Navigation path

Left navigation

Additional tools

Η Επιτροπή εγκρίνει ανακοίνωση σχετικά με το μέλλον τής βιομηχανίας του κινηματογράφου και του οπτικοακουστικού τομέα στην Ευρώπη

European Commission - IP/01/1326   27/09/2001

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI

IP/01/1326

Βρυξέλλες 27 Σεπτεμβρίου 2001

Η Επιτροπή εγκρίνει ανακοίνωση σχετικά με το μέλλον τής βιομηχανίας του κινηματογράφου και του οπτικοακουστικού τομέα στην Ευρώπη

Βιομηχανία στρατηγικής σημασίας λόγω της πολιτιστικής της διάστασης και της δυνατότητας που προσφέρει για τη δημιουργία κέρδους και θέσεων απασχόλησης, ο οπτικοακουστικός τομέας στην Ευρώπη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει πολλά εμπόδια που δυσχεραίνουν την ελεύθερη κυκλοφορία ταινιών και άλλων οπτικοακουστικών έργων. Η ανακοίνωση την οποία μόλις ενέκρινε η Επιτροπή μετά από πρόταση της αρμόδιας επιτρόπου για τον πολιτισμό και τον οπτικοακουστικό τομέα, Viviane Reding, με τη σύμφωνη γνώμη του Mario Monti, αρμόδιου επιτρόπου για την πολιτική του ανταγωνισμού, αναλύει τα εμπόδια αυτά και προτείνει λύσεις για την υπερπήδησή τους. Προσφέρει επίσης καλύτερη νομοθετική ασφάλεια στον τομέα του κινηματογράφου εξηγώντας τα κριτήρια που χρησιμοποίησε η Επιτροπή κατά την εξέταση των εθνικών συστημάτων στήριξης του κινηματογράφου με βάση τους κανόνες της συνθήκης για τις κρατικές ενισχύσεις.

"Ο ευρωπαϊκός οπτικοακουστικός τομέας παρουσιάζει μια εκπληκτική δημιουργικότητα, που αποτελεί αντανάκλαση της πλούσιας πολιτισμικής μας πολυμορφίας. Με δεδομένες τις νέες δυνατότητες παραγωγής και διάδοσης που μας προσφέρει η ψηφιακή τεχνολογία, η Επιτροπή αποσκοπεί να συμβάλει στην άρση των εμποδίων που δεν επιτρέπουν στους δημιουργούς και στους επιχειρηματίες μας να επωφεληθούν πλήρως από την κοινοτική διάσταση" δήλωσε η Viviane Reding, και πρόσθεσε: "Ο συνάδελφός μου Mario Monti και εγώ επιθυμούμε να δώσουμε στον τομέα αυτόν μεγαλύτερη νομοθετική ασφάλεια και να του δείξουμε ότι η πολιτιστική διάσταση του οπτικοακουστικού τομέα λαμβάνεται απόλυτα υπόψη στο σύνολο των κοινοτικών πολιτικών".

Η ανακοίνωση αυτή, στην οποία λαμβάνονται υπόψη τα αποτελέσματα της ευρείας διαβούλευσης με τα κράτη μέλη και τους επαγγελματίες, εξετάζει τα θέματα της εκμετάλλευσης των έργων (δικαιώματα), του ηλεκτρονικού κινηματογράφου, της φορολογίας που εφαρμόζεται στον τομέα αυτόν, της κατάταξης των έργων, καθώς και άλλα προβλήματα που επηρεάζουν την κυκλοφορία των ταινιών και των άλλων οπτικοακουστικών έργων.

Η προσπάθεια αυτή είναι ανεξάρτητη από την επικείμενη αναθεώρηση της οδηγίας "τηλεόραση χωρίς σύνορα", βασίζεται όμως στην ίδια λογική, που είναι να δοθεί η ευκαιρία σε μια βιομηχανία απόλυτα ανοικτή στις διεθνείς ανταλλαγές να επωφεληθεί όσο το δυνατόν περισσότερο από την κοινοτική διάσταση.

Με την ίδια λογική η Επιτροπή στηρίζει ενεργά τον ευρωπαϊκό οπτικοακουστικό τομέα μέσω του προγράμματος Media Plus (400 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2001-2005) και της πρωτοβουλίας "i2i για τα οπτικοακουστικά μέσα", η οποία είναι κοινή μεταξύ της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και της Επιτροπής (πρβλ. IP/01/717 της 18ης Μαΐου 2001), και έχει σχεδιαστεί ειδικά για να προωθήσει το κεφάλαιο επιχειρηματικού κινδύνου στον τομέα αυτόν.

