Navigation path

Left navigation

Additional tools


EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY

KOMUNIKAT PRASOWY

ECA/15/04

Luksemburg, dnia 17 stycznia 2014 r.

Zdaniem unijnych kontrolerów koncepcja i wdrożenie programu LIFE wymagają dopracowania

W opublikowanym dziś sprawozdaniu Europejski Trybunał Obrachunkowy wzywa Komisję Europejską do zwiększenia skuteczności programu LIFE poprzez wsparcie rozpowszechniania i powielania udanych projektów z dziedziny ochrony środowiska.

„Projekty LIFE nie są rozpowszechniane i powielane w wystarczającym stopniu, co znacznie obniża możliwość realizacji nadrzędnego celu programu – funkcjonowania jako katalizatora zmian środowiskowych”, stwierdził Jan Kinšt, członek Trybunału odpowiedzialny za to sprawozdanie.

Polityka ochrony środowiska UE stanowi integralną część wszystkich głównych obszarów polityki UE, takich jak fundusze strukturalne i wspólna polityka rolna. Program LIFE (L’Instrument Financier pour l’Environnement), a w szczególności jego komponent „Środowisko”, jest instrumentem finansowym mającym służyć jako platforma do opracowywania i wymiany najlepszych praktyk, a także działać jako katalizator i przyspieszać zmiany dotyczące unijnej polityki ochrony środowiska. Jego skuteczność w dużym stopniu zależy zatem od tego, czy finansowane projekty służą jako katalizatory zmian środowiskowych. Programem zarządza bezpośrednio Komisja.

Ostatni program LIFE objął lata 2007-2013, a jego średni roczny budżet wyniósł 239 mln euro na finansowanie projektów – co stanowi mniej niż 1,5% szacowanych ogólnych wydatków UE na ochronę środowiska.

Kontrola wykazała, że brak mechanizmu umożliwiającego ukierunkowanie niewielkich zasobów na wybrane wstępnie cele spowodował brak masy krytycznej dobrych projektów, które mogłyby wesprzeć znaczące postępy w unijnej polityce ochrony środowiska. Ponadto orientacyjne przydziały krajowe ograniczały wybór najlepszych projektów, ponieważ projekty były wybierane nie tylko w oparciu o ich jakość, ale również w oparciu o państwo członkowskie, z którego pochodziły.

Unijni kontrolerzy podkreślili, że Komisja nie uzasadniała w sposób wystarczający wyboru projektów i że – nawet jeśli w przypadku niektórych ze wspieranych projektów osiągnięto pozytywne rezultaty – program nie spełnił swojego podstawowego zadania, polegającego na zagwarantowaniu skutecznego rozpowszechnienia i powielenia projektów.

Informacje dla redaktorów:

Sprawozdania specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego publikowane są przez cały rok i przedstawiają wyniki kontroli wybranych obszarów działalności UE lub kwestii związanych z zarządzaniem.

Niniejsze sprawozdanie specjalne (nr 15/2013) jest zatytułowane „Czy komponent „Środowisko” programu LIFE jest skuteczny?” Zbadano w nim, czy koncepcja i wdrożenie tego komponentu przyczyniły się do skuteczności programu. W ramach badania projektów finansowanych w latach 2005-2010 kontrolerzy UE przeprowadzili wizyty kontrolne w odpowiednich służbach Komisji oraz w pięciu państwach członkowskich wybranych spośród największych beneficjentów programu LIFE (Niemcy, Hiszpania, Francja, Włochy i Zjednoczone Królestwo), które realizują 55% budżetu programu LIFE oraz 15% projektów w ramach tego programu.

Trybunał ocenił, że ogólnie komponent „Środowisko” programu LIFE nie funkcjonował skutecznie, ponieważ nie był wystarczająco dobrze zaprojektowany i wdrażany.

W oparciu o swoje ustalenia Trybunał zaleca, co następuje:

  • Przy ustalaniu wieloletnich programów prac w ramach nowego programu LIFE władze ustawodawcze powinny umożliwić Komisji i państwom członkowskim ograniczenie kwalifikowalnych wniosków do ograniczonej liczby priorytetów strategicznych oraz ustanowienie jasnych, szczegółowych, mierzalnych i możliwych do osiągnięcia celów w ramach projektów podlegających finansowaniu. Ograniczona liczba priorytetów ustalonych na określoną liczbę lat usprawni proces wyboru, co umożliwi skoncentrowanie wysiłków na konkretnych kwestiach oraz ułatwi ocenę oddziaływania programu.

  • We wniosku Komisji dotyczącym nowego programu LIFE zrezygnowano z możliwości przeznaczania przydziałów krajowych na projekty tradycyjne, ale utrzymano równowagę geograficzną w przypadku projektów zintegrowanych. Podczas jego wdrażania Komisja powinna zapewnić, by projekty zintegrowane były wybierane w oparciu o ich jakość, oraz by równowaga geograficzna nie wiązała się z naruszeniem zasady równości szans dla wnioskodawców.

  • Komisja powinna poprawić formularze oceny stosowane przy wyborze projektów oraz wymagać od oceniających przedstawiania odrębnych ocen i wyników punktacji w zakresie głównych aspektów projektów (takich jak innowacyjny lub demonstracyjny charakter wniosku, jakość planowanych działań rozpowszechniających lub potencjał w zakresie powielania rezultatów) w celu poprawienia jakości i przejrzystości procesu wyboru oraz zapewnienia, że wybrane projekty będą mogły w największym stopniu przyczynić się do osiągnięcia celów programu.

  • Komisja powinna poprawić narzędzia do zarządzania programem oraz rozważyć wprowadzenie odpowiednich wspólnych wskaźników produktu i rezultatu, jak również systemu gromadzenia informacji dotyczących dalszych losów projektów na poziomie programu w celu ułatwienia odpowiedniego monitorowania programu. Wskaźniki powinny być w możliwie największym stopniu odpowiednie, akceptowane, wiarygodne, proste i miarodajne (kryteria RACER).

  • Komisja powinna poprawić swoją ocenę racjonalności deklarowanych kosztów osobowych, w szczególności w przypadku porównywalnych projektów, poprzez lepsze wykorzystanie informacji zebranych w fazie monitorowania. Mogłoby to zostać następnie w większym stopniu wykorzystane do zidentyfikowania nadmiernych kosztów.

  • Komisja powinna wymagać od zespołu monitorującego, aby uwzględnił w swoich ocenach krytyczną analizę zaproponowanych przez beneficjenta działań dotyczących rozpowszechnienia rezultatów, trwałości i powielania oraz potencjalnych barier, które mogłyby utrudniać powyższe działania, zarówno w sprawozdaniach z oceny w trakcie realizacji projektu, jak i w sprawozdaniach z kontroli ex post.

  • Komisja powinna rozważyć, w jaki sposób lepiej wspierać rozpowszechnianie i powielanie rezultatów projektów przez beneficjentów prywatnych, którzy chcą chronić swój interes handlowy.

  • Komisja powinna rozważyć, w jaki sposób wymóc na beneficjentach przedkładanie prostych i aktualnych informacji drogą elektroniczną po zakończeniu projektu (tj. czy projekt wciąż funkcjonuje, czy jest on powielany, jeśli tak, to ile razy itd.). Umożliwiłoby to Komisji poprawę informacji ex post dotyczących skuteczności programu.

Trybunał przeprowadził dotychczas kontrolę trwałości projektów w ramach instrumentu LIFE-przyroda i zarządzanie nimi przez Komisję w sprawozdaniu specjalnym nr 11/2009 dostępnym pod adresem: http://www.eca.europa.eu/en/Pages/BrowsePublications.aspx?k=&ty=Special Report&y=2009


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website