Navigation path

Left navigation

Additional tools

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI

IP/03/182

Βρυξέλλες, 5 Φεβρουαρίου 2003

Η Επιτροπή προτείνει αυστηρότερους ελέγχους τροφίμων και ζωοτροφών

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε σήμερα πρόταση κανονισμού για τους επίσημους ελέγχους τροφίμων και ζωοτροφών. Ο προτεινόμενος κανονισμός θα εκσυγχρονίσει και θα ενισχύσει τα ισχύοντα συστήματα ελέγχου και θα τα καταστήσει ακόμη πιο αυστηρά, προβλέποντας αυστηρότερους μηχανισμούς επιβολής. Η πρόταση στοχεύει στην εξάλειψη των αδυναμιών που έχει η ισχύουσα νομοθεσία, με τη βελτίωση της αποδοτικότητας των υπηρεσιών ελέγχου τόσο των κρατών μελών όσο και της Επιτροπής. Θεσπίζει αυστηρότερα μέτρα επιβολής, συμπεριλαμβανομένων ποινικών κυρώσεων. Η πρόταση δημιουργεί επίσης ένα πλαίσιο για την υποστήριξη των αναπτυσσόμενων χωρών, ώστε να ανταποκριθούν στις προδιαγραφές περί εισαγωγών της ΕΕ, και προβλέπει ένα δημοσιονομικό πλαίσιο για την ανάληψη δραστηριοτήτων που βελτιώνουν την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών.

Ο κ. David Byrne, Επίτροπος της ΕΕ για θέματα Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών, επεσήμανε τη σπουδαιότητα της πρότασης λέγοντας ότι: "Ο κανονισμός για τους επίσημους ελέγχους τροφίμων και ζωοτροφών είναι ένας από τους κύριους στόχους, για την υλοποίηση των οποίων είχα δεσμευτεί. Θα εξαλείψει προηγούμενες αδυναμίες και θα ενισχύσει την προστασία των καταναλωτών, παρέχοντας στα κράτη μέλη και στην Επιτροπή ισχυρότερους μηχανισμούς επιβολής. Συνολικά, ο κανονισμός θα βελτιώσει σημαντικά την ικανότητά μας να διαχειριζόμαστε την αλυσίδα τροφίμων και ζωοτροφών και θα καταστήσει δυνατή την παροχή ακόμη πιο ασφαλών τροφίμων στους Ευρωπαίους καταναλωτές".

Πρόσφατη δημοσκόπηση του Ευρωβαρόμετρου(1) έδειξε ότι το 90% των καταναλωτών της ΕΕ επιθυμούν να δραστηριοποιηθεί η Επιτροπή για να "εξασφαλίσει ότι τα αγροτικά προϊόντα είναι υγιεινά και ασφαλή". Η πρόταση για τους ελέγχους τροφίμων και ζωοτροφών, ένα από τα κύρια μέτρα που ανακοινώνονται στο λευκό βιβλίο για την ασφάλεια των τροφίμων, κινείται προς αυτήν την κατεύθυνση.

Εναρμονισμένοι έλεγχοι στα κράτη μέλη της ΕΕ με την εποπτεία της Επιτροπής

Οι έλεγχοι τροφίμων και ζωοτροφών είναι κυρίως, και θα συνεχίσουν να αποτελούν, καθήκον των κρατών μελών.

