Navigation path

Left navigation

Additional tools

EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY

KOMUNIKAT PRASOWY

ECA/13/5

Luksemburg, 25 stycznia 2013 r.

Zdaniem kontrolerów UE wyniki kontroli skłaniają Unię do zweryfikowania zasad dotyczących „czasowego zakwaterowania” po klęskach żywiołowych

W następstwie sprawozdania sporządzonego przez unijnych kontrolerów Komisja Europejska zamierza wprowadzić bardziej przejrzyste zasady finansowania „czasowego zakwaterowania” po klęskach żywiołowych. Sprawozdanie dotyczyło sytuacji, która miała miejsce po trzęsieniu ziemi we włoskim regionie Abruzji i jego stolicy L’Aquili na początku kwietnia 2009 r. Trzęsienie to spowodowało szkody bezpośrednie o szacowanej wartości ponad 10 mld euro. W listopadzie 2009 r. Unia Europejska dofinansowała włoskie działania nadzwyczajne kwotą 0,5 mld euro z Funduszu Solidarności UE (FSUE).

Finansowane działania obejmowały niezwłoczną odbudowę infrastruktury i wznowienie działania zakładów energetycznych, wodociągów i kanalizacji, transportu, telekomunikacji, zdrowia i szkolnictwa oraz zapewnienie czasowego zakwaterowania i służb ratowniczych w celu zaspokojenia pilnych potrzeb ludności. W wyniku trzęsienia ziemi bez dachu nad głową znalazło się ok. 67 500 osób.

Około 30% sumy przekazanej przez FSUE (144 mln euro) zostało przeznaczonych na cele w pełni kwalifikujące się do finansowania na mocy rozporządzenia w sprawie FSUE. Jednak projekt CASE (skrót z wł. Complessi Antisismici Sostenibili Ecocompatibili, tj. ekologicznego budownictwa mieszkaniowego wyposażonego w izolację sejsmiczną), choć odpowiadający rzeczywistym potrzebom, nie spełniał wymogów wyszczególnionych w przepisach rozporządzenia w sprawie FSUE. Spowodowane było to faktem, że zakładał on budowę nowych stałych budynków, a nie tymczasowych budynków mieszkalnych. Na projekt CASE przeznaczono 70% przyznanych środków (350 mln euro). Projekt CASE miał być odpowiedzią na potrzeby mieszkaniowe 15 000 osób z terenów dotkniętych trzęsieniem ziemi, lecz nie był w stanie zaspokoić ich rzeczywistych potrzeb w wymaganym czasie i wymiarze. Domy budowane w ramach projektu CASE były znacznie droższe od tradycyjnych.

Rozporządzenie w sprawie FSUE stanowi, że fundusz może być wykorzystywany wyłącznie na niezbędne działania nadzwyczajne, w tym czasowe zakwaterowanie. Rozporządzenie nie przewiduje możliwości finansowania rzeczywistej odbudowy. Zakres funduszu ogranicza się do najpilniejszych potrzeb, zaś długoterminowa odbudowa musi być finansowana z innych instrumentów. W związku z tym, zdaniem Trybunału, projekt CASE, który zapewnił stałe i trwałe zakwaterowanie, nie był zgodny z celami FSUE. Ponadto oczekuje się, że mieszkania wybudowane w ramach projektu CASE przyniosą znaczne dochody w przyszłości, chociaż przepisy rozporządzenia w sprawie FSUE nie przewidują takiej możliwości.

Pomimo iż Abruzja należy do najbardziej zagrożonych trzęsieniami ziemi regionów Europy, w planowaniu kryzysowym dopatrzyliśmy się wielu uchybień. Cieszę się, że Komisja skorzysta ze zbliżającego się przeglądu rozporządzenia w sprawie Funduszu Solidarności UE, nie tylko by uściślić pojęcie „czasowego zakwaterowania”, ale również by nakłonić państwa członkowskie zagrożone klęskami żywiołowymi do wdrożenia solidnych planów gotowości– powiedział Ville Itälä, członek Trybunału odpowiedzialny za sprawozdanie. – Poprawi to w znacznym stopniu sposób reagowania UE na klęski żywiołowe.

Informacje dla redaktorów:

Sprawozdania specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego (ETO) publikowane są przez cały rok i przedstawiają wyniki kontroli wybranych obszarów działalności UE lub kwestii związanych z zarządzaniem.

W sprawozdaniu specjalnym nr 24/2012 zatytułowanym „Pomoc z Funduszu Solidarności Unii Europejskiej udzielona w związku z trzęsieniem ziemi w Abruzji z 2009 r.: adekwatność i koszt działań” zbadano, czy (i) wydatki przewidziane w porozumieniu wykonawczym były zgodne z rozporządzeniem w sprawie FSUE, (ii) czy projekt CASE został dobrze zaplanowany i szybko zrealizowany oraz (iii) czy projekt CASE został zrealizowany z zachowaniem zasady oszczędności.

Uwagę kontrolerów przyciągnął projekt CASE, który pochłonął większą część środków przyznanych przez FSUE (350 z 494 mln euro). Kontrola była prowadzona od listopada 2011 r. do lutego 2012 r. i objęła próbę pięciu postępowań o udzielenie zamówienia oraz 12 zamówień na budowę budynków i dostawę mebli, betonu, filarów i izolatorów sejsmicznych. Próba objęła 35% kwoty zamówień związanych z projektem CASE (zob. załącznik II do sprawozdania). Analizy dokumentacji uzupełniono wywiadami i obserwacjami we włoskim Departamencie Ochrony Ludności, w miejscach realizacji projektów oraz u odpowiednich zainteresowanych stron w strefie trzęsienia ziemi.

Trybunał ustalił, że sfinansowane projekty, z wyjątkiem projektu CASE, kwalifikowały się do finansowania na mocy rozporządzenia w sprawie FSUE. Wszystkie projekty zostały zrealizowane zgodnie z porozumieniem wykonawczym i zaspokoiły wiele pilnych potrzeb ludności dotkniętej trzęsieniem ziemi. Wybrana przez władze Włoch strategia budowy mieszkań CASE była zrozumiała, lecz w ramach projektu nie udało się zapewnić mieszkań wszystkim przesiedlonym osobom przed okresem zimowym. Mieszkania CASE okazały się niepotrzebnie kosztowne i zapewniły możliwości zakwaterowania zbyt niewielkiej liczby osób, a ponadto wystąpiły niedociągnięcia w planowaniu projektu i w poszanowaniu zasady oszczędności podczas jego realizacji. Rozporządzenie w sprawie FSUE stanowi, że fundusz może być wykorzystywany wyłącznie na niezbędne działania nadzwyczajne, w tym czasowe zakwaterowanie. Rozporządzenie nie przewiduje finansowania rzeczywistej odbudowy i projektów przynoszących dochody. Ponadto zgodnie z rozporządzeniem w sprawie FSUE zakres funduszu ogranicza się do najpilniejszych potrzeb, zaś długoterminowa odbudowa musi być finansowana z innych instrumentów. W związku z tym, zdaniem Trybunału, projekt CASE, który zapewnił stałe i trwałe zakwaterowanie, nie był zgodny z celami FSUE. Ponadto oczekuje się, że mieszkania wybudowane w ramach projektu CASE przyniosą znaczne dochody w przyszłości, chociaż przepisy rozporządzenia w sprawie FSUE nie przewidują takiej ewentualności.

Z myślą o wyciągnięciu wniosków z doświadczeń w Abruzji oraz należytym uwzględnieniu tej konkretnej sytuacji nadzwyczajnej i jej skutków Trybunał zaleca, aby Komisja: (i) rozważyła dostosowanie rozporządzenia w sprawie FSUE w świetle ostatnich zmian w strategiach reagowania na klęski, (ii) zachęciła państwa członkowskie do zwiększenia ich gotowości na wypadek sytuacji nadzwyczajnej, aby mogły one świadczyć szybką i racjonalną pod względem kosztów pomoc oraz (iii) propagowała należyte uwzględnienie zasady oszczędności przy opracowywaniu i realizacji projektów związanych z sytuacją nadzwyczajną.

Kontakt:

Pan Aidas Palubinskas

Urzędnik ds. kontaktów z prasą

Tel.: +352 4398 45410 Tel. kom.: +352 621 552224

press@eca.europa.eu www.eca.europa.eu Twitter: @EUAuditorsECA


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website