Navigation path

Left navigation

Additional tools

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI

IP/03/1286

Βρυξέλλες, 23 Σεπτεμβρίου 2003

Η Επιτροπή αρχίζει τις συζητήσεις για τη μεταρρύθμιση του καθεστώτος της ζάχαρης της ΕΕ

Σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε μία ανακοίνωση που αναφέρει τις επιπτώσεις τριών πιθανών σεναρίων στον τομέα της ζάχαρης στην ΕΕ. Πριν να υποβάλει επίσημη πρόταση, η Επιτροπή επιθυμεί να αρχίσει μία συζήτηση με βάση τις πληροφορίες της Εκτεταμένης Αξιολόγησης Επιπτώσεων για τη ζάχαρη, σχετικά με τους στόχους του κοινοτικού καθεστώτος της ζάχαρης στο νέο πλαίσιο. Η εν λόγω Εκτεταμένη Αξιολόγηση Επιπτώσεων περιλαμβάνει τρεις βασικές πολιτικές επιλογές. Στην πρώτη επιλογή, το παρόν καθεστώς θα πρέπει να παραταθεί μέχρι το 2006. Η αναγκαία μείωση ποσοστώσεων, δασμών και τιμών θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο της υφιστάμενης Κοινής Οργάνωσης Αγοράς (ΚΟΑ). Η δεύτερη επιλογή προβλέπει την κατάργηση των ποσοστώσεων παραγωγής και η εσωτερική τιμή της ΕΕ θα πρέπει να προσαρμοστεί στην τιμή των μη προτιμησιακών εισαγωγών. Το εν λόγω σενάριο μείωσης των τιμών αποτέλεσε επίσης αντικείμενο εξέτασης όσον αφορά τις επιπτώσεις του στην διάρθρωση των παγκόσμιων εμπορικών συναλλαγών και περιλαμβάνει τη δυνατότητα για τους παραγωγούς ζάχαρης να επωφεληθούν από την αποσυνδεδεμένη ενιαία ενίσχυση ανά γεωργική εκμετάλλευση. Τέλος, στην τρίτη επιλογή εξετάστηκε η πλήρης απελευθέρωση από το υφιστάμενο καθεστώς ζάχαρης. Οι παραγωγοί θα ενταχθούν στο σύστημα ενιαίας ενίσχυσης ανά γεωργική εκμετάλλευση. Στην εν λόγω επιλογή, αξιολογήθηκαν οι επιπτώσεις στην κοινοτική αγορά ζάχαρης της πλήρους κατάργησης των δασμών και των ποσοτικών περιορισμών στις εισαγωγές. Με την ανακοίνωση αυτή και την Εκτεταμένη Αξιολόγηση Επιπτώσεων του τομέα της ζάχαρης που την συνοδεύει, η Επιτροπή εκπληρώνει τη δέσμευση που είχε αναλάβει να καταρτίσει έκθεση το 2003 σχετικά με το καθεστώς της ζάχαρης της ΕΕ και τις προοπτικές του.

Ο Franz Fischler, Επίτροπος αρμόδιος για θέματα Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Αλιείας, είπε: ⋬Μετά την μεταρρύθμιση της ΚΓΠ τον Ιούνιο 2003 στους κυριότερους τομείς της γεωργίας ήρθε η στιγμή να εξετάσουμε πώς να καταστήσουμε τον τομέα της ζάχαρης της ΕΕ περισσότερο προσανατολισμένο προς την αγορά και οικονομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά περισσότερο βιώσιμο.⋭

3 σενάρια για τη μεταρρύθμιση του τομέα της ζάχαρης της ΕΕ

Με βάση την Εκτεταμένη Αξιολόγηση Επιπτώσεων, η Επιτροπή πρότεινε τρεις πιθανές πολιτικές επιλογές για το καθεστώς ζάχαρης της ΕΕ:

    Παράταση του παρόντος καθεστώτος μετά το 2006

Αυτό σημαίνει ότι θα διατηρηθεί η υφιστάμενη ΚΟΑ που βασίζεται σε ευέλικτες ποσοστώσεις και τιμές παρέμβασης. Η αγορά της ΕΕ θα είναι ανοιχτή στις εισαγωγές σύμφωνα με τις διάφορες διεθνείς δεσμεύσεις που έχουν ήδη αναληφθεί ή που θα αναληφθούν στο μέλλον. Δασμοί, εσωτερικές τιμές και ποσοστώσεις παραγωγής θα μειωθούν. Στην Εκτεταμένη Αξιολόγηση Επιπτώσεων εξετάστηκαν επίσης οι επιπτώσεις αιτημάτων των χωρών που αποτελούν μέρος της πρωτοβουλίας "Όλα εκτός από τα όπλα" για την εφαρμογή της συμφωνίας αυτής με καθεστώς πάγιων ποσοστώσεων.

