Navigation path

Left navigation

Additional tools

Przemówienie Vítora Caldeiry, prezesa Europejskiego Trybunału Obrachunkowego

Court of Auditors - ECA/13/38   05/11/2013

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI EL CS ET HU LT LV MT SK SL BG RO HR

Wygłoszony tekst przemówienia jest tekstem właściwym.

Wygłoszony tekst przemówienia jest tekstem właściwym.


EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY

Bruksela, 5 listopada 2013 r.

ECA/13/38

Przemówienie Vítora Caldeiry, prezesa Europejskiego Trybunału Obrachunkowego

Prezentacja sprawozdań rocznych za 2012 r.

PRZED KOMISJĄ KONTROLI BUDŻETOWEJ

PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

Bruksela, 5 listopada 2013 r.

W przypadku rozbieżności wygłoszony tekst przemówienia jest tekstem właściwym.

Szanowny Panie Przewodniczący, szanowne Panie Posłanki, szanowni Panowie Posłowie,

Chciałbym Państwu podziękować za możliwość przedstawienia sprawozdań rocznych Trybunału dotyczących wykonania budżetu UE za rok 2012 oraz Europejskich Funduszy Rozwoju.

Obywatele europejscy mają prawo wiedzieć, na co przeznaczane są ich pieniądze i czy są one wydawane we właściwy sposób. Mają także prawo wiedzieć, czy przynoszą one odpowiednie efekty, zwłaszcza w okresie, gdy finanse publiczne znajdują się pod tak dużą presją.

Za zarządzanie funduszami UE w pierwszej kolejności odpowiada Komisja. Ma ona obowiązek przedstawić w sprawozdaniu finansowym UE i innych sprawozdaniach informacje na temat wykorzystania tych środków oraz prawidłowości operacji finansowych i uzyskanych wyników.

Rola Trybunału polega na dokonaniu niezależnej oceny tych trzech elementów zarządzania finansami UE zgodnie z Traktatem, standardami kontroli i najlepszymi praktykami.

Trybunał przedstawia wyniki oceny wykonania budżetu UE w sprawozdaniu rocznym, aby pomóc Parlamentowi Europejskiemu w procedurze udzielenia absolutorium.

Rozdział 1 sprawozdania rocznego Trybunału zawiera poświadczenie wiarygodności dotyczące wiarygodności rozliczeń oraz legalności i prawidłowości operacji finansowych leżących u ich podstaw. W rozdziałach od 2 do 9 przedstawiono szczegółowe oceny dotyczące dochodów i głównych obszarów wydatkowania. Rozdział 10 poświęcony jest z kolei rezultatom uzyskiwanym z wykorzystaniem środków budżetowych UE.

Jak zatem Trybunał ocenił zarządzanie finansami UE w 2012 r.?

Ogólnie rzecz biorąc, sytuacja jest zasadniczo zbliżona do sytuacji opisanej w zeszłorocznym sprawozdaniu rocznym. W sprawozdaniu poruszono jednak szereg szczegółowych kwestii, na które pragnąłbym zwrócić uwagę członków Komisji.

Kwestie te dotyczą:

  1. legalności i prawidłowości płatności,

  2. korekt finansowych i odzyskiwania środków,

  3. presji na finanse UE,

  4. potrzeby wytworzenia kultury nastawionej na osiąganie wyników w okresie obowiązywania nowych ram finansowych.

Zacznę od nakreślenia ogólnej sytuacji:

  • Sprawozdanie finansowe UE jest wiarygodne, tak jak ma to miejsce od 2007 r. Dochody i zobowiązania leżące u podstaw rozliczeń UE są legalne i prawidłowe we wszystkich istotnych aspektach, w płatnościach nadal występuje jednak istotny poziom błędu.

  • Jeśli chodzi o rezultaty uzyskiwane z wykorzystaniem środków budżetowych UE, Komisja nie jest w stanie przedstawić wystarczających, stosownych i wiarygodnych dowodów wskazujących, co udało się osiągnąć dzięki realizacji polityk UE, w sposób odpowiedni na potrzeby procedury udzielania absolutorium.

Opinia Trybunału na temat legalności i prawidłowości płatności pozostała zasadniczo niezmieniona, ponieważ rzeczywista sytuacja w tym zakresie nie uległa znaczącym zmianom.

Negatywna opinia Trybunału opiera się na dowodach kontroli uzyskanych przez Trybunał w toku oceny systemów nadzoru i kontroli oraz badania prób transakcji.

Podobnie jak w poprzednich latach systemy nadzoru i kontroli zbadane przez Trybunał są tylko częściowo skuteczne pod względem zapewniania legalności i prawidłowości płatności, zrealizowanych w ramach wydatków UE.

Na podstawie badania prób transakcji Trybunał szacuje, że najbardziej prawdopodobny poziom błędu w zakresie uznanych jako wydatki płatności leżących u podstaw rozliczeń UE wynosi 4,8%. Trybunał ma pewność na poziomie 95%, że poziom błędu w płatnościach wynosi pomiędzy 3% a 6%.

Błędy te nie ograniczają się do żadnego konkretnego obszaru budżetu. Istotny poziom błędu wystąpił we wszystkich grupach polityk obejmujących wydatki operacyjne. Jedynym obszarem, w którym nie stwierdzono istotnego poziomu błędu, są wydatki administracyjne.

Sprawozdania sporządzone przez Komisję potwierdzają ten ogólny obraz sytuacji. Komisja przyznaje, że błędy występują w całym budżecie i że ogólny poziom błędu może być istotny. 14 dyrektorów generalnych Komisji zgłosiło w rocznych sprawozdaniach z działalności zastrzeżenia w odniesieniu do legalności i prawidłowości wydatków, zaś w sprawozdaniu podsumowującym podano, że kwota obarczona ryzykiem błędu wynosi między 1,9% a 2,6% płatności ogółem, co sama Komisja uznaje za wielkość prawdopodobnie niedoszacowaną.

Jak wynika z rozdziału 1, ogólnie szacowany przez Trybunał najbardziej prawdopodobny poziom błędu wzrósł z 3,9% w 2011 r. do 4,8% w 2012 r.

Szacowane przez Trybunał najbardziej prawdopodobne poziomy błędu w obszarze rolnictwa, polityki regionalnej, rozwoju obszarów wiejskich oraz zatrudnienia i spraw społecznych wykazują wzrost w porównaniu z 2011 r.

Najbardziej podatnym na błędy obszarem wydatkowania jest nadal rozwój obszarów wiejskich, w którym szacowany poziom błędu wyniósł 7,9%. Kolejna pod tym względem jest polityka regionalna z poziomem błędu w wysokości 6,8%.

Wzrost szacowanego poziomu błędu odnotowano również w grupach polityk „Badania naukowe i inne polityki wewnętrzne” oraz „Stosunki zewnętrzne, pomoc i rozszerzenie”.

W tych dwóch ostatnich przypadkach wzrost wynikać może częściowo z dwóch poprawek metodycznych wprowadzonych przez Trybunał w odniesieniu do kontroli za 2012 r.

W wykorzystywanych przez Trybunał próbach transakcji w tych obszarach nie uwzględnia się już zaliczek dokonanych w danym roku. Innymi słowy, próby transakcji obejmują obecnie płatności okresowe i końcowe oraz zaliczki, które zostały rozliczone w danym roku.

Zmiana ta jest zgodna z zasadami rachunkowości memoriałowej i zdaniem Trybunału zapewnia lepszy obraz rzeczywistej sytuacji w zakresie zarządzania finansami UE.

Drugie ulepszenie metodyczne dotyczy traktowania poważnych uchybień w zakresie stosowania przepisów dotyczących udzielania zamówień. Począwszy od 2012 r. instytucje i organy UE są traktowane w ten sam sposób co organy państw członkowskich oraz inne organizacje międzynarodowe.

Zmiany te ułatwią dokonywanie porównań pomiędzy poszczególnymi grupami polityk oraz porównań w czasie. Łącznie przyczyniły się one do zwiększenia ogólnie szacowanego przez Trybunał najbardziej prawdopodobnego poziomu błędu w 2012 r. o 0,3 punktu procentowego w porównaniu z 2011 r.

Szanowny Panie Przewodniczący, szanowne Panie Posłanki, szanowni Panowie Posłowie,

W sprawozdaniu rocznym Trybunału za 2012 r. przedstawiono liczne przykłady wykrytych błędów, jak również ich obszerną analizę. Razem pozwalają one lepiej zrozumieć, gdzie i jak dochodzi do błędów i jakie mają one znaczenie. Pozwolą Państwo, że przytoczę kilka wniosków wyciągniętych na podstawie analizy:

  • Po pierwsze, ponad dwie trzecie szacowanego poziomu błędu dotyczy niekwalifikowalnych wniosków o płatność oraz poważnych naruszeń przepisów w dziedzinie zamówień publicznych.

  • Po drugie, największy udział w poziomie błędu mają obszary, w których wydaje się najwięcej pieniędzy, czyli polityka regionalna, rolnictwo, rozwój obszarów wiejskich oraz zatrudnienie i sprawy społeczne.

  • Po trzecie, jak wynika z przeprowadzonego przez Trybunał badania transakcji, odsetek transakcji obarczonych błędem w tych grupach polityk jest wysoki i waha się między 35% i 63%.

  • Po czwarte, przeprowadzone przez Trybunał badanie transakcji wykazuje, że ponad połowa błędów wykrytych przez Trybunał w ramach zarządzania dzielonego mogła zostać skorygowana przez władze krajowe przed złożeniem wniosków o zwrot kosztów do Komisji.

Ustalenia Trybunału nie wskazują jednak, że występowanie błędów ogranicza się do określonych państw członkowskich. Jak wynika z oceny zbadanych przez Trybunał systemów nadzoru i kontroli, uchybienia są udziałem