Εξάλλου, η ανακοίνωση αυτή ακολουθεί τις αρχές για την κοινοτική πολιτική στον οπτικοακουστικό τομέα, όπως περιγράφονται στην ανακοίνωση του Δεκεμβρίου 1999 (πρβλ. IP/99/981 της 14ης Δεκεμβρίου 1999). Ο προβληματισμός σχετικά με τους ορισμούς των εννοιών "ευρωπαϊκό έργο" και "ανεξάρτητος παραγωγός", που ξεκίνησε στην πορεία των διαβουλεύσεων με τα κράτη μέλη και τους επαγγελματίες, θα συνεχιστεί κατά την επανεξέταση της οδηγίας "τηλεόραση χωρίς σύνορα" το 2002.

Να αρθούν τα εμπόδια που αντιμετωπίζει η εκμετάλλευση των οπτικοακουστικών έργων στην Ευρώπη και η διαφύλαξη της κληρονομιάς

  • Παρ' όλο που υπάρχει συμφωνία μεταξύ των επαγγελματιών του οπτικοακουστικού τομέα για την ανάγκη ύπαρξης μιας ενέργειας με στόχο την καλύτερη διαφύλαξη της ευρωπαϊκής κληρονομιάς στον τομέα αυτόν, η διαβούλευση αποκάλυψε ότι υπάρχουν διαφορετικές απόψεις σχετικά με την καταλληλότητα ενός συστήματος κατάθεσης πνευματικών δικαιωμάτων για τα οπτικοακουστικά έργα, σε επίπεδο εφαρμογής (εθνικό, κοινοτικό ή μέσα στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης, το οποίο ετοιμάζει μια σύμβαση για το θέμα αυτό) και σχετικά με τον υποχρεωτικό ή εθελοντικό χαρακτήρα της. Κατά συνέπεια, πριν από την υποβολή μιας πιθανής πρότασης, η Επιτροπή θα μελετήσει έως το 2002 την κατάσταση στα κράτη μέλη. Προς το παρόν, θα ενθαρρύνει τη διάδοση των βέλτιστων πρακτικών στο θέμα της διαφύλαξης της οπτικοακουστικής κληρονομιάς και θα αξιολογήσει τις πιθανότητες για τη δημιουργία μιας βάσης δεδομένων για την καταγραφή των διαφόρων μέσων οπτικοακουστικών έργων.

  • Από τη διαβούλευση προέκυψε ότι υπάρχει ενδιαφέρον για τη δημιουργία μητρώων ταινιών, που θα περιλαμβάνουν τις σχετικές λεπτομέρειες, όπως π.χ. την ταυτότητα των παραγωγών, του σκηνοθέτη ή άλλες πρακτικές και νομικές πληροφορίες σχετικά με τις ταινίες. Και εδώ όμως υπάρχουν διαφορετικές απόψεις όσον αφορά την εφαρμογή της ιδέας αυτής: σύστημα αμοιβαίας αναγνώρισης των εθνικών μητρώων ή δημιουργία δικτύου των μητρώων αυτών. Η Επιτροπή πρόκειται επομένως να προβεί σε έναν απολογισμό της κατάστασης που επικρατεί στα κράτη μέλη. Η δημιουργία μιας βάσης δεδομένων σε κοινοτικό επίπεδο των κατόχων των πνευματικών δικαιωμάτων θεωρείται από τους επαγγελματίες προβληματική όσον αφορά το κόστος της διαχείρισής της και την αξιοπιστία της. Ωστόσο, αρκετοί επαγγελματίες παραπονούνται ότι αντιμετωπίζουν δυσκολίες στον εντοπισμό των κατόχων των πνευματικών δικαιωμάτων, πράγμα που αποτελεί εμπόδιο στην εκμετάλλευση ιδίως την ηλεκτρονική - ορισμένων έργων. Η Επιτροπή καλεί τον επαγγελματικό κλάδο να αντιδράσει συντονισμένα για τη δημιουργία ενός καταλόγου των έργων στα οποία εντοπίζεται το πρόβλημα αυτό, ώστε στη συνέχεια να βρεθούν λύσεις που θα επιτρέπουν την κυκλοφορία των έργων αυτών.

