Navigation path

Left navigation

Additional tools

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI

IP/00/79

Βρυξέλλες, 26 Ιανουαρίου 2000

Προσαρμογή των οργάνων για την επιτυχία της διεύρυνσης: γνώμη της Επιτροπής σχετικά με τη μεταρρύθμιση των θεσμικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Ο κ. Romano Prodi, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, και ο κ. Michel Barnier, αρμόδιος Επίτροπος για τη διάσκεψη των εκπροσώπων των κυβερνήσεων, παρουσίασαν σήμερα τη γνώμη της Επιτροπής σχετικά με την προσεχή αναθεώρηση των συνθηκών. Το έγγραφο που εγκρίθηκε σήμερα συμπληρώνει τη συνεισφορά που είχε εγκρίνει η Επιτροπή στις 10 Νοεμβρίου ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Ελσίνκι. Η Επιτροπή προτείνει μία μεταρρύθμιση σε βάθος σχετικά με τη σύνθεση των οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων, ώστε να καταστεί αποτελεσματικότερη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να προετοιμαστεί για την υποδοχή ενός μεγάλου αριθμού νέων κρατών μελών. Η μεταρρύθμιση των οργάνων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη διεύρυνση.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ελσίνκι των 10 και 11 Δεκεμβρίου αποφάσισε να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις ένταξης με έξι νέες υποψήφιες χώρες και να επιβεβαιώσει την προοπτική ένταξης της Τουρκίας. Η Ένωση ετοιμάζεται συνεπώς για τη μεγαλύτερη διεύρυνση της ιστορίας της. Είναι απαραίτητο να ληφθεί η γνώμη της Επιτροπής πριν από οποιαδήποτε θεσμική μεταρρύθμιση, σύμφωνα με το άρθρο 48 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το έγγραφο περιλαμβάνει δύο μέρη: ένα σχετικά με τη λειτουργία των ευρωπαϊκών οργάνων στη διευρυμένη Ένωση, και ένα για την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών λήψης αποφάσεων. Περιλαμβάνει προτάσεις για νέα άρθρα της συνθήκης ώστε να συμβάλει αποτελεσματικά στις εργασίες της διάσκεψης των εκπροσώπων των κυβερνήσεων. Περιλαμβάνει επίσης παραρτήματα.

Ρόλος, λειτουργία και σύνθεση των οργάνων και υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Σύμφωνα με την εντολή του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Ελσίνκι για την αναθεώρηση των συνθηκών, η διάσκεψη των εκπροσώπων των κυβερνήσεων δεν έχει ως αντικείμενο να τροποποιήσει το ρόλο ή τις αρμοδιότητες των θεσμικών οργάνων, αλλά να προσαρμόσει τη λειτουργία τους στις ανάγκες της διευρυμένης Ευρώπης.

Η Επιτροπή προτείνει να διατηρηθεί σε 700 ο ανώτατος αριθμός των ευρωβουλευτών, που θα εκλέγονται εν μέρει από κοινά ψηφοδέλτια για το σύνολο της Ευρώπης. Η γνώμη περιλαμβάνει δύο εναλλακτικές λύσης για τη σύνθεση της Επιτροπής. Μία, προκειμένου να διασφαλιστεί η συλλογική της λειτουργία, προτείνει τη σταθεροποίηση σε 20 του αριθμού των Επιτρόπων, ανεξάρτητα από το μελλοντικό αριθμό των κρατών μελών, με ένα σύστημα κυκλικής εναλλαγής που να προβλέπεται από τη συνθήκη και να βασίζεται στην αρχή της ισότητας των κρατών μελών. Η άλλη προβλέπει μία Επιτροπή που να αποτελείται από έναν εκπρόσωπο κάθε κράτους μέλους, γεγονός που προϋποθέτει σημαντική διευθέτηση της οργάνωσης και της λειτουργίας της. Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να προβλεφθεί στη συνθήκη η δέσμευση κάθε Επιτρόπου να υποβάλει την παραίτησή του αν του το ζητά ο Πρόεδρος.

Η Επιτροπή προτείνει να συμπληρωθεί το δικαστικό σύστημα της Ένωσης, τόσο για να βελτιωθεί η λειτουργία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου όσο και για να αποκτήσει μία δικαστική διάσταση η καταπολέμηση της απάτης σε σχέση με τον προϋπολογισμό της Κοινότητας. Θα πρέπει να γίνουν μεταρρυθμίσεις για τα άλλα όργανα και τις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης πριν από τη διεύρυνση. Ο αριθμός των μελών του Ελεγκτικού Συνεδρίου πρέπει να περιοριστεί. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή θα πρέπει να είναι περισσότερο αντιπροσωπευτική σε σχέση με την ευρωπαϊκή κοινωνία και ο αριθμός των μελών της να σταθεροποιηθεί. Η σύνθεση της Επιτροπής των Περιφερειών πρέπει επίσης να σταθεροποιηθεί.

Μια αποτελεσματική διαδικασία λήψης αποφάσεων

Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα της διαδικασίας λήψης αποφάσεων μετά τη διεύρυνση, έχει ιδιαίτερη σημασία να μην απαιτείται ομοφωνία παρά μόνον όταν το απαιτούν σοβαροί και διαρκείς λόγοι. Γενικά, η υποχρέωση ομοφωνίας πρέπει να αντικατασταθεί από την ειδική πλειοψηφία. Η γνώμη αναφέρει πέντε κατηγορίες διατάξεων που απαιτούν ομόφωνη γνώμη των κρατών μελών: τις αποφάσεις που επιβάλλουν επικύρωση από τα εθνικά κοινοβούλια, τις διατάξεις σχετικά με τη λειτουργία και την ισορροπία των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων, τις αποφάσεις σε θέματα φορολογίας ή κοινωνικής ασφάλειας που δεν συνδέονται με την καλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, τη σύναψη διεθνών συμφωνιών που αφορούν θέματα για τα οποία το Συμβούλιο αποφασίζει ακόμη ομόφωνα και τις εξαιρέσεις από τους κοινούς κανόνες της συνθήκης.

Εξάλλου, η γνώμη προτείνει να καταστούν οι διαδικασίες για τη λήψη αποφάσεων της Ένωσης απλούστερες, αποτελεσματικότερες και περισσότερο συνεπείς. Η Επιτροπή υποβάλλει τέσσερις προτάσεις: σε ό,τι αφορά τις νομοθετικές αποφάσεις να ενισχυθεί η σχέση των διαδικασιών συναπόφασης και των ψηφοφοριών με ειδική πλειοψηφία· να διευρυνθεί το πεδίο της κοινής εμπορικής πολιτικής για όλες τις υπηρεσίες, τις επενδύσεις και τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας· να ενισχυθούν οι συμβουλευτικές αρμοδιότητες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε θέματα εμπορίου· να καταργηθεί η διαδικασία συνεργασίας.

Σε ό,τι αφορά το σύστημα της ψηφοφορίας στο Συμβούλιο, η Επιτροπή, υπογραμμίζοντας τη σημασία επαναστάθμισης των ψήφων, προτείνει την έγκριση ενός σαφούς και δημοκρατικού συστήματος διπλής απλής πλειοψηφίας, με το οποίο θα θεωρείται δεδομένη η ειδική πλειοψηφία όταν συγκεντρώνεται η απλή πλειοψηφία του αριθμού των κρατών μελών και η απλή πλειοψηφία του συνολικού πληθυσμού της διευρυμένης Ένωσης.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι η Ένωση πρέπει, όχι μόνο να διατηρήσει το σημερινό της επίπεδο ολοκλήρωσης, αλλά να αποκτήσει περισσότερα μέσα προκειμένου να το εμβαθύνει. Αφού η διευρυμένη Ένωση θα είναι λιγότερο ομοιογενής, θα πρέπει, χωρίς να εξασθενήσει η οικοδόμηση της Ευρώπης, να επιτραπεί σε ορισμένα κράτη μέλη που αντιπροσωπεύουν το ένα τρίτο τουλάχιστον των κρατών της Ένωσης, να συνεργαστούν μεταξύ τους ώστε να ξεπεράσουν το σημερινό επίπεδο ολοκλήρωσης. Για το λόγο αυτό η Επιτροπή συνιστά να αναθεωρηθούν οι σημερινές διατάξεις της συνθήκης σχετικά με τις ενισχυμένες συνεργασίες και να επεκταθούν, υπό ορισμένες προϋποθέσεις που θα καθοριστούν, στην κοινή εξωτερική πολιτική και την κοινή πολιτική ασφάλειας της Ένωσης.

Άρθρα της συνθήκης και παραρτήματα

Η γνώμη της Επιτροπής προτείνει, για ορισμένα θέματα, σχέδια άρθρων της συνθήκης, ώστε να υλοποιηθούν κατά τρόπο συγκεκριμένο οι τροποποιήσεις που προτείνει. Εκτιμά ότι η διάσκεψη των εκπροσώπων των κυβερνήσεων για την αναθεώρηση των συνθηκών πρέπει να εργαστεί κατά το λειτουργικότερο δυνατό τρόπο. Η Επιτροπή θα προτείνει κατά τους επόμενους μήνες και άλλες συνεισφορές, για παράδειγμα σχετικά με την αναδιοργάνωση των συνθηκών. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι ανέθεσε στο ευρωπαϊκό πανεπιστημιακό ινστιτούτο της Φλωρεντίας τη σύνταξη μιας μελέτης σχετικά με την αναδιοργάνωση των συνθηκών, τα συμπεράσματα της οποίας θα υποβληθούν στη διάσκεψη. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναμένεται να αποφασίσει μεταγενέστερα σχετικά με την εισαγωγή ορισμένων θεμάτων στη νέα συνθήκη, κυρίως σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας και το χάρτη για τα θεμελιώδη δικαιώματα στην Ένωση.

Τέλος, η γνώμη περιέχει τρία παραρτήματα: το ένα παρουσιάζει τον κατάλογο των αποφάσεων οι οποίες, για σοβαρούς και διαρκείς λόγους, απαιτούν την ομόφωνη έγκριση όλων των κρατών μελών· το άλλο απαριθμεί τις διατάξεις που θα μπορούν πλέον να λαμβάνονται με ειδική πλειοψηφία· το τελευταίο παράρτημα περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο τα νέα κράτη μέλη θα αντιπροσωπεύονται στα θεσμικά όργανα της Ένωσης, με προβολή του σημερινού συστήματος.


Side Bar