρακτική στον τομέα. Το ακριβές περιεχόμενο των δεσμεύσεων για την ποιότητα είναι θέμα συμβατικής ελευθερίας, αλλά το προτεινόμενο κείμενο αποσκοπεί στη συστηματική συζήτηση των στοιχείων ποιότητας και στη συμπερίληψή τους στις συμβάσεις. Η έλλειψη ποιότητας των υπηρεσιών φορτίου, κυρίως δε των διεθνών υπηρεσιών στις οποίες εμπλέκονται πολυάριθμες σιδηροδρομικές επιχειρήσεις επί του ιδίου δρομολογίου, επηρεάζει αρνητικά την ελκυστικότητα του σιδηροδρόμου ως μέσου μεταφοράς και αποτελεί ακόμη και σήμερα μια από τις μείζονες αιτίες που εξηγούν τη σταθερή υποχώρηση του μεριδίου του στην αγορά, το οποίο πλέον βρίσκεται κάτω από το όριο του 8% (έναντι 40% στις Ηνωμένες Πολιτείες).

Μακροπρόθεσμα ο ανταγωνισμός θα επιφέρει ισχυρές πιέσεις για βελτίωση της ποιότητας, αλλά το πραγματικό άνοιγμα της ευρωπαϊκής αγοράς υπηρεσιών σιδηροδρομικού φορτίου δεν συντελείται αρκετά γρήγορα. Οι νεοεισερχόμενοι δεν αντιπροσωπεύουν παρά το 3 έως 4% της αγοράς και σε πολλά κράτη μέλη δεν έχουν ακόμη εμφανιστεί. Το 2003, σε σχέση με το 2002, ο όγκος των εμπορευμάτων που διακινήθηκαν μέσω σιδηροδρόμου(5) μειώθηκε στα μισά κράτη μέλη και συνολικά υποχώρησε κατά 1% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Κατά τη διάρκεια των δέκα τελευταίων ετών, ο όγκος των μεταφορών αυξήθηκε κατά 30% (38% ο όγκος των οδικών μεταφορών), ενώ οι σιδηροδρομικές μεταφορές παρέμειναν στάσιμες (3%). Όμως, η αποστροφή για τον σιδηρόδρομο ως μέσου μεταφοράς οφείλεται πάνω από όλα στα προβλήματα αξιοπιστίας και ποιότητας.

Ιστορικό

Τα εν λόγω μέτρα έρχονται να συμπληρώσουν το πλαίσιο που υπάρχει με τις οδηγίες της πρώτης δέσμης του 2001 και τα μέτρα της δεύτερης δέσμης για τους σιδηροδρόμους που βρίσκονται στο στάδιο της τελικής έγκρισης (οδηγία για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων, σιδηροδρομικός οργανισμός, άνοιγμα της αγοράς υπηρεσιών φορτίου). Η πρώτη δέσμη επέτρεψε το άνοιγμα, βάσει κανονιστικών ρυθμίσεων, των διεθνών εμπορευματικών μεταφορών. Εφαρμόζεται από τις 15 Μαρτίου 2003. Η δεύτερη δέσμη αποσκοπεί στην επιτάχυνση του εν λόγω ανοίγματος και στη δυνατότητα επέκτασής του στις εσωτερικές εμπορευματικές μεταφορές (ενδομεταφορές). Επιπλέον, ενισχύει την ασφάλεια και επιτρέπει μεγαλύτερη διαλειτουργικότητα, χάρη σε πολλές ειδικές οδηγίες και στη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Διαλειτουργικότητα των Σιδηροδρόμων, που θα έχει την έδρα του στη Valenciennes (Γαλλία). Αυτή τη στιγμή υπόκειται σε διαδικασία συμβιβασμού μεταξύ του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

ANNEX

Regulation on International Rail Passengers' Rights and Obligations : main elements of the Commission proposal

Figures available in PDF and WORD PROCESSED

(1)COM(2001)370, 12.09.2001

(2) Ευρωβαρόμετρο 59.2, πραγματοποιήθηκε την άνοιξη του 2003.

(3) Νομοθετικό ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επί της κοινής θέσης του Συμβουλίου ενόψει της έγκρισης της οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 91/440/ΕΟΚ του Συμβουλίου για την ανάπτυξη των κοινοτικών σιδηροδρόμων, το οποίο ψηφίστηκε στις 23 Οκτωβρίου 2003 (8011/3/2003 - C5-0295/2003 - 2002/0025(COD))

(4) COM(2003) 719, 26.11.2003

(5) Σε τόνους επί χιλιόμετρα.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website