    Μείωση της εσωτερικής τιμής της ΕΕ

Στο σενάριο αυτό, εφόσον σταθεροποιηθούν τα επίπεδα των εισαγωγών και της παραγωγής, οι ποσοστώσεις παραγωγής θα καταργηθούν σταδιακά. Η εσωτερική τιμή μπορεί να προσαρμοστεί στην τιμή των μη προτιμησιακών εισαγωγών. Ωστόσο, η μείωση του επιπέδου της κοινοτικής εσωτερικής τιμής θα καταστήσει την ευρωπαϊκή αγορά λιγότερο ελκυστική για τις λιγότερο ανταγωνιστικές χώρες παραγωγής ζάχαρης. Οι επιπτώσεις της εν λόγω πολιτικής επιλογής στην διάρθρωση των παγκόσμιων εμπορικών συναλλαγών αποτέλεσαν αντικείμενο ιδιαίτερης προσοχής. Προκειμένου να αμβλυνθούν οι επιπτώσεις της μείωσης της τιμής της ζάχαρης στην ΕΕ, στο σενάριο αυτό εξετάζεται επίσης η δυνατότητα εισαγωγής της ενιαίας πληρωμής ανά εκμετάλλευση στον τομέα της ζάχαρης, σύμφωνα με τη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ του Ιουνίου 2003. Τέλος, αξιολογήθηκαν οι επιπτώσεις του σεναρίου αυτού στα έσοδα από τη ζάχαρη των χωρών που εξάγουν επί του παρόντος ζάχαρη προς την ΕΕ.

    Πλήρης απελευθέρωση του υφιστάμενου καθεστώτος

Το κοινοτικό σύστημα στήριξης των τιμών θα καταργηθεί και οι ποσοστώσεις της παραγωγής θα εγκαταλειφθούν. Στο σενάριο αυτό, αξιολογήθηκαν οι επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή αγορά ζάχαρης της πλήρους κατάργησης των δασμολογικών και ποσοτικών περιορισμών στις εισαγωγές. Όπως και στο σενάριο της μείωσης των τιμών, αξιολογήθηκε η ενδεχόμενη εισαγωγή ενίσχυσης στο εισόδημα για τους παραγωγούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι επιπτώσεις της απελευθέρωσης των παγκόσμιων συναλλαγών καθώς και οι επιπτώσεις για τα έσοδα των χωρών που εξάγουν επί του παρόντος ζάχαρη προς την ΕΕ.

Η Ανακοίνωση "Για την επίτευξη βιώσιμου γεωργικού πρότυπου στην Ευρώπη μέσω της μεταρρυθμισμένης ΚΓΠ - τομείς του καπνού, του ελαιολάδου, του βαμβακιού και της ζάχαρης", που εγκρίθηκε σήμερα από την Επιτροπή θα είναι διαθέσιμη στο διαδίκτυο στην ακόλουθη διεύθυνση:

http://ec.europa.eu/agriculture/capreform/com554/index_en.htm

Η Εκτεταμένη Αξιολόγηση Επιπτώσεων του τομέα της ζάχαρης είναι διαθέσιμη στην ακόλουθη διεύθυνση:

http://ec.europa.eu/agriculture/publi/reports/sugar/index_en.htm

Ιστορικό

    Πώς λειτουργεί το υφιστάμενο καθεστώς της ζάχαρης;

Επί του παρόντος, η ΚΟΑ της ζάχαρης διέπεται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1260/2001 του οποίου τα κύρια χαρακτηριστικά είναι τα καθεστώτα τιμών, οι ποσοστώσεις παραγωγής, οι συναλλαγές με τις τρίτες χώρες και το καθεστώς αυτοχρηματοδότησης. Οι βασικές του διατάξεις θα ισχύουν μόνο μέχρι τις 30 Ιουνίου 2006.