Με την εισαγωγή κριτηρίων επίδοσης για τις αρμόδιες υπηρεσίες και με τη θέσπιση μιας εναρμονισμένης προσέγγισης σε επίπεδο ΕΕ για το σχεδιασμό και την ανάπτυξη συστημάτων ελέγχου στα κράτη μέλη, ο προτεινόμενος κανονισμός θα ενισχύσει την πιστοποίηση της συμμόρφωσης με τη νομοθεσία περί τροφίμων και ζωοτροφών σε όλα τα στάδια της παραγωγής, της μεταποίησης και της διανομής. Αυτό συμπεριλαμβάνει τη θέσπιση αρχών διαχείρισης (τεκμηριωμένες διαδικασίες ελέγχου και εσωτερικούς ελέγχους) και αυστηρότερων κανόνων για την εξουσιοδότηση εργαστηρίων. Πρέπει να θεσπιστούν εθνικά σχέδια ελέγχου με συγκεκριμένα λειτουργικά κριτήρια για θέματα όπως το προσωπικό, η κατάρτιση και οι τεκμηριωμένες διαδικασίες ελέγχου. Με τη διεξαγωγή ελέγχων από το Γραφείο Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων της Επιτροπής θα αξιολογείται η επίδοση όσον αφορά τα σχέδια ελέγχου. Εκτός από τις ισχύουσες απαιτήσεις όσον αφορά τα σχέδια έκτακτης ανάγκης στον τομέα των ζωοτροφών και στον κτηνιατρικό τομέα, πρέπει να θεσπιστούν επίσης σχέδια έκτακτης ανάγκης για κρίσεις που αφορούν τρόφιμα και να υπάρξει η κατάλληλη κατάρτιση του προσωπικού για την εφαρμογή αυτών των σχεδίων.

Η πρόταση θεσπίζει ένα κοινό καθεστώς για ελέγχους εισαγωγών τροφίμων και ζωοτροφών, καθορίζοντας τη συχνότητα των ελέγχων ανάλογα με τον κίνδυνο. Αυτό σημαίνει ότι για προϊόντα που είναι γνωστό ότι ενέχουν συγκεκριμένο κίνδυνο, όπως οι αφλατοξίνες σε ορισμένα καρύδια, η συχνότητα δειγματοληψίας στις εισαγωγές μπορεί να είναι πιο πυκνή σε σχέση με αυτήν σε προϊόντα με χαμηλότερο επίπεδο κινδύνου. Προς το παρόν, ενιαίες διαδικασίες ελέγχου υφίστανται κυρίως για τρόφιμα και ζωοτροφές ζωικής προέλευσης.

Η πρόταση δίνει επίσης τη δυνατότητα εκχώρησης συγκεκριμένων καθηκόντων ελέγχου σε μη κυβερνητικούς φορείς ελέγχου, όπως για παράδειγμα την εκχώρηση της εξέτασης επίσημων δειγμάτων σε καθορισμένα και εξουσιοδοτημένα εργαστήρια. Προς το παρόν, κριτήρια για την ανάλυση και τη διαπίστευση επίσημων εργαστηρίων υπάρχουν μόνο για τρόφιμα και ζωοτροφές. Η πρόταση επεκτείνει τα κριτήρια αυτά και στον κτηνιατρικό τομέα.

Εάν εκ των αποτελεσμάτων των επίσημων ελέγχων απαιτείται η ανάληψη δράσης από περισσότερα από ένα κράτη μέλη της ΕΕ, ο κανονισμός προβλέπει την παροχή διοικητικής υποστήριξης και τη συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων αρχών.

Η πρόταση ζητεί από τα κράτη μέλη την εξασφάλιση επαρκών οικονομικών πόρων για τη διεξαγωγή επίσημων ελέγχων. Ο τρόπος εκπλήρωσης αυτής της απαίτησης εναπόκειται στα κράτη μέλη, στο πλαίσιο της επικουρικότητας.

Ο ρόλος της ΕΕ θα συνεχίσει να συνίσταται στη διεξαγωγή ελέγχων από το Γραφείο Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων, με τους οποίους θα πιστοποιείται η αποδοτικότητα των συστημάτων ελέγχου των κρατών μελών και θα ελέγχεται η συμμόρφωση ή η ισοτιμία της νομοθεσίας και των συστημάτων ελέγχου τρίτων χωρών με τους κανόνες της ΕΕ. Μια κύρια εξέλιξη όσον αφορά το ρόλο του Γραφείου Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων θα είναι η επικέντρωση πλέον στην αξιολόγηση της συνολικής λειτουργίας των εθνικών συστημάτων ελέγχου παρά σε μεμονωμένες μονάδες παραγωγής.