Να εκμεταλλευθούμε τις ευκαιρίες που προσφέρει ο ηλεκτρονικός κινηματογράφος (e-Cinema)

Η ψηφιακή τεχνολογία που χρησιμοποιείται στον κινηματογράφο πολλαπλασιάζει τις δυνατότητες διάδοσης των έργων σε κάθε άκρη του ευρωπαϊκού εδάφους και στον υπόλοιπο κόσμο. Έχοντας κατά νου όσα διακυβεύονται σε οικονομικό και πολιτιστικό επίπεδο, οι Ευρωπαίοι πρέπει να πρωτοστατήσουν στον καθορισμό των προτύπων για τον ηλεκτρονικό κινηματογράφο και τη χρήση του. Αυτό αποτελεί κατ' αρχάς αρμοδιότητα της βιομηχανίας και η Επιτροπή επικροτεί τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Ψηφιακού Κινηματογράφου. Η Κοινότητα παρέχει την υποστήριξή της για τη χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας μέσω του προγράμματος Media Plus και της πρωτοβουλίας « i2i για τα οπτικοακουστικά μέσα ».

Ο στόχος είναι κυρίως να αναπτυχθούν, με κανόνες ανοικτούς και αναγνωρισμένους σε παγκόσμιο επίπεδο, μέθοδοι ψηφιακής συμπίεσης κινηματογραφικής ποιότητας, τεχνολογίες προβολής έργων και μέθοδοι κρυπτογράφησης.

Σκέψεις σχετικά με τη φορολόγηση των οπτικοακουστικών έργων

Κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης επιβεβαιώθηκε το αίτημα των επαγγελματιών για την εφαρμογή μειωμένου ή μηδενικού ποσοστού ΦΠΑ στα πολιτιστικά προϊόντα και υπηρεσίες, πράγμα που ισχύει ήδη για ορισμένα από αυτά όπως τα εισιτήρια του κινηματογράφου. Για τις υπηρεσίες που δεν καλύπτονται από τη δυνατότητα αυτή του μειωμένου ποσοστού μέσα στο πλαίσιο της 6ης οδηγίας, όπως το βίντεο ή οι υπηρεσίες με ηλεκτρονική σύνδεση (on-line), η Επιτροπή θα εξετάσει την πιθανότητα να τις συμπεριλάβει κατά την επανεξέταση του αντίστοιχου παραρτήματος της οδηγίας περί ΦΠΑ μετά το 2002.

Ποια είναι τα άλλα πιθανά εμπόδια που αντιμετωπίζει η κυκλοφορία των οπτικοακουστικών έργων;

  • Οι διαφορές στην κατάταξη (δηλ. περιορισμοί του τύπου: « ταινία ακατάλληλη κάτω των... ») μεταξύ των κρατών μελών και μεταξύ των διαφόρων τρόπων διανομής θα μπορούσε να είναι ένα από τα εμπόδια αυτά. Λαμβάνοντας υπόψη τις πολιτιστικές διαφορές που αντικατοπτρίζουν αυτές οι διαφορές στην κατάταξη, η Επιτροπή πρόκειται να ξεκινήσει μια μελέτη για την αξιολόγηση των λόγων στους οποίους οφείλονται οι διαφορές αυτές, το μέγεθός τους και τις συγκεκριμένες συνέπειές τους όσον αφορά την εμπορευματοποίηση των έργων. Η μελέτη αυτή θα είναι διαθέσιμη το 2002.

  • Η Επιτροπή πρόκειται να εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο θα χρησιμοποιήσει το σχέδιο δράσης της eLearning (πρβλ. IP/01/446 της 28ης Μαρτίου 2001) για την προώθηση της εκπαίδευσης στον οπτικοακουστικό τομέα και της παρουσίασης ευρωπαϊκών ταινιών στα σχολεία.

Επίσης, στην ανακοίνωση περιλαμβάνεται η δημιουργία μιας ομάδας εμπειρογνωμόνων για την παράταση του προβληματισμού σχετικά με την εξέλιξη των τεχνολογιών και της οικονομίας του οπτικοακουστικού τομέα και θα ξεκινήσει το 2002 μια μελέτη σχετικά χρηματοοικονομικά χαρακτηριστικά της κινηματογραφικής βιομηχανίας (χρηματοοικονομική σπουδαιότητα των διαφόρων φάσεων της παραγωγής, σχέση επένδυσης κέρδους κ.λπ.)