Η κοινοτική στήριξη και η εγγύηση των εισοδημάτων εξασφαλίζονται από την αγορά στην παρέμβαση ζάχαρης και την ελάχιστη τιμή για τα ζαχαρότευτλα. Οι διατάξεις αυτές τροποποιήθηκαν ελάχιστα από την έναρξη ισχύος του καθεστώτος το 1968. Η τιμή παρέμβασης στην οποία οι οργανισμοί παρέμβασης υποχρεούνται να αγοράζουν τις ποσότητες της επιλέξιμης ζάχαρης που τους προσφέρεται είναι η ίδια από το 1984/85 και ανέρχεται 631.90 € ανά τόνο λευκής ζάχαρης και σε 523.70 € ανά τόνο ακατέργαστης ζάχαρης. Η παρέμβαση δημιουργήθηκε για να παίξει το ρόλο του "προστατευτικού διχτυού" που εγγυάται ελάχιστη τιμή για τη ζάχαρη. Οι εισαγωγικοί δασμοί και ο περιορισμός των διαθέσιμων ποσοτήτων που αποτελούν άλλες διατάξεις της ΚΟΑ διατηρούν τις τιμές της αγοράς πάνω από το επίπεδο της παρέμβασης. Η ελάχιστη τιμή είναι η τιμή στην οποία οι βιομηχανίες ζάχαρης υποχρεούνται να αγοράσουν τα ζαχαρότευτλα από τους παραγωγούς. Έχει καθοριστεί από το Συμβούλιο σε 46,72 €/τόνο για το ζαχαρότευτλο Α που χρησιμοποιείται για την παραγωγή ζάχαρης της ποσόστωσης Α και σε 32,42 €/τόνο για το ζαχαρότευτλο Β που χρησιμοποιείται για την παραγωγή ζάχαρης της ποσόστωσης Β. Οι υφιστάμενες τιμές, οι οποίες παραμένουν ίδιες από την περίοδο 1993/94 θα ισχύουν μέχρι το τέλος της περιόδου 2005/2006. Οι κοινοτικές τιμές είναι εγγυημένες μόνο για την παραγωγή εντός των ποσοστώσεων. Η συνολική ποσότητα της ποσόστωσης των 14,5 εκατ. τόνοι για την Κοινότητα των 15 κρατών μελών, κατανέμεται σε ποσόστωση A (82%) και B (18%) που καθορίστηκαν ανά κράτος μέλος. Καταρχήν, οι εν λόγω ποσοστώσεις Α και Β αντιστοιχούν στη ζήτηση της εσωτερικής αγοράς και στην εξαγωγή της εντός ποσοστώσεων πλεονάζουσας ζάχαρης η οποία τυγχάνει επιστροφών κατά την εξαγωγή. Η ζάχαρη που παράγεται εκτός ποσοστώσεων δεν μπορεί να τύχει στήριξης ούτε να τεθεί ελεύθερα στο εμπόριο στην κοινοτική αγορά. Οι επιπλέον ποσότητες πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο "μεταφοράς" στην επόμενη περίοδο ή να εξαχθούν χωρίς επιστροφή. Η "μεταφορά" σημαίνει για τη βιομηχανία ζάχαρης που έχει υπερβεί την ποσόστωσή της, την αποθεματοποίηση της πλεονάζουσας αυτής ποσότητας για ελάχιστη περίοδο 12 μηνών. Μετά την περίοδο αυτή, η ζάχαρη αυτή θεωρείται ζάχαρη Α που έχει παραχθεί από την εν λόγω βιομηχανία στο πλαίσιο της επόμενης περιόδου. Η ζάχαρη που έχει παραχθεί εκτός ποσόστωσης και που δεν έχει μεταφερθεί πρέπει να εξαχθεί χωρίς επιστροφή και καλείται ζάχαρη Γ.

Οι επιστροφές κατά την εξαγωγή προορίζονται να καλύψουν τη διαφορά μεταξύ της κοινοτικής τιμής και της παγκόσμιας τιμής ζάχαρης και να επιτρέψουν την πώλησή της στην παγκόσμια αγορά. Η μέση τιμή εξαγωγής της λευκής κοινοτικής ζάχαρης είναι 280 €/τόνο. Οι επιστροφές αφορούν τη ζάχαρη που παράγεται από ζαχαρότευτλα ή ζαχαροκάλαμα που έχουν συγκομισθεί στην Κοινότητα καθώς και τη ζάχαρη που έχει εισαχθεί στο πλαίσιο του πρωτοκόλλου ΑΚΕ/Ινδία. Οι επιστροφές ανέρχονται σε 443 € ανά τόνο για την περίοδο 2001/02 και σε 485 € ανά τόνο για την περίοδο 2002/03.