Εάν υπάρχουν ιδιαίτερα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν, το Γραφείο Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων θα επιθεωρεί την κατάσταση, εκτός από το γενικό έλεγχο, όπως συμβαίνει και σήμερα. Η πρόταση επεκτείνει το ρόλο του Γραφείου Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων σε τρίτες χώρες, έτσι ώστε να είναι δυνατή η διεξαγωγή επιθεωρήσεων στον τομέα της υγιεινής των τροφίμων και στο φυτοϋγειονομικό τομέα, εκτός από τις επιθεωρήσεις σε ζωοτροφές και στον κτηνιατρικό τομέα που διεξάγονται σήμερα.

Μέτρα επιβολής

Η πρόταση ζητεί από τα κράτη μέλη τη θέσπιση διοικητικών μέτρων επιβολής για την αντιμετώπιση ιδιαίτερων προβλημάτων μη συμμόρφωσης. Θεσπίζει ποινικές κυρώσεις για σοβαρές παραβιάσεις της νομοθεσίας της ΕΕ περί ζωοτροφών και τροφίμων, που γίνονται από πρόθεση ή από σοβαρή παράλειψη. Περιλαμβάνει κατάλογο αδικημάτων. Για παράδειγμα, η παράνομη διαχείριση και εμπορία υλικών ειδικού κινδύνου κατατάσσεται ως ποινικό αδίκημα.

Η πρόταση προβλέπει επίσης τη θέσπιση μέτρων επιβολής σε επίπεδο ΕΕ. Σε περίπτωση που η Επιτροπή έχει αποδείξεις ότι το σύστημα ελέγχου ενός κράτους μέλους δεν είναι κατάλληλο, ο κανονισμός επιτρέπει στην Επιτροπή να λάβει προσωρινά μέτρα για να εξασφαλίσει την προστασία της ανθρώπινης υγείας, της υγείας των ζώων, της καλής κατάστασης των ζώων και του περιβάλλοντος. Τα μέτρα αυτά θα λαμβάνονται σε συνεργασία με τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της μόνιμης επιτροπής ή, σε σοβαρές περιπτώσεις, με πρωτοβουλία της Επιτροπής. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν την ανάκληση του δικαιώματος διάθεσης στην αγορά τροφίμων και ζωοτροφών.

Υποστήριξη για αναπτυσσόμενες χώρες

Ήδη σήμερα απαιτείται από τρίτες χώρες που εξάγουν στην ΕΕ να παρέχουν εγγυήσεις ότι τα προϊόντα που εξάγονται σε κράτη μέλη της ΕΕ πληρούν τις προδιαγραφές της ΕΕ. Η πρόταση θεσπίζει μια σειρά δραστηριοτήτων, κυρίως σχέδια κατάρτισης και συνεργασίας, για να καταστεί ευκολότερη για τις αναπτυσσόμενες χώρες η εφαρμογή των προδιαγραφών της ΕΕ όσον αφορά τους ελέγχους τροφίμων και ζωοτροφών. Οι δραστηριότητες αυτές θα αναληφθούν στο πλαίσιο των προγραμμάτων παροχής βοήθειας και θα εστιάζονται κυρίως στις χώρες που καταγράφονται από την επιτροπή αναπτυξιακής βοήθειας του ΟΟΣΑ.

Δημοσιονομικός αντίκτυπος

Η πρόταση περιλαμβάνει μια σειρά δραστηριοτήτων για τις οποίες απαιτείται η οικονομική συνεισφορά της ΕΕ. Σε αυτές περιλαμβάνονται ο ορισμός εργαστηρίων αναφοράς της ΕΕ, η διοργάνωση εργαστηρίων, η συμμετοχή εθνικών εμπειρογνωμόνων σε αποστολές του Γραφείου Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων και η τυποποίηση των μεθόδων ανάλυσης.

