IP/04/1391

Βρυξέλλες, 22 Νοεμβρίου 2004

Η Επιτροπή χαιρετίζει την έγκριση αυστηρότερων κανόνων από το Συμβούλιο για την ορθή μεταχείριση των ζώων κατά τη μεταφορά τους

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφρασε την ικανοποίησή της για την έκδοση σήμερα από το Συμβούλιο του κανονισμού σχετικά με τη μεταφορά των ζώων, ο οποίος θα ενισχύσει την καλή διαβίωσή τους, αναβαθμίζοντας ριζικά τους μηχανισμούς επιβολής των κανόνων για τη μεταφορά των ζώων στην Ευρώπη. Ο εν λόγω κανονισμός καθορίζει σαφώς ποιος φέρει την ευθύνη και για ποιο πράγμα κατά τη συνολική διαδρομή των ζώων και εισάγει νέα, αποτελεσματικότερα μέσα εφαρμογής, όπως η διενέργεια ελέγχων μέσω ενός δορυφορικού συστήματος πλοήγησης από το 2007. Επίσης, εισάγει αυστηρότερους κανόνες για τις διαδρομές διάρκειας άνω των 8 ωρών, όπως η ουσιαστική αναβάθμιση των προδιαγραφών των οχημάτων. Ο κανονισμός αναγνωρίζει ότι το μεγαλύτερο στρες στα ζώα προκαλείται κατά τη φόρτωση και την εκφόρτωση και, κατά συνέπεια, περιέχει κανόνες για την αντιμετώπιση καταστάσεων που προκύπτουν πριν και μετά από τη μεταφορά, για παράδειγμα στα σφαγεία ή στα λιμάνια. Προς το παρόν, το 10% περίπου των μεταφορών ζώων στην Ευρώπη (17,5 εκατ) συνίσταται σε μεταφορές μεγάλων αποστάσεων.

Ο κ. Μάρκος Κυπριανού, Επίτροπος αρμόδιος για θέματα υγείας και προστασίας των καταναλωτών, δήλωσε: «Οι νέοι αυτοί κανόνες μεταφοράς των ζώων θα βελτιώσουν σημαντικά την καλή διαβίωση τους. Φιλοδοξία μου ήταν να μειωθούν και άλλο η διάρκεια ταξιδιού και η πυκνότητα των ζώων κατά τη μεταφορά, αλλά οι διαφωνίες των κρατών μελών σχετικά με τα θέματα αυτά παραμένουν έντονες. Χαιρετίζω σήμερα την έγκριση των νέων κανόνων, που θα επιτρέψουν την επιβολή υψηλότερων προτύπων για την σωστή μεταχείριση των ζώων κατά τη μεταφορά. Κύριοι στόχοι μου είναι να ελαχιστοποιηθεί το στρες που υφίστανται τα ζώα και να εξασφαλιστεί ότι φτάνουν στον προορισμό τους το ταχύτερο δυνατό. Ο κανονισμός θα προσδιορίζει επίσης τις ευθύνες καθενός ανά πάσα στιγμή, και αυτό θα συμβάλλει ιδιαίτερα στην ορθή εφαρμογή των κανόνων.»

Η Επιτροπή πρότεινε να αναθεωρηθούν οι κανόνες μεταφοράς των ζώων στις 16 Ιουλίου 2003 (βλ. IP/03/1023). Καθώς δεν κατέστη δυνατό να συμφωνήσουν τα κράτη μέλη για την αναθεώρηση της διάρκειας ταξιδιού και της πυκνότητας των ζώων στα φορτηγά, η Επιτροπή συμφώνησε οι διατάξεις για τα δύο αυτά θέματα να αναθεωρηθούν υπό το πρίσμα των πορισμάτων εφαρμογής, που θα συντάξουν τα κράτη μέλη. Ο συμβιβασμός αυτός επέτρεψε την έγκριση των καλύτερων μηχανισμών εφαρμογής των κανόνων μεταφοράς των ζώων. Ο κανονισμός θα τεθεί σε ισχύ το 2007.