Ενώ η προστασία των κοινοτικών συνόρων εξασφαλίζει τη συνοχή του καθεστώτος, οι προτιμησιακές συμφωνίες επιτρέπουν την εισαγωγή ποσοτήτων ζάχαρης με μηδενικούς δασμούς ή με πολύ μειωμένους δασμούς. Οι ποσότητες που εισάγονται από τις χώρες ΑΚΕ και την Ινδία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στο πλαίσιο των προτιμησιακών συμφωνιών με τιμές εγγυημένες από την Κοινότητα μπορούν να εξαχθούν εκ νέου με χρηματοδότηση από τον κοινοτικό προϋπολογισμό. Η αρχή της συγχρηματοδότησης βασίζεται σε εισφορές των βιομηχανιών ζάχαρης που παρακρατούνται από τα κράτη μέλη και καταβάλλονται εκ νέου στον κοινοτικό προϋπολογισμό μετά από παρακράτηση 25% για έξοδα είσπραξης. Οι εισφορές πρέπει να καλύπτουν τη συνολική απώλεια που υπολογίζεται από τη μέση επιστροφή κατά την εξαγωγή η οποία εφαρμόζεται στο πλεόνασμα της παραγωγής των ποσοστώσεων σε σχέση με την κοινοτική κατανάλωση. Οι καθαρές εξαγωγές χρηματοδοτούνται κατά τον τρόπο αυτό από καθεστώς εισφορών στην παραγωγή που καταβάλλονται στο σύνολο τους από τους παραγωγούς ζαχαρότευτλων και τη βιομηχανία ζάχαρης.

    Ποια είναι η κατάσταση στον τομέα της ζάχαρης της ΕΕ;

Τα ζαχαρότευτλα εξασφαλίζουν 1,6 μέχρι 1,8% της γεωργικής παραγωγής της ΕΕ και καλλιεργούνται σε 230.000 γεωργικές εκμεταλλεύσεις. Κατά γενικό κανόνα οι εκμεταλλεύσεις που καλλιεργούν ζαχαρότευτλα είναι μεγαλύτερες από το μέσο όρο και έχουν υψηλότερο εισόδημα.

Η παραγωγή ζάχαρης της ΕΕ-15 κυμαίνεται μεταξύ 15 και 18 εκατ. τόνων σε ισοδύναμο ραφιναρισμένης ζάχαρης. Με τα νέα δέκα κράτη μέλη η παραγωγή ζάχαρης θα αυξηθεί κατά 15%. Στην ΕΕ-15 υπάρχουν 135 βιομηχανίες ζάχαρης και 6 βιομηχανίες ραφιναρίσματος.

Η ζάχαρη παράγεται σε όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκτός από το Λουξεμβούργο. Ωστόσο, η παραγωγή ποικίλλει σημαντικά από ένα κράτος μέλος στο άλλο. Στη Γερμανία και στη Γαλλία παράγεται περισσότερο από το ήμισυ της παραγωγής ζάχαρης των 15, ακολουθεί το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιταλία (8% η καθεμία). Μεταξύ των νέων κρατών μελών, έξι παράγουν ζάχαρη για σύνολο περίπου 3 εκατ. τόνων, η Πολωνία παράγει τα δύο τρίτα της παραγωγής αυτής.

Η ΕΕ-15 εισάγει και εξάγει ζάχαρη, αλλά ουσιαστικά είναι εξαγωγέας. Κατά μέσο όρο για τις περιόδους 1999/2000 μέχρι 2001/02, οι εξαγωγές ανέρχονταν σε 5,3 εκατ. τόνους, ενώ οι εισαγωγές σε 1,8 εκατ. τόνους. Οι καθαρές εξαγωγές αντιπροσωπεύουν κατά μέσο όρο 20% της παραγωγής ζάχαρης και 2 μέχρι 3,5% των εξαγωγών της ΕΕ-15 των γεωργικών ειδών διατροφής, σύμφωνα με τον ορισμό του Γύρου της Ουρουγουάης.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ένας σημαντικός πρωταγωνιστής στις παγκόσμιες αγορές ζάχαρης, αλλά παραμένει πολύ πίσω από τη Βραζιλία που κυριαρχεί τώρα στις εξαγωγές. Η συμμετοχή της ΕΕ-15 στην παγκόσμια αγορά αντιπροσωπεύει 13% της παραγωγής, 12% της κατανάλωσης, 15% των εξαγωγών και 5% των εισαγωγών. Η συμμετοχή της στην παγκόσμια παραγωγή, στην κατανάλωση και στις εξαγωγές μειώθηκε, ενώ η συμμετοχή των χωρών του Νοτίου Ημισφαιρίου αυξήθηκε.

Οι διεθνείς τιμές ζάχαρης είναι πολύ σημαντικές και ιδιαίτερα ευμετάβλητες διότι ακολουθούν ακανόνιστη πορεία. Από το 1995, οι τιμές συνεχώς μειώνονται. Αυτό εξηγείται κυρίως από το ότι η παραγωγή είναι μεγαλύτερη από την κατανάλωση.

Τα στατιστικά στοιχεία για τον τομέα της ζάχαρης είναι διαθέσιμα στο Διαδίκτυο στην ακόλουθη διεύθυνση:

http://ec.europa.eu/agriculture/agrista/2002/table_en/en43.htm


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website