Navigation path

Left navigation

Additional tools

Πνευματική ιδιοκτησία: Η Επιτροπή προτείνει οδηγία για να ενισχύσει την καταπολέμηση της πειρατείας και της παραποίησης/απομίμησης

European Commission - IP/03/144   30/01/2003

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI

IP/03/144

Βρυξέλλες, 30 Ιανουαρίου 2003

Πνευματική ιδιοκτησία: Η Επιτροπή προτείνει οδηγία για να ενισχύσει την καταπολέμηση της πειρατείας και της παραποίησης/απομίμησης

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε πρόταση οδηγίας για την εφαρμογή των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Στόχοι της πρότασης είναι η εναρμόνιση των εθνικών νομοθεσιών των σχετικών με τα μέσα επιβολής του σεβασμού των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και η θέσπιση ενός γενικού πλαισίου για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων εθνικών αρχών. Η προτεινόμενη οδηγία αναμένεται να εξασφαλίσει ισότιμους όρους για τους κατόχους δικαιωμάτων ("δικαιούχους") στην ΕΕ, να ενισχύσει τα μέτρα κατά των παραβατών και, με τον τρόπο αυτό, να λειτουργήσει αποτρεπτικά για όσους επιδίδονται σε πράξεις παραποίησης/απομίμησης και πειρατείας. Η πρόταση θα διαβιβαστεί στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και στο Συμβούλιο Υπουργών της ΕΕ για έγκριση με τη λεγόμενη «διαδικασία συναπόφασης». Η πρόταση συμπληρώνει την πρόσφατη πρόταση κανονισμού για τη διευκόλυνση της κατάσχεσης, από τις τελωνειακές αρχές, προϊόντων παραποίησης/απομίμησης που προέρχονται από χώρες εκτός της ΕΕ (βλέπε IP/03/75).

Ο αρμόδιος για θέματα εσωτερικής αγοράς Επίτροπος κ. Frits Bolkestein δήλωσε: «Οι πειρατές και οι παραποιητές/απομιμητές κλέβουν στην πραγματικότητα από τους δικαιούχους τη δίκαιη αμοιβή την οποία δικαιούνται για την εργασία τους. Αν δεν μπορέσουμε να εξαλείψουμε το φαινόμενο αυτό, τα κίνητρα για βιομηχανική καινοτομία και πολιτιστική δημιουργικότητα θα αποδυναμωθούν, πράγμα που θα απειλήσει την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, τον πολιτιστικό της πλουραλισμό και το δυναμισμό της. Κατά συνέπεια, πρέπει να σκληρύνουμε τη στάση μας απέναντι στους πειρατές και τους παραποιητές/απομιμητές και να μεριμνήσουμε ώστε να μην βρίσκουν ασφάλεια πουθενά στην ΕΕ. Όσο ταχύτερα εφαρμόσουμε την πρόταση αυτή, τόσο αποτελεσματικότερη θα είναι η άμυνά μας απέναντι στην πειρατεία. Ελπίζω, λοιπόν, ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο θα συνεργαστούν μαζί μας, ώστε η πρόταση να εγκριθεί γρήγορα.»

Τι προβλέπει η οδηγία

Η προτεινόμενη οδηγία καλύπτει τις παραβιάσεις όλων των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας (τόσο του copyright όσο και της βιομηχανικής ιδιοκτησίας, όπως τα σήματα ή τα σχέδια) τα οποία έχουν εναρμονιστεί μέσα στην ΕΕ.

Δεδομένου ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό να αναληφθεί αποφασιστική δράση εναντίων των «μεγάλων» παραβατών, η προτεινόμενη οδηγία εστιάζεται στις παραβιάσεις που διαπράττονται για εμπορικούς σκοπούς ή που προξενούν σημαντική ζημία στους δικαιούχους των δικαιωμάτων. Συγχρόνως, εφόσον συμβάλλει στην καταπολέμηση των παράνομων δραστηριοτήτων, η πρόταση αυτή ενισχύει το νόμιμο εμπόριο και την ανάπτυξη της κοινωνίας της πληροφορίας.

