Navigation path

Left navigation

Additional tools

Επενδυτικές υπηρεσίες: η προτεινόμενη νέα οδηγία θα προστατέψει τους επενδυτές και θα επιτρέψει στις επιχειρήσεις επενδύσεων να ασκούν τις δραστηριότητές τους σε όλη την ΕΕ

European Commission - IP/02/1706   19/11/2002

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI

IP/02/1706

Βρυξέλλες, 19 Νοεμβρίου 2002

Επενδυτικές υπηρεσίες: η προτεινόμενη νέα οδηγία θα προστατέψει τους επενδυτές και θα επιτρέψει στις επιχειρήσεις επενδύσεων να ασκούν τις δραστηριότητές τους σε όλη την ΕΕ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε πρόταση για νέα οδηγία σχετικά με τις επενδυτικές υπηρεσίες και τις οργανωμένες αγορές. Η πρόταση αποσκοπεί να αναθεωρήσει την ισχύουσα νομοθεσία μετά τις ιδιαίτερα σημαντικές διαρθρωτικές αλλαγές που σημειώθηκαν στις χρηματοπιστωτικές αγορές της ΕΕ την τελευταία δεκαετία. Θα ενισχύσει την εναρμόνιση των εθνικών κανόνων και θα υλοποιήσει τις δύο προϋποθέσεις που απαιτούνται για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Πρώτον, θα παράσχει στις επιχειρήσεις επενδύσεων ένα πραγματικά "ενιαίο διαβατήριο", το οποίο θα τους επιτρέπει να ασκούν τις δραστηριότητές τους σε όλη την ΕΕ. Δεύτερον, θα εξασφαλίσει ότι οι επενδυτές επωφελούνται από υψηλό επίπεδο προστασίας όταν απευθύνονται σε επιχειρήσεις επενδύσεων, ανεξάρτητα από τον τόπο εγκατάστασης των επιχειρήσεων αυτών. Η πρόταση αποσκοπεί να θεσπίσει, για πρώτη φορά, ένα συνολικό ρυθμιστικό πλαίσιο που θα διέπει την οργανωμένη εκτέλεση των συναλλαγών των επενδυτών από τα χρηματιστήρια, τα άλλα συστήματα συναλλαγών και τις επιχειρήσεις επενδύσεων. Μετά τη θέσπισή της, η προτεινόμενη οδηγία θα διασφαλίσει την ακεραιότητα και τη διαφάνεια των αγορών στην ΕΕ και θα τονώσει τον ανταγωνισμό μεταξύ παραδοσιακών χρηματιστηρίων και άλλων συστημάτων διαπραγμάτευσης, με αποτέλεσμα τη μείωση του κόστους των συναλλαγών και την αποδέσμευση περισσοτέρων πόρων για επενδύσεις και, με τον τρόπο αυτό, την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης. Η νέα πρόταση καταρτίστηκε μετά από εκτεταμένες διαβουλεύσεις.

Ο αρμόδιος για θέματα εσωτερικής αγοράς Επίτροπος Frits Bolkestein δήλωσε: "Η πρόταση αυτή αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο του προγράμματος δράσης για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Εάν θέλουμε να δημιουργήσουμε μια πραγματική εσωτερική αγορά χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, με όλα τα οικονομικά οφέλη που αυτή θα μας προσφέρει, πρέπει να δώσουμε σε όλους τους μικροεπενδυτές και τους επαγγελματίες επενδυτές τη δυνατότητα να πραγματοποιούν εύκολα και με εμπιστοσύνη επενδύσεις σε διασυνοριακή βάση. Αυτό σημαίνει με τη σειρά του ότι οι επιχειρήσεις επενδύσεων θα έχουν τη δυνατότητα να ασκούν τις δραστηριότητές τους σε οποιοδήποτε σημείο της ΕΕ επιθυμούν, υπό εποπτεία επαρκώς αυστηρή για να αποτρέψει και να πατάξει κάθε είδους απάτη και επαρκώς ευέλικτη για να απαλλάξει τους έντιμους επενδυτές από το βάρος δεκαπέντε διαφορετικών ρυθμιστικών πλαισίων. Παράλληλα, πρέπει να αυξήσουμε τη ρευστότητα, να ενισχύσουμε την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών αγορών και να προωθήσουμε την επενδυτική δραστηριότητα διευκολύνοντας τη διενέργεια των συναλλαγών με τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και το χαμηλότερο κόστος. Με άλλα λόγια, πρέπει να αξιοποιήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο τα νέα συστήματα διαπραγμάτευσης."