Επίσης, χρειάζεται χρηματοδότηση και για τη δημιουργία υποδομής κατάρτισης για το προσωπικό διεξαγωγής ελέγχων, τόσο από τα κράτη μέλη όσο και από τρίτες χώρες, για την υποστήριξη των αναπτυσσόμενων χωρών, για τη διενέργεια μελετών για την ασφάλεια ζωοτροφών και τροφίμων, για τη διοργάνωση συνεδρίων και για δημοσιεύσεις. Προς το παρόν, για τους ελέγχους σχετικά με την ασφάλεια των ζωοτροφών και των τροφίμων διατίθενται περίπου 3 εκατ. ευρώ από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Η εφαρμογή όλων των προτεινόμενων μέτρων θα αυξήσει το ποσό αυτό σε περίπου 16 εκατ. ευρώ ετησίως.

Ιστορικό: το υφιστάμενο σύστημα ελέγχων του Γραφείου Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων

Η διεξαγωγή ελέγχων σε επίπεδο ΕΕ αποτελεί κυρίως αρμοδιότητα του Γραφείου Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων της Επιτροπής, μιας Διεύθυνσης που υπάγεται στη Γενική Διεύθυνση Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών.

Σήμερα, η Επιτροπή έχει στη διάθεσή της τρεις κύριους μηχανισμούς για την εξασφάλιση της ορθής εφαρμογής της νομοθεσίας της ΕΕ. Πιστοποιεί τη μεταφορά της νομοθεσίας της ΕΕ στην εθνική νομοθεσία και αναλύει εκθέσεις των κρατών μελών και τρίτων χωρών σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής της νομοθεσίας της ΕΕ, π.χ. μέσω εθνικών προγραμμάτων καταλοίπων ή ελέγχων ζωοτροφών. Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι το Γραφείο Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων διεξάγει επιθεωρήσεις στα κράτη μέλη αλλά και σε τρίτες χώρες για να ελέγξει την εφαρμογή και την εκτέλεση της νομοθεσίας της ΕΕ από τις αρμόδιες αρχές στις χώρες αυτές.

Κύρια αποστολή του Γραφείου Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων είναι η διενέργεια επιτόπιων επιθεωρήσεων για να αξιολογηθούν τα συστήματα ελέγχου που εφαρμόζονται από τις εθνικές αρχές και για να εξεταστούν τομείς στους οποίους απαιτείται η ανάληψη δράσης. Τα τελευταία χρόνια, το ΓΤΚΘ έχει αναπτύξει τις μεθόδους εργασίας του και δεν εστιάζεται πλέον σε πρότυπα για μεμονωμένες μονάδες παραγωγής αλλά στην αξιολόγηση της επίδοσης της αντίστοιχης αρμόδιας αρχής στη συνολική λειτουργία των εθνικών συστημάτων ελέγχου. Η προσέγγιση αυτή θα ενισχυθεί με την ανάπτυξη των εθνικών προγραμμάτων ελέγχου στο νέο πλαίσιο επίσημων ελέγχων τροφίμων και ζωοτροφών.

Επόμενα βήματα

Η έγκριση της πρότασης εμπίπτει στη διαδικασία συναπόφασης. Θα υποβληθεί προς έγκριση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. Επειδή περιέχει σημαντικά στοιχεία για την προστασία των καταναλωτών, ελπίζεται ότι θα εγκριθεί σύντομα.

Πολλές οδηγίες που ισχύουν σήμερα θα ανακληθούν και θα αντικατασταθούν από τις διατάξεις του νέου κανονισμού:

  • Οι κανόνες δειγματοληψίας και ανάλυσης για τους επίσημους ελέγχους ζωοτροφών (οδηγία του Συμβουλίου 70/373/ΕΟΚ)·

  • Κανόνες για τις επίσημες επιθεωρήσεις στον τομέα της διατροφής των ζώων (οδηγία του Συμβουλίου 95/53/ΕΟΚ)·

  • Κανόνες για τον επίσημο έλεγχο των τροφίμων (οδηγίες του Συμβουλίου 89/379/ΕΟΚ και 93/99/ΕΚ).

    (1)Ευρωβαρόμετρο 57.0 Οι Ευρωπαίοι και η Κοινή Αγροτική Πολιτική, δημοσκόπηση σε 16032 άτομα, από 23 Φεβρουαρίου έως 4 Απριλίου 2002: HYPERLINK "http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/eb/ebs_167_en.pdf" http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/eb/ebs_167_en.pdf


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website