Ποιες είναι οι κύριες βελτιώσεις που εισάγει ο κανονισμός;

(1) Τα νεαρά και τα θηλυκά ζώα σε κύηση δεν πρέπει να ταξιδεύουν

Σήμερα:

Απαγόρευση ταξιδίου για τα νεογέννητα ζώα τωv oπoίωv o ομφαλός δεv έχει επoυλωθεί πλήρως. Δεν υπάρχουν ξεχωριστές διατάξεις για κάθε είδος.

Στο μέλλον:

• Απαγόρευση μεταφοράς νεαρών ζώων, σε απόσταση πάνω από 100 χλμ. [χοίροι ηλικίας κάτω των 3 εβδομάδων / αμνοί ηλικίας κάτω της μίας εβδομάδας / μόσχοι ηλικίας κάτω των 10 ημερών / ίπποι ηλικίας κάτω των 4 μηνών (μόνο για μεγάλες αποστάσεις)].
• Απαγόρευση της μεταφοράς για εμπορικούς σκοπούς σκύλων και γάτων ηλικίας κάτω των 8 εβδομάδων (εκτός και αν συνοδεύονται από τη μητέρα τους).
• Απαγόρευση μεταφοράς θηλυκών ζώων μία εβδομάδα μετά και πριν από τον τοκετό (10% της εκτιμώμενης διάρκειας της κυοφορίας).

(2) Βελτιωμένος εξοπλισμός για βελτιωμένες συνθήκες

Σήμερα – μεγάλες διαδρομές:

Χωρίσματα εντός του θαλάμου, πρόσβαση στα ζώα.

Στο μέλλον – μεγάλες διαδρομές:

• Εντοπισμός των μετακινήσεων των οχημάτων με τη βοήθεια ενός υποχρεωτικού συστήματος πλοήγησης για τα νέα φορτηγά από το 2007 και για όλα τα φορτηγά από το 2009.
• Υποχρεωτική προέγκριση και καταχώρηση σε ηλεκτρονική βάση δεδομένων για τα φορτηγά και τα εμπορευματοκιβώτια οδικών / θαλάσσιων μεταφορών καθώς και για τα θαλάσσια πλοία.
• Μηχανικό σύστημα αερισμού.
• Σύστημα παρακολούθησης της θερμοκρασίας και καταχώρησης των στοιχείων με σύστημα συναγερμού για τον οδηγό.
• Μηχανισμός παροχής νερού και δεξαμενές ύδατος.
• Καλύτερες συνθήκες στα θαλάσσια πλοία (π.χ. κλίση των κεκλιμένων επιφανειών, εξοπλισμός για την παροχή νερού, σύστημα έγκρισης).

(3) Καλύτεροι όροι για τους ίππους

Σήμερα:

Καθορισμός ελάχιστων ορίων των διατιθέμενων χώρων.

Στο μέλλον:

• Ατομικά ιπποφορεία / κιβώτια για μεγάλες διαδρομές.
• Απαγόρευση μεταφοράς μη δαμασμένων ίππων για μεγάλες διαδρομές.
• Ελάχιστο μέγεθος της ομάδας μη δαμασμένων ίππων για μεταφορά μικρότερη των 8 ωρών.

(4) Ποιες βελτιώσεις γίνονται για τις τοπικές μεταφορές;

Τα ταξίδια μεγάλων αποστάσεων είναι μεταφορές που υπερβαίνουν τις 8 ώρες (σήμερα και στο μέλλον). Οι κανόνες που εγκρίθηκαν πρόσφατα αφορούν κυρίως τα ταξίδια μεγάλων αποστάσεων. Ωστόσο, οι ακόλουθες βελτιώσεις ισχύουν για όλες τις διαδρομές, συμπεριλαμβανομένων των ταξιδιών διάρκειας μικρότερης των 8 ωρών:

• Ικανότητα προς μεταφορά (βλ. σημείο 1 για λεπτομέρειες).
• Κατάρτιση για τους οδηγούς και τους συνοδούς (βλ. σημείο 6 για λεπτομέρειες).
• Καλύτεροι κανόνες φόρτωσης, εκφόρτωσης και μεταχείρισης των ζώων: σήμερα εφαρμόζονται ελάχιστοι κανόνες κατά τις εργασίες αυτές. Στο μέλλον απαγορεύεται ρητά η κακομεταχείριση των ζώων (όπως το να χτυπάει ή να κλωτσάει κάποιος τα ζώα). Οι νέες διατάξεις όμως επιβάλλουν το σχεδιασμό και τη χρήση κατάλληλης υποδομής φόρτωσης-εκφόρτωσης στα αγροκτήματα, τις αγορές και τα σφαγεία.
• Περιορισμένη παρέκκλιση για τις μεταφορές κάτω των 65 χλμ.: Σήμερα οι μεταφορές αυτές εξαιρούνται πλήρως από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας. Στο μέλλον οι μεταφορές κάτω των 65 χλμ. θα πρέπει να συμμορφώνονται με τη γενική αρχή του κανονισμού και τα κράτη μέλη οφείλουν να επιθεωρούν και τις μεταφορές αυτές.

(5) Κανονισμός αντί οδηγίας - καλύτερο εργαλείο εκτέλεσης

Σήμερα:

Οδηγία (υπάρχει κάποια δυνατότητα εθνικής ερμηνείας).

Στο μέλλον:

Κανονισμός (εξασφάλιση εναρμόνισης σε όλα τα κράτη μέλη).

(6) Κατάρτιση οδηγών και συνοδών

Σήμερα:

Γενικές υποχρεώσεις.

Στο μέλλον:

• Υποχρέωση κατοχής πιστοποιητικού επαγγελματικής ικανότητας.
• Έκδοση του πιστοποιητικού ύστερα από ανεξάρτητη εξέταση.
• Ειδικό βιογραφικό σημείωμα για την απόκτηση του πιστοποιητικού.
• Οι οργανισμοί κατάρτισης πρέπει να είναι εγκεκριμένοι από τις αρχές.

(7) Ποιος είναι υπεύθυνος;

Σήμερα:

Μεταφορείς και μεταφορικές εταιρείες.

Στο μέλλον:

Οι προαναφερόμενοι, αλλά και οι έμποροι και οι οδηγοί, καθώς και οι «φύλακες» (το προσωπικό των κέντρων συγκέντρωσης, των αγορών και των σφαγείων, καθώς και κτηνοτρόφοι).

(8) Εξασφάλιση καλύτερης εφαρμογής

Σήμερα:

Η εφαρμογή εξασφαλίζεται μέσω του σχεδίου δρομολογίου (τα σχέδια δρομολογίου είναι υποχρεωτικά σε περίπτωση διέλευσης των συνόρων και αν το ταξίδι υπερβαίνει τις 8 ώρες).

Στο μέλλον:

• Εξασφάλιση της εφαρμογής με τη σύνταξη ημερολογίου ταξιδιού, για το οποίο απαιτούνται οι υπογραφές όλων των εμπλεκόμενων μερών, και λεπτομερούς έκθεσης στο τέλος της μεταφοράς.
• Υποχρεωτική χρήση συστήματος πλοήγησης για τον εντοπισμό των οχημάτων από την 1/1/2007 για τα νέα οχήματα και από την 1/1/2009 για τα υπόλοιπα.
• Ορισμός υπευθύνου για ολόκληρη τη μεταφορά.

(9) Αύξηση της ατομικής ευθύνης σε περίπτωση παράβασης

Σήμερα:

Αναστολή / απόσυρση της έγκρισης του μεταφορέα, κ.λπ.