Η προτεινόμενη οδηγία θα αντικαταστήσει την ισχύουσα οδηγία για τις επενδυτικές υπηρεσίες η οποία θεσπίστηκε το 1993. Η σημερινή οδηγία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην αμοιβαία αναγνώριση και δεν μπόρεσε στην πράξη να εξασφαλίσει τη λειτουργία των επιχειρήσεων επενδύσεων σε όλη την ΕΕ με βάση την άδεια λειτουργίας που τους χορηγεί η χώρα καταγωγής τους. Η πρόταση θα υποβληθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο Υπουργών της ΕΕ προς έγκριση με τη διαδικασία της συναπόφασης.

Οι διαρθρωτικές μεταβολές στις χρηματοπιστωτικές αγορές της ΕΕ κατέστησαν αναγκαία τη θέσπιση νέας νομοθεσίας για τις επενδυτικές υπηρεσίες. Οι μεταβολές αυτές περιλαμβάνουν τη μεγαλύτερη συμμετοχή των μικροεπενδυτών στις χρηματοπιστωτικές αγορές και την αύξηση των διασυνοριακών συναλλαγών μετοχών (κατά 20-25% ετησίως μεταξύ 1996 και 2001). Η εντατικοποίηση των διασυνδέσεων μεταξύ εθνικών χρηματοπιστωτικών αγορών σημαίνει ότι η οδηγία του 1993 δεν παρέχει πλέον επαρκή προστασία στους επενδυτές ούτε εγγυάται σε επαρκή βαθμό την αποτελεσματικότητα της αγοράς.

Εξίσου σημαντικό είναι το γεγονός ότι η ισχύουσα οδηγία δεν αποτελεί πλέον κατάλληλη νομική βάση για την πλήρη αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων μιας ενοποιημένης χρηματοπιστωτικής αγοράς. Η μελέτη που δημοσίευσε πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δείχνουν ότι η χρηματοπιστωτική ενοποίηση θα μπορούσε να αυξήσει το ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης κατά περίπου 1% για μια δεκαετία περίπου και κατά 0,5% τη συνολική απασχόληση (βλέπε IP/02/1649).

Η νέα πρόταση καταρτίστηκε μετά από δύο περιόδους έντονων διαβουλεύσεων, περιλαμβανομένης μιας ανοικτής ακρόασης στις Βρυξέλλες τον Απρίλιο του 2002 (βλέπε IP/02/464 και MEMO/02/80).

Η πρόταση αφορά μια οδηγία-πλαίσιο που υποβάλλεται βάσει της συμφωνίας του Φεβρουαρίου 2002 με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τη βελτίωση της ρύθμισης των αγορών κινητών αξιών της ΕΕ, μετά τις συστάσεις της Επιτροπής Σοφών υπό τον Alexandre Lamfalussy (βλέπε IP/02/195). Περιορίζεται συνεπώς στον καθορισμό γενικών και υψηλού επιπέδου υποχρεώσεων την εφαρμογή των οποίων πρέπει να ελέγχουν οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών. Πιο λεπτομερή εκτελεστικά μέτρα θα θεσπιστούν από την Επιτροπή, μετά από διαβουλεύσεις με τους συμμετέχοντες στην αγορά και τα κράτη μέλη, και αφού λάβει υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Ευρωπαϊκών Εποπτικών Αρχών Κεφαλαιαγορών (ΕΕΕΑΚ).

Πεδίο εφαρμογής

Η πρόταση της Επιτροπής αποσκοπεί να αποσαφηνίσει και να επεκτείνει τον κατάλογο των χρηματοπιστωτικών μέσων που μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε οργανωμένες αγορές και μεταξύ επιχειρήσεων επενδύσεων. Προστέθηκαν ιδίως ορισμένα παράγωγα μέσα εμπορευμάτων που διακανονίζονται τοις μετρητοίς. Κατά συνέπεια, οι αγορές στις οποίες διαπραγματεύονται τα μέσα αυτά θα υπόκεινται στις διατάξεις της οδηγίας. Η οδηγία εξαιρεί από το πεδίο εφαρμογής της τις οντότητες που δεν διενεργούν συναλλαγές στα μέσα αυτά σε τακτική βάση, οι οποίες δεν υποχρεούνται να λάβουν άδεια λειτουργίας ως επιχειρήσεις επενδύσεων.