Η προτεινόμενη οδηγία βασίζεται στις βέλτιστες πρακτικές που ακολουθούνται ήδη στη νομοθεσία των κρατών μελών και οι οποίες έχουν αποδειχθεί ως οι πλέον αποτελεσματικές. Τα μέτρα τα οποία, σύμφωνα με την προτεινόμενη οδηγία, πρέπει να λάβουν όλα τα κράτη μέλη περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την έκδοση διαταγών για την παύση της πώλησης προϊόντων παραποίησης/απομίμησης ή πειρατείας, τη λήψη προσωρινών μέτρων, όπως την προληπτική δέσμευση των τραπεζικών λογαριασμών των υπόπτων για διάπραξη παραβίασης, την παροχή εξουσιών συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων στις δικαστικές αρχές και την πρόβλεψη εξουσιών για τον εξαναγκασμό των παραβατών να καταβάλλουν αποζημίωση στους δικαιούχους των δικαιωμάτων ώστε να αντισταθμίζονται οι απώλειες εσόδων των δικαιούχων. Η προτεινόμενη οδηγία επιβάλλει επίσης στα κράτη μέλη την υποχρέωση να μεριμνήσουν ώστε όλες οι σοβαρές παραβιάσεις δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας (δηλαδή αυτές που διαπράττονται εκ προθέσεως και για εμπορικούς σκοπούς), καθώς επίσης η απόπειρα παραβίασης, η συνέργεια και η ηθική αυτουργία σε τέτοιες παραβιάσεις, να αντιμετωπίζονται ως ποινικά αδικήματα και να τιμωρούνται με ποινικές κυρώσεις, περιλαμβανομένης της φυλάκισης.

Η πρόταση ακολουθεί μια προσέγγιση "TRIPs συν" (συμφωνία για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στον τομέα του εμπορίου). Η συμφωνία TRIPs, που συνήφθη από τον Παγκόσμιο Οργανισμού Εμπορίου, προβλέπει διατάξεις ελάχιστου χαρακτήρα σχετικά με τα μέτρα εφαρμογής που πρέπει να ισχύουν σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ.

Η προτεινόμενη οδηγία υπερακοντίζει αυτές τις διατάξεις ελάχιστου χαρακτήρα, δεδομένου ότι προβλέπει τις εξής συμπληρωματικές διατάξεις:

  • απαγόρευση των μηχανημάτων που χρησιμοποιούνται για την παραποίηση μηχανισμών ασφαλείας που μπορούν να κάνουν τους καταναλωτές να πιστέψουν ότι τα προϊόντα είναι αυθεντικά, ενώ στην πραγματικότητα δεν είναι·

  • αναγνώριση στις επιχειρηματικές ενώσεις και στις εταιρείες είσπραξης δικαιωμάτων (όπως και στους άμεσους δικαιούχους) του δικαιώματος προσφυγής στη δικαιοσύνη·

  • παροχή στις δικαστικές αρχές της εξουσίας να εξαναγκάζουν όσους πωλούν προϊόντα πειρατείας ή παραποίησης/απομίμησης να αποκαλύπτουν πληροφορίες σχετικά με την προέλευση των εμπορευμάτων, τις παραχθείσες, παραδοθείσες και παραγγελθείσες ποσότητες και τις τιμές, καθώς και να κατονομάζουν τα άτομα που εμπλέκονται στα δίκτυα παραγωγής και διανομής·

  • δημοσίευση των δικαστικών αποφάσεων·

  • απόσυρση, με δαπάνες του παραβάτη, των προϊόντων πειρατείας ή παραποίησης/απομίμησης που έχουν διατεθεί στην αγορά.

Οι αρνητικές συνέπειες της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας

Η συνεχώς αυξανόμενη ένταση του φαινομένου της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας προξενεί ολοένα και μεγαλύτερες ζημίες στις επιχειρήσεις (μικρότερες επενδύσεις, κλείσιμο ΜΜΕ), στην κοινωνία (απώλειες θέσεων εργασίας, ασφάλεια των καταναλωτών, απειλή για τη δημιουργικότητα) και στις κυβερνήσεις (απώλεια φορολογικών εσόδων).

