Navigation path

Left navigation

Additional tools

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI

IP/03/1285

Βρυξέλλες, 23 Σεπτεμβρίου 2003

Συνέχιση της γεωργικής μεταρρύθμισης: η Επιτροπή προτείνει ένα πρότυπο αειφόρου γεωργίας για τους κοινοτικούς τομείς του καπνού, του ελαιολάδου και του βαμβακιού

Σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε προτάσεις για μια θεμελιώδη μεταρρύθμιση των κοινών οργανώσεων αγοράς (ΚΟΑ) για το ελαιόλαδο, τον ακατέργαστο καπνό και το βαμβάκι που συμβαδίζουν με τη μεταρρύθμιση της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (ΚΓΠ), η οποία αποφασίστηκε από το Συμβούλιο τον Ιούνιο 2003. Για τους εν λόγω 3 τομείς, προτείνεται να μεταφερθεί σημαντικό μέρος των σημερινών συνδεδεμένων με την παραγωγή ενισχύσεων στο αποσυνδεδεμένο καθεστώς της ενιαίας ενίσχυσης ανά εκμετάλλευση, το οποίο αποτελεί το βασικό χαρακτηριστικό της μελλοντικής ΚΓΠ. Όπως και στη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ του Ιουνίου 2003, η ενίσχυση αυτή καθώς και άλλες άμεσες ενισχύσεις θα συνδεθούν με την τήρηση προτύπων προστασίας του περιβάλλοντος και ασφαλείας των τροφίμων μέσω της πολλαπλής συμμόρφωσης. Για να διευκολυνθεί μια βιώσιμη πολιτική για τον τομέα του ακατέργαστου καπνού στο μέλλον, η Επιτροπή προτείνει σταδιακή κατάργηση του σημερινού καθεστώτος σε διάστημα τριών ετών, αποσύνδεση της υφιστάμενης πριμοδότησης καπνού, σταδιακή κατάργηση του Κοινοτικού Ταμείου Καπνού, καθώς και τη δημιουργία συνολικού δημοσιονομικού κονδυλίου για την αναδιάρθρωση των καπνοπαραγωγικών περιοχών. Στον τομέα του ελαιολάδου, το 60% των συνδεδεμένων με την παραγωγή ενισχύσεων για την περίοδο αναφοράς θα μετατραπούν σε νέα δικαιώματα στο καθεστώς της ενιαίας ενίσχυσης ανά εκμετάλλευση. Τα κράτη μέλη θα διατηρήσουν το υπόλοιπο για τη χορήγηση συμπληρωματικής άμεσης ενίσχυσης για τους χαμηλής παραγωγής και τους οριακούς ελαιώνες καθώς και για μια πολιτική ποιότητας. Για το βαμβάκι, το 60% της δαπάνης στήριξης των παραγωγών ανά κράτος μέλος θα μεταφερθεί με τη μορφή νέων δικαιωμάτων στο καθεστώς της ενιαίας ενίσχυσης ανά εκμετάλλευση, ενώ τα κράτη μέλη θα διατηρήσουν το 40% για τη χορήγηση μιας νέας άμεσης ενίσχυσης βάσει της έκτασης στους παραγωγούς. Το υπόλοιπο της δαπάνης για το βαμβάκι και για την περίοδο αναφοράς θα χρηματοδοτήσει διεπαγγελματικούς οργανισμούς και την αναδιάρθρωση στις βαμβακοπαραγωγικές περιοχές. Η μεταρρύθμιση αναμένεται να επιφέρει καλύτερο προσανατολισμό προς την αγορά, περιβαλλοντικά οφέλη, αύξηση της ανταγωνιστικότητας και σταθερότερο εισόδημα για τους γεωργούς, λόγω της υψηλότερης αποτελεσματικότητας μεταφοράς των αποσυνδεδεμένων ενισχύσεων.