Μεγαλύτερη νομοθετική ασφάλεια όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις του κινηματογράφου

Αν και έως τώρα δεν έχει ληφθεί καμιά αρνητική απόφαση εκ μέρους της Επιτροπής σχετικά με τα εθνικά συστήματα για τη στήριξη του κινηματογράφου, οι επαγγελματίες εξέφρασαν το φόβο ότι το κοινοτικό δίκαιο για τον ανταγωνισμό (κρατικές ενισχύσεις) μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο για τα κράτη μέλη ή τους περιφερειακούς οργανισμούς στην υποστήριξη του κινηματογράφου τους σε ένα διεθνές περιβάλλον στο οποίο κυριαρχεί ο σκληρός ανταγωνισμός με τις άλλες ηπείρους. Η ανακοίνωση την οποία ενέκρινε η Επιτροπή εξηγεί με απόλυτη διαφάνεια ποια είναι τα κριτήρια στα οποία βασίζεται η αξιολόγηση των συστημάτων ενίσχυσης της κινηματογραφικής και τηλεοπτικής παραγωγής. Πρέπει να τονιστεί ότι η Επιτροπή δεν εξετάζει την ενίσχυση κάποιων ταινιών ειδικά, αλλά τα εθνικά συστήματα στήριξης.

Η Επιτροπή επαληθεύει κατ' αρχάς ότι οι συνθήκες πρόσβασης στο σύστημα δεν αντιβαίνουν στην συνθήκη ΕΚ, ιδίως όσον αφορά τις διακρίσεις που οφείλονται στην εθνικότητα (π.χ. ενισχύσεις να προσφέρονται μόνο στους υπηκόους μιας χώρας) και όσον αφορά την τήρηση των κανόνων της εσωτερικής αγοράς.

Δεύτερον, η Επιτροπή ελέγχει εάν πληρούνται τα συγκεκριμένα κριτήρια για τις κινηματογραφικές και τηλεοπτικές ενισχύσεις που περιγράφονται στην απόφαση του Ιουνίου 1998 σχετικά με το γαλλικό σύστημα ενισχύσεων. Κάνοντάς το αυτό, η Επιτροπή εφαρμόζει την « παρέκκλιση που αφορά τον πολιτισμό » που προβλέπεται στη συνθήκη, η οποία εξασφαλίζει την εκ των προτέρων ευνοϊκή αντιμετώπιση του πολιτιστικού τομέα και εφαρμόζει μια ισορροπημένη λύση μεταξύ των στόχων της πολιτιστικής δημιουργίας, της ανάπτυξης της οπτικοακουστικής παραγωγής μέσα στην Ένωση και το σεβασμό του κοινοτικού δικαίου σε θέματα κρατικών ενισχύσεων. Τα συγκεκριμένα αυτά κριτήρια είναι τα εξής:

  • Το κράτος μέλος πρέπει να εξασφαλίζει το πολιτιστικό περιεχόμενο των έργων που υποστηρίζει, σύμφωνα με επαληθεύσιμα εθνικά κριτήρια. Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η Επιτροπή δεν εκφράζει σε κανένα στάδιο άποψη για ό,τι θεωρείται πολιτιστικού χαρακτήρα.

  • Το κράτος μέλος δεν μπορεί να απαιτήσει από τον παραγωγό να δαπανήσει στο έδαφός του περισσότερο από το 80 % του προϋπολογισμού της ταινίας ή του τηλεοπτικού έργου και εναπόκειται στον παραγωγό να επιλέξει ποια κονδύλια του προϋπολογισμού του θα δαπανηθούν εκτός του κράτους μέλους.

  • Αν και το ποσοστό της κρατικής ενίσχυσης περιορίζεται, κατ' αρχήν, στο 50 % του προϋπολογισμού της παραγωγής, οι δύσκολες και μικρού προϋπολογισμού ταινίες εξαιρούνται από το όριο αυτό. Τα κράτη μέλη ορίζουν σε κάθε σύστημα ενίσχυσης τι σημαίνει για τα ίδια δύσκολες και μικρού προϋπολογισμού ταινίες. Οι ταινίες που παράγονται με περιορισμένη γλωσσική ή πολιτιστική εμβέλεια θα χαίρουν μεγαλύτερης ευελιξίας.

  • Προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι τα εθνικά συστήματα για την υποστήριξη κινηματογραφικών ή τηλεοπτικών παραγωγών δεν είναι περισσότερο ελκυστικά σε κάποια κράτη μέλη, δεν επιτρέπεται πρόσθετη ενίσχυση για συγκεκριμένες δραστηριότητες της παραγωγής (όπως η μεταπαραγωγική διαδικασία).

Σύμφωνα με τα κριτήρια αυτά, η Επιτροπή έχει ήδη εξετάσει και εγκρίνει αρκετά εθνικά συστήματα: Γαλλία, Κάτω Χώρες, Γερμανία (σε ομοσπονδιακό επίπεδο και σε ορισμένα Lδander), Ιρλανδία και Σουηδία. Ευελπιστεί δε ότι θα ολοκληρώσει την εξέταση και των άλλων εθνικών συστημάτων μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website