Η πρόταση θα διευρύνει το φάσμα των επενδυτικών υπηρεσιών για τις οποίες απαιτείται χορήγηση άδειας λειτουργίας βάσει της οδηγίας και θα συμπεριλάβει ιδίως σε αυτές την παροχή επενδυτικών συμβουλών, ενώ θα αποσαφηνίσει παράλληλα τις παρεπόμενες υπηρεσίες που μπορούν να παρέχουν οι επιχειρήσεις επενδύσεων. Η χρηματοοικονομική ανάλυση και έρευνα θα αναγνωρίζεται ρητά ως παρεπόμενη υπηρεσία. Όταν θα ασκούνται σε συνδυασμό με βασικές επενδυτικές υπηρεσίες, οι παρεπόμενες υπηρεσίες θα υπόκεινται στις διατάξεις της οδηγίας που διέπουν τις συγκρούσεις συμφερόντων και τους κανόνες επαγγελματικής δεοντολογίας.

Συγκρούσεις συμφερόντων μπορούν ιδίως να προκύψουν όταν οι επιχειρήσεις επενδύσεων συνδυάζουν την παροχή επενδυτικών συμβουλών σε πελάτες με την παροχή υπηρεσιών σε εταιρείες που μπορούν δυνητικά να επωφεληθούν από τις επενδύσεις αυτές.

Υποχρεώσεις των επιχειρήσεων επενδύσεων

Η προτεινόμενη οδηγία θα επικαιροποιήσει και θα εναρμονίσει τις ρυθμιστικές απαιτήσεις με τις οποίες πρέπει να συμμορφωθούν οι επενδυτικές επιχειρήσεις κατά την αρχική τους αδειοδότηση και κατά την άσκηση των δραστηριοτήτων τους. Θα ενισχύσει τους κανόνες που πρέπει να τηρούν οι επιχειρήσεις επενδύσεων όταν ενεργούν για λογαριασμό πελατών. Η πρόταση θα επιβάλει έτσι:

  • σαφέστερους και πιο ακριβείς κανόνες επαγγελματικής δεοντολογίας

  • ενισχυμένες υποχρεώσεις "βέλτιστης εκτέλεσης", δηλαδή αυστηρότερες απαιτήσεις που θα εξασφαλίζουν ότι οι επιχειρήσεις επενδύσεων εκτελούν τις εντολές με τους καλύτερους όρους για τους πελάτες. Εκτός από τη διασφάλιση των συμφερόντων των επενδυτών, αυτές οι υποχρεώσεις θα βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα της αγοράς επιτρέποντας στις υποδομές διαπραγμάτευσης που έχουν το χαμηλότερο κόστος για τον πελάτη να προσελκύουν περισσότερες ροές εντολών

  • νέους κανόνες για την επεξεργασία των εντολών πελατών

  • υποχρέωση για τους κυριότερους διαπραγματευτές και τους χρηματιστές/ διαπραγματευτές να ανακοινώνουν δημόσια τιμή ζήτησης και προσφοράς για συγκεκριμένο όγκο συναλλαγής σε ρευστές μετοχές ("κανόνες ανακοίνωσης τιμών")

  • απαιτήσεις για τη διαχείριση των συγκρούσεων συμφερόντων που μπορούν να ανακύψουν όταν οι επιχειρήσεις επενδύσεων εκτελούν εντολές πελατών έναντι ιδίων θέσεων στο χαρτοφυλάκιο συναλλαγών τους δηλαδή όταν πωλούν και αγοράζουν τίτλους σε και από πελάτες τους

  • ενισχυμένες υποχρεώσεις διαφάνειας και πληροφόρησης των πελατών.

Νέες δυνατότητες για τις επιχειρήσεις επενδύσεων

Η νέα πρόταση θα διευκολύνει σημαντικά την εφαρμογή στην πράξη του "ενιαίου διαβατηρίου" για τις επιχειρήσεις επενδύσεων με την ενίσχυση και επέκταση της αρχής σύμφωνα με την οποία οι επιχειρήσεις πρέπει να έχουν το δικαίωμα να ασκούν δραστηριότητες σε οποιοδήποτε σημείο της ΕΕ επιθυμούν βάσει της άδειας λειτουργίας που τους χορηγεί η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους καταγωγής και της εποπτείας που ασκεί η αρχή αυτή.