Σχολιάζοντας τις προτάσεις, ο Επίτροπος Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Αλιείας, κ. Franz Fischler δήλωσε: «Οι προτάσεις αυτές αποτελούν ένα ακόμη ουσιαστικό βήμα προς μια αποτελεσματική και αειφόρο γεωργική πολιτική στην Ευρώπη. Βασιζόμενοι στη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ του Ιουνίου 2003, ολοκληρώνουμε τώρα ουσιαστικά τη μετακίνηση από τη στήριξη των προϊόντων προς τη στήριξη του εισοδήματος των γεωργών μας. Αυτή η βασική μετατόπιση της γεωργικής πολιτικής μας θα μας επιτρέψει να μεταφέρουμε τις άμεσες ενισχύσεις αποτελεσματικότερα. Έτσι θα βελτιωθεί το εισόδημα των γεωργών. Όσο περισσότερους τομείς περιλαμβάνουμε στην ενιαία ενίσχυση ανά εκμετάλλευση, τόσο μεγαλύτερο είναι το οικονομικό και διοικητικό όφελος, από την άποψη της απλούστευσης.»

Κοινό μεταρρυθμιστικό πλαίσιο των 3 προτάσεων

Η σημερινή ανακοίνωση απορρέει από τη δήλωση που υπεβλήθη στο Συμβούλιο του Λουξεμβούργου τον Ιούνιο του 2003, όταν επιτεύχθηκε πολιτική συμφωνία για τη θεμελιώδη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ και δόθηκε στην Επιτροπή η εντολή να υποβάλει το φθινόπωρο του 2003 μεταρρυθμιστικές προτάσεις για τις ΚΟΑ ελαιολάδου, ακατέργαστου καπνού και βαμβακιού. Οι προτάσεις βασίζονται στους στόχους και την προσέγγιση της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ του Ιουνίου 2003 και συγκεκριμένα: αυξημένη ανταγωνιστικότητα, εντονότερος προσανατολισμός προς την αγορά, βελτίωση του περιβάλλοντος, σταθερά εισοδήματα και μεγαλύτερη μέριμνα για την κατάσταση των παραγωγών στις μειονεκτικές περιοχές (ΜΠ). Όπως και με την ανακοίνωση της Επιτροπής του Ιουλίου 2002, οι προτάσεις της θεσπίζουν μια μακροπρόθεσμη πολιτική προοπτική για τους εν λόγω 3 τομείς που συμβαδίζει με το ύψος των σημερινών συνολικών δημοσιονομικών κονδυλίων τους καθώς και με το νέο πλαίσιο για τις γεωργικές δαπάνες που συμφωνήθηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών τον Οκτώβριο 2002. Επίσης, οι προτάσεις αυτές δίνουν προτεραιότητα στο «εισόδημα των γεωργών» σε αντίθεση με την «στήριξη των προϊόντων», μέσω της μεταφοράς σημαντικού μέρους των σημερινών συνδεδεμένων με την παραγωγή ενισχύσεων προς το καθεστώς της ενιαίας ενίσχυσης ανά εκμετάλλευση από 1ης Ιανουαρίου 2005. Εξαρτούν τις εν λόγω ενισχύσεις, όπως ισχύει για όλες τις άμεσες ενισχύσεις της ΚΓΠ, από τα ίδια πρότυπα προστασίας του περιβάλλοντος και ασφάλειας των τροφίμων που προβλέπει η κοινοτική νομοθεσία, μέσω της πολλαπλής συμμόρφωσης, και από κανόνες ορθής γεωργικής και περιβαλλοντικής πρακτικής, καθώς και από τους μηχανισμούς της διαφοροποίησης και της δημοσιονομικής πειθαρχίας. Ωστόσο, οι μεταρρυθμιστικές προτάσεις λαμβάνουν υπόψη το γεγονός ότι οι τρεις τομείς χαρακτηρίζονται από συγκέντρωση της παραγωγής τους σε περιφέρειες, οι οποίες παρουσιάζουν αισθητή υστέρηση στην οικονομική τους ανάπτυξη. Επιπλέον και οι τρεις τομείς χαρακτηρίζονται από διαφορές στα ισχύοντα καθεστώτα της αγοράς, καθώς και στα προβλήματα και τις μακροπρόθεσμες προτεραιότητες που αντιμετωπίζουν. Επομένως, προβλέπονται επίσης διαφορετικές λύσεις για το προτεινόμενο συνδεδεμένο με την παραγωγή μέρος της στήριξης.