Σύμφωνα με μια ανεξάρτητη μελέτη(1), περισσότερες από 17.000 νόμιμες θέσεις απασχόλησης χάνονται κάθε χρόνο στην ΕΕ εξαιτίας της πειρατείας και της παραποίησης/απομίμησης. Σε ορισμένους τομείς, το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα σοβαρό: στη βιομηχανία λογισμικού, υπολογίζεται ότι το 37% του λογισμικού που χρησιμοποιείται στην ΕΕ είναι πειρατικό, πράγμα που ισοδυναμεί με απώλειες εσόδων της τάξεως των 2,9 δισ. ευρώ(2)· η μουσική βιομηχανία παρουσίασε το 2002(3) στην ΕΕ συνολική μείωση πωλήσεων της τάξεως του 7,5% κατά μέσο όρο· τα προϊόντα πειρατείας και παραποίησης/απομίμησης καλύπτουν το 22% των πωλήσεων υποδημάτων και ειδών ένδυσης(4).

Η κατάσταση αυτή, ιδίως για την πολιτιστική βιομηχανία (μουσική, ταινίες, βίντεο, CD, DVD) και τη βιομηχανία λογισμικού, επιδεινώθηκε λόγω της ευχερούς πρόσβασης σε μια παγκόσμια αγορά μέσω του Διαδικτύου. Υπάρχουν επίσης στοιχεία που δείχνουν ότι η παραποίηση/απομίμηση και η πειρατεία συνδέονται ολοένα και περισσότερο με το οργανωμένο έγκλημα και τις τρομοκρατικές δραστηριότητες, λόγω των υψηλών κερδών και των, μέχρι σήμερα, σχετικά μικρών κινδύνων αποκάλυψης και τιμωρίας.

Γιατί πρέπει να αναληφθεί αυτή η δράση σε επίπεδο ΕΕ;

Σήμερα, υπάρχουν σημαντικές διαφορές στη νομοθεσία των κρατών μελών όσον αφορά την εφαρμογή των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Οι πειρατές και οι παραποιητές/απομιμητές εκμεταλλεύονται τις διαφορές αυτές αναπτύσσοντας παράνομες δραστηριότητες στα κράτη μέλη στα οποία οι μηχανισμοί εφαρμογής κινητοποιούνται συνήθως λιγότερο αποτελεσματικά. Με τη μεγαλύτερη προσέγγιση και ευθυγράμμιση των εθνικών νομοθεσιών σε όλη την ΕΕ και με την επιβολή, στα κράτη μέλη, της υποχρέωσης να προβλέψουν αυστηρότερες κυρώσεις και αποτελεσματικότερα μέσα έννομης προστασίας κατά των παραβιάσεων, η προτεινόμενη οδηγία αναμένεται να μειώσει την παραποίηση/απομίμηση και την πειρατεία.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για να διαμορφώσει σαφή εικόνα σχετικά με την κατάσταση που επικρατεί στην ΕΕ, δρομολόγησε μια ευρεία διαδικασία διαβουλεύσεων τον Οκτώβριο του 1998 μέσω της Πράσινης Βίβλου της για την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας στην ενιαία αγορά. Με βάση τις απαντήσεις που έλαβε στα πλαίσια της Πράσινης Βίβλου, η Επιτροπή παρουσίασε, στις 30 Νοεμβρίου 2000 (βλέπε IP/00/1385), ένα φιλόδοξο σχέδιο δράσης, που περιελάμβανε την υποβολή πρότασης οδηγίας για την εφαρμογή των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.

Τόσο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (με ψήφισμα που εξέδωσε το Μάιο του 2000) όσο και η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (με γνωμοδότηση που εξέδωσε το Μάιο του 2001) εξέφρασαν την υποστήριξή τους για την προσέγγιση της Επιτροπής.

Το πλήρες κείμενο της πρότασης της Επιτροπής υπάρχει στη διεύθυνση:

http://ec.europa.eu/internal_market/en/intprop/news/index.htm

Βλέπε επίσης ΜΕΜΟ/03/20.

(1)Economic Impact of Counterfeiting in Europe, Global Anti-Counterfeiting Group, Ιούνιος 2000

(2)6th Global Report, Business Software Alliance, Ιούνιος 2002.

(3)Στοιχεία της IFPI Διεθνής Ομοσπονδία Φωνογραφικής Βιομηχανίας

(4)The Economic Impact of Trademark, Counterfeiting and Infringement, International Trademark Association 1998


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website