Στο μέλλον:

• Πρόσθετοι έλεγχοι σε περίπτωση παράβασης.
• Επίσης, αναστολή / απόσυρση του πιστοποιητικού κατάρτισης του οδηγού και της έγκρισης του μεταφορικού μέσου.
• Απαγόρευση της διαμετακόμισης μέσω κράτους μέλους.
• Επιβάλλονται υποχρεώσεις για την κατάρτιση του προσωπικού που είναι υπεύθυνο για την καλή διαβίωση των ζώων.

(10) Έγκριση: βελτιωμένα πρότυπα για τη διευκόλυνση της εκτέλεσης

Σήμερα:

Άδεια μέσω εγγραφής του μεταφορέα σε μητρώο.

Στο μέλλον:

• Ενισχυμένοι κανόνες εγγραφής σε μητρώο, εναρμονισμένο μορφότυπο εγγραφής (Ευρωπαϊκή βάση δεδομένων).
• Προδιαγραφές σχετικά με την ιχνηλασιμότητα και σχέδια αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών για το μεταφορέα.
• Υποχρέωση για τους μεταφορείς να έχουν μαζί τους αντίγραφο της άδειας.
• 5ετής διάρκεια ισχύος της έγκρισης των οχημάτων για ταξίδια μεγάλων αποστάσεων (8 ώρες) και για τα πλοία (τα πλοία πρέπει επίσης να διαθέτουν ειδικό εξοπλισμό).
• Υποχρεωτική εγκεκριμένη κατάρτιση για τους οδηγούς και τους συνοδούς.

(11) Νέες ευθύνες στις ενδιάμεσες στάσεις (κέντρα συγκέντρωσης, αγορές κ.λπ.)

Σήμερα:

Δεν υπάρχουν ευθύνες για τις αγορές / τα κέντρα συγκέντρωσης / τα λιμάνια.

Στο μέλλον:

Σαφής ευθύνη για τον έλεγχο και την εφαρμογή των κανόνων σωστής μεταχείρισης των ζώων από τον «φύλακα» (νεοεισαχθείς όρος). Οι υπεύθυνοι των κέντρων συγκέντρωσης πρέπει να εξασφαλίζουν την κατάρτιση του προσωπικού.

(12) Ενέργειες μετά το ταξίδι: σημαντικό μέρος της εκτέλεσης

Σήμερα:

• Ελέγχεται το σχέδιο δρομολογίου (μόνο αν το ταξίδι υπερβαίνει τις 8 ώρες, σε περίπτωση διέλευσης συνόρων).
• Περιορισμένη πληροφόρηση.

Στο μέλλον:

Εκτενές ημερολόγιο ταξιδίου για ταξίδια μεγάλων αποστάσεων/8 ωρών (π.χ. υποχρέωση πραγματοποίησης ελέγχων στον τόπο προορισμού και αναφορά της κατάστασης των ζώων, συμπεριλαμβανομένου του αριθμού των ζώων που έφθασαν νεκρά ή σε κακή κατάσταση).

(13) Ο χρόνος ταξιδίου παραμένει αμετάβλητος:

Σήμερα - μεγάλες αποστάσεις:

• Πολύ νεαρά ζώα (δεν έχουν ακόμα απογαλακτιστεί): 9 ώρες ταξίδι + 1 ώρα ανάπαυσης (πότισμα) + 9 ώρες ταξίδι.
• Χοίροι: 24 ώρες (υπό την προϋπόθεση ότι έχουν μόνιμη πρόσβαση σε νερό).
• Ίπποι: 24 ώρες με πότισμα κάθε 8 ώρες.
• Βοοειδή και αιγοπρόβατα: 14 ώρες ταξίδι +1 ώρα ανάπαυσης (πότισμα) + 14 ώρες ταξίδι.

Tα παραπάνω διαστήματα μεταφοράς μπορούν να επαναληφθούν, εάν τα ζώα εκφορτώνονται, τους χορηγείται νερό και τροφή και αναπαύονται επί τουλάχιστον 24 ώρες σε ένα εγκεκριμένο σημείο ελέγχου.