Η μεταρρυθμιστική πρόταση για τον ακατέργαστο καπνό

Η μεταρρυθμιστική πρόταση της Επιτροπής για τον ακατέργαστο καπνό βασίζεται στην Εκτεταμένη Εκτίμηση Επιπτώσεων για τον κοινοτικό τομέα του ακατέργαστου καπνού, η οποία ακολουθεί μια προσέγγιση βιώσιμης πολιτικής για τον τομέα, στο πλαίσιο της κοινοτικής στρατηγικής για την αειφόρο ανάπτυξη, η οποία συμφωνήθηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Gφoteborg τον Ιούνιο 2001. Η πρόταση προβλέπει σταδιακή κατάργηση σε διάστημα τριών ετών του σημερινού καθεστώτος.

Αυτό συνεπάγεται σταδιακή αποσύνδεση της υφιστάμενης πριμοδότησης καπνού, συνοδευόμενη από σταδιακή κατάργηση του Κοινοτικού Ταμείου Καπνού και από την δημιουργία, στον δεύτερο πυλώνα της ΚΓΠ, ενός συνολικού δημοσιονομικού κονδυλίου για την αναδιάρθρωση των περιοχών που παράγουν ακατέργαστο καπνό.

Στο διάστημα μέχρι την κατάργησή του, το Ταμείο Καπνού θα εξακολουθήσει να χρησιμοποιείται για τη στήριξη εκστρατειών κατά του καπνίσματος. Η Επιτροπή δεσμεύεται να εξακολουθήσει να στηρίζει τις δραστηριότητες αυτές, παρά τη μείωση των επιδοτήσεων για τον καπνό.

Οι ποσοστώσεις καπνού θα χρειαστεί να διατηρηθούν, για να καθορίζονται τα συνολικά κονδύλια του τμήματος εκείνου της πριμοδότησης καπνού που δεν έχει ακόμη αποσυνδεθεί από την παραγωγή. Κατά συνέπεια, στη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου, η παραγωγή που υπερβαίνει τις εν λόγω ποσοστώσεις δεν θα λαμβάνει την αντίστοιχη συνδεδεμένη πριμοδότηση. Στο τέλος αυτής της διαδικασίας τριών σταδίων, η οποία θα διαρκέσει τρία έτη, η σημερινή κοινή οργάνωση αγοράς για τον ακατέργαστο καπνό δεν θα ισχύει πλέον. Η προτεινόμενη μεταρρύθμιση θα αρχίσει με τη μεταφορά του συνόλου ή ενός μέρους της τρέχουσας πριμοδότησης καπνού σε δικαιώματα για την ενιαία ενίσχυση ανά εκμετάλλευση. Ενώ η μεταφορά αυτή θα είναι πλήρης για τους πρώτους 3,5 τόνους παραγωγής ενός παραγωγού, για το επόμενο τμήμα μεταξύ 3,5 τόνων και μέχρι 10 τόνους, το 80% της παρούσας πριμοδότησης καπνού θα ενσωματωθεί στην ενιαία ενίσχυση ανά εκμετάλλευση. Το υπόλοιπο 20% θα τροφοδοτήσει το προτεινόμενο κονδύλιο αναδιάρθρωσης. Για το τμήμα που υπερβαίνει τους 10 τόνους η παρούσα πριμοδότηση καπνού θα μειώνεται κατά ένα τρίτο σε κάθε στάδιο. Στα πρώτα δύο στάδια, το ποσό αυτό θα διαιρείται εξίσου μεταξύ μεταφοράς προς την ενιαία ενίσχυση ανά εκμετάλλευση και προς το κονδύλιο αναδιάρθρωσης. Ωστόσο, για να αποφευχθούν τυχόν μείζονες μεταβολές του εισοδήματος σε επίπεδο γεωργικής εκμετάλλευσης, κατά το τελευταίο στάδιο μόνο το ένα τρίτο της μεταφερόμενης πριμοδότησης καπνού θα μετατρέπεται σε δικαιώματα για την ενιαία ενίσχυση ανά εκμετάλλευση, ενώ το υπόλοιπο θα μεταφέρεται στο κονδύλιο αναδιάρθρωσης.