Η προτεινόμενη οδηγία θα επιτρέπει στις επιχειρήσεις επενδύσεων να "εσωτερικεύουν" τις εντολές των πελατών τους. Η εσωτερίκευση είναι η επεξεργασία από τις ίδιες τις τράπεζες και τις άλλες επιχειρήσεις επενδύσεων των εντολών πελατών χωρίς να προσφεύγουν σε οργανωμένη αγορά, για παράδειγμα όταν ένας πελάτης δίνει εντολή πώλησης συγκεκριμένου τίτλου και άλλος πελάτης δίνει εντολή αγοράς του ιδίου τίτλου. Ωστόσο, η "εσωτερίκευση" θα περιορίζεται στις περιπτώσεις στις οποίες είναι δυνατόν να εξακριβωθεί ότι εξυπηρετεί με τον καλύτερο τρόπο τα συμφέροντα του πελάτη.

Ρύθμιση της αγοράς

Η προτεινόμενη οδηγία θα θεσπίσει ένα πλήρες ρυθμιστικό πλαίσιο για να εξασφαλίσει την υψηλή ποιότητα της εκτέλεσης των συναλλαγών των πελατών όπου και εάν αυτή πραγματοποιείται - σε "οργανωμένες αγορές", μέσω μιας νέας γενεάς οργανωμένων υποδομών συναλλαγών (γνωστών ως πολυμερή ή εναλλακτικά συστήματα συναλλαγών (ΠΣΣ) ή (ΕΣΣ)), ή εξωχρηματιστηριακά.

Η οδηγία θα εισάγει ένα σύνολο διασφαλίσεων τις οποίες οι οργανωμένες αγορές και οι επιχειρήσεις επενδύσεων θα πρέπει να τηρούν. Θα δημιουργήσει ένα καθεστώς πλήρους διαφάνειας που θα επιτρέπει στους συμμετέχοντες στην αγορά να παρακολουθούν τους όρους της πιο πρόσφατης αγοράς/πώλησης ενός μετοχικού τίτλου σε όλα τα σημεία εκτέλεσης. Αυτό θα επιτρέψει στους συμμετέχοντες στην αγορά να εντοπίζουν τους ευνοϊκότερους όρους για τη συναλλαγή τους και να επωφελούνται από τις καλύτερες τιμές. Η διαφάνεια αυτή αποτελεί συνεπώς ισχυρό εργαλείο για να εξασφαλιστεί ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ αγορών και υποδομών συναλλαγών όχι μόνο δεν μειώνει τη συνολική αποτελεσματικότητα της αγοράς αλλά, αντίθετα, την ενισχύει.

Η πρόταση καθορίζει, για πρώτη φορά, τις απαιτήσεις για τη χορήγηση άδειας εκμετάλλευσης οργανωμένης αγοράς, καθώς και τους όρους που εφαρμόζονται στις αγορές αυτές. Οι σχετικές διατάξεις καθορίζουν επίσης τις ελάχιστες απαιτήσεις για την εισαγωγή των μέσων προς διαπραγμάτευση.

Στην πράξη, πολλά ΠΣΣ είναι γενικά συγκρίσιμα με τις "οργανωμένες αγορές" ως προς τον τρόπο λειτουργίας και τις υπηρεσίες που παρέχουν. Η πρόταση θα επεκτείνει συνεπώς στα συστήματα αυτά τα βασικά στοιχεία του καθεστώτος που καλύπτει τις οργανωμένες αγορές.

Εξουσίες και υποχρεώσεις των αρμόδιων αρχών

Χωρίς εμπιστοσύνη στην αποτελεσματικότητα και την ποιότητα της εποπτείας και του ελέγχου της εφαρμογής των διατάξεων σε όλη την εσωτερική αγορά, δεν μπορεί να υπάρξει μια πραγματικά ενοποιημένη αγορά χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών που βασίζεται σε ένα δίκτυο αρμόδιων αρχών κρατών μελών.

Για την προώθηση ενός συνεπούς ελέγχου της εφαρμογής των διατάξεων σε όλη την ΕΕ, η νέα πρόταση θα καθορίσει ένα ελάχιστο σύνολο προτύπων για την αποστολή και τις εξουσίες των αρμόδιων εθνικών αρχών. Θα εισάγει επίσης αποτελεσματικούς μηχανισμούς για την συνεργασία σε πραγματικό χρόνο κατά τη διερεύνηση και δίωξη των παραβάσεων των υποχρεώσεων που επιβάλλει η οδηγία, με την ενίσχυση των υποχρεώσεων των αρμόδιων αρχών για αμοιβαία παροχή συνδρομής, ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ τους και διευκόλυνση των κοινών ερευνών.

Επίσης δες ΜΕΜΟ/02/257


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website