Όταν εφαρμοστεί πλήρως, η μεταρρυθμιστική διαδικασία θα αναδιανείμει ποσοστό μεγαλύτερο από 70% της παρούσας πριμοδότησης καπνού στην ενιαία ενίσχυση ανά εκμετάλλευση και τουλάχιστον το 20% στο κονδύλιο αναδιάρθρωσης. Η αναδιανομή αυτή θα αντιστοιχεί στη χορήγηση, κατά μέσο όρο, 6.900 € ανά οικογενειακή Μονάδα Ετήσιας Εργασίας (ΜΕΕ), μέσω της ενιαίας ενίσχυσης ανά εκμετάλλευση. Η Εκτεταμένη Εκτίμηση Επιπτώσεων για τον κοινοτικό τομέα του ακατέργαστου καπνού διατίθεται στη διεύθυνση:

http://ec.europa.eu/agriculture/publi/reports/tobacco/index_en.htm

Η μεταρρυθμιστική πρόταση για το ελαιόλαδο

Η πρόταση προβλέπει τη μετατροπή των υφιστάμενων συνδεδεμένων με την παραγωγή άμεσων ενισχύσεων στον τομέα του ελαιολάδου σε άμεση εισοδηματική στήριξη, μέσω της δημιουργίας νέων δικαιωμάτων των γεωργών στην ενιαία ενίσχυση ανά εκμετάλλευση, πέραν εκείνων που προκύπτουν από τη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ του Ιουνίου 2003. Προτείνεται το 60% των συνδεδεμένων με την παραγωγή ενισχύσεων για την περίοδο αναφοράς να μετατραπεί σε δικαιώματα επί της ενιαίας ενίσχυσης ανά εκμετάλλευση για τις εκμεταλλεύσεις με μέγεθος άνω του 0,3 ha. Για τις μικρότερες εκμεταλλεύσεις οι ενισχύσεις θα αποσυνδεθούν πλήρως.

Για να προληφθεί η πιθανή διακοπή της συντήρησης των ελαιοδένδρων, η οποία με τη σειρά της θα μπορούσε να οδηγήσει στην υποβάθμιση της φυτοκάλυψης και του τοπίου ή σε αρνητικές κοινωνικές επιπτώσεις, τα κράτη μέλη θα διατηρήσουν το υπόλοιπο των συνδεδεμένων με την παραγωγή ενισχύσεων για την περίοδο αναφοράς, με σκοπό τη χορήγηση στους παραγωγούς συμπληρωματικής ενίσχυσης ελαιώνων, η οποία θα υπολογίζεται σε βάση ανά εκτάριο ή ανά δένδρο, ώστε να εξασφαλιστεί η διατήρηση των ελαιοδένδρων στις οριακές περιοχές ή στους ελαιώνες χαμηλής παραγωγής. Για λόγους απλούστευσης, η ενίσχυση ελαιώνων δεν θα χορηγείται για ποσά κάτω των 50 € ανά αίτηση ενίσχυσης.

Η Επιτροπή προτείνει επίσης να διατηρηθούν αμετάβλητα τα ισχύοντα μέτρα ιδιωτικής αποθεματοποίησης για το ελαιόλαδο ως μηχανισμός δικτύου ασφαλείας, αλλά να καταργηθούν οι επιστροφές που σχετίζονται τόσο με τις εξαγωγές όσο και με την παρασκευή ορισμένων κονσερβών. Για να στηριχθεί ο τομέας στη διάρκεια της προσαρμογής προς τις εξελισσόμενες συνθήκες της αγοράς, πρέπει να ενισχυθούν τα υφιστάμενα μέτρα για την ποιότητα και την ιχνηλασιμότητα. Η χρηματοδότηση των παρόντων οργανισμών ελέγχου ελαιολάδου θα παύσει μετά την 1η Νοεμβρίου 2005.

Με την πρόταση αυτή, η Επιτροπή εκπληρώνει την υποχρέωσή της να υποβάλει το 2003 πρόταση προς το Συμβούλιο, το οποίο θα αποφασίσει για την κοινή οργάνωση της αγοράς λιπαρών ουσιών. Η νέα ΚΟΑ θα αντικαταστήσει το τρέχον καθεστώς ενισχύσεων από την 1η Νοεμβρίου 2004.

Η μεταρρυθμιστική πρόταση για το βαμβάκι

Η Επιτροπή προτείνει να μεταφερθεί το προοριζόμενο για τη στήριξη των παραγωγών τμήμα των δαπανών του ΕΓΤΠΕ για το βαμβάκι στη διάρκεια της περιόδου αναφοράς στη χρηματοδότηση δύο μέτρων στήριξης του εισοδήματος των παραγωγών για τους γεωργούς, και συγκεκριμένα στο καθεστώς της ενιαίας ενίσχυσης ανά εκμετάλλευση και σε μια νέα ενίσχυση στην παραγωγή, η οποία θα χορηγείται ως ενίσχυση βάσει της έκτασης.

Το 60 % των εν λόγω δαπανών στήριξης των παραγωγών θα μεταφερθεί ανά κράτος μέλος στο καθεστώς της ενιαίας ενίσχυσης ανά εκμετάλλευση, με τη μορφή νέων δικαιωμάτων. Έτσι, οι βαμβακοπαραγωγοί θα μπορέσουν να ανταποκριθούν καλύτερα στις μελλοντικές εξελίξεις και απαιτήσεις της αγοράς. Για να προληφθεί η διαταραχή της παραγωγής στις περιοχές με υψηλό βαθμό οικονομικής εξάρτησης από το βαμβάκι, τα κράτη μέλη θα διατηρήσουν το 40% των δαπανών στήριξης των παραγωγών στη διάρκεια της περιόδου αναφοράς, για τη χορήγηση στους παραγωγούς μιας νέας ενίσχυσης βάσει της έκτασης ανά εκτάριο βαμβακιού. Η νέα ενίσχυση βάσει της έκτασης θα χορηγείται για μέγιστη έκταση 425.360 ha (340.000 ha στην Ελλάδα, 85.000 ha στην Ισπανία και 360 ha στην Πορτογαλία) και θα μειώνεται αναλογικά, όταν οι αιτήσεις ενίσχυσης υπερβαίνουν τη μέγιστη έκταση ενός κράτους μέλους. Θα μπορεί να διαφοροποιείται με βάση ειδικά κριτήρια, συναφή με τη συμμετοχή παραγωγών σε διεπαγγελματική οργάνωση, η οποία θα εγκρίνεται από τα κράτη μέλη και θα υπόκειται σε ελέγχους. Κατ'ανώτατο όριο το ήμισυ της ενίσχυσης βάσει της έκτασης η οποία καταβάλλεται στα μέλη μιας διεπαγγελματικής οργάνωσης θα μπορεί να καθορίζεται σύμφωνα με διεπαγγελματικές κλίμακες, ανταμείβοντας τις παραδόσεις της παραγωγής από την άποψη ποιότητας και ποσότητας.

Οι δραστηριότητες κάθε διεπαγγελματικής οργάνωσης θα χρηματοδοτούνται από τα μέλη της και από κοινοτική επιχορήγηση ύψους 10 € ανά εκτάριο. Η στήριξη αναμένεται να ανέλθει περίπου σε 4,5 εκατ. €. Το υπόλοιπο ποσό σε σχέση με τις συνολικές δαπάνες της αγοράς για το βαμβάκι θα συμπεριληφθεί σε ένα κονδύλιο αναδιάρθρωσης για τις περιοχές βαμβακοπαραγωγής. Αυτό το τελευταίο κονδύλιο ύψους περίπου 100 εκατ. € θα κατανέμεται μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη μέση έκταση που είναι επιλέξιμη για ενίσχυση κατά την περίοδο αναφοράς. Θα καταστεί ένα πρόσθετο χρηματοδοτικό μέσο στο πλαίσιο του δεύτερου πυλώνα της ΚΓΠ και θα χρηματοδοτεί μέτρα αγροτικής ανάπτυξης.

Θα μπορεί να χρησιμοποιείται είτε για περισσότερους δικαιούχους είτε για περισσότερα μέτρα ή και για να αυξηθεί η ένταση των ενισχύσεων στο πλαίσιο των υφιστάμενων μέτρων αγροτικής ανάπτυξης.

Οφέλη της μεταρρύθμισης

Η μεταρρύθμιση για τους τομείς του ακατέργαστου καπνού, του ελαιολάδου και του βαμβακιού αναμένεται να φέρει καλύτερο προσανατολισμό προς την αγορά, αυξημένη ανταγωνιστικότητα και σταθερότερο εισόδημα για τους γεωργούς, λόγω της υψηλότερης αποτελεσματικότητας μεταφοράς των αποσυνδεδεμένων ενισχύσεων. Η υπαγωγή του τομέα του ελαιολάδου στο καθεστώς της ενιαίας ενίσχυσης ανά εκμετάλλευση θα βελτιώσει τη θετική εικόνα από την άποψη της διαφάνειας, της εμπιστοσύνης των καταναλωτών και της προσφοράς προς την κοινωνία οφελών που αφορούν το περιβάλλον και το τοπίο. Για τον κοινοτικό τομέα του βαμβακιού, η μεταρρύθμιση αυτή θα επιφέρει συνεκτικότητα και διαφάνεια στην εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας που καλύπτει τα πρότυπα παραγωγής και θα αντιμετωπίσει τις επικρίσεις για τη στρέβλωση του εμπορίου που προκαλεί ο σημερινός μηχανισμός της «αντισταθμιστικής πληρωμής» στο κοινοτικό καθεστώς για το βαμβάκι.

Δημοσιονομικές επιπτώσεις

Συνεπείς προς τους στόχους και την προσέγγιση της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ του Ιουνίου 2003, οι προτάσεις για τον ακατέργαστο καπνό, το ελαιόλαδο και το βαμβάκι είναι δημοσιονομικά ουδέτερες συγκρινόμενες με τις δαπάνες του παρελθόντος.

Η ανακοίνωση «Δημιουργία αειφόρου γεωργικού προτύπου για την Ευρώπη μέσω της μεταρρυθμισμένης ΚΓΠ - οι τομείς του καπνού, του ελαιολάδου, του βάμβακος και της ζάχαρης», η οποία εγκρίθηκε από την Επιτροπή σήμερα, υπάρχει στο Διαδίκτυο στη διεύθυνση:

http://ec.europa.eu/agriculture/capreform/com554/index_en.htm

Περισσότερες λεπτομέρειες για τη μεταρρύθμιση της ΚΓΠ υπάρχουν στη διεύθυνση

http://ec.europa.eu/agriculture/capreform

Ευρύτερες πληροφορίες για τη συνολική εικόνα των τριών τομέων (πώς λειτουργούν οι 3 ΚΟΑ, η κατάσταση στην ΕΕ, εμπόριο κλπ.) μπορούν να βρεθούν στο έγγραφο ΜΕΜΟ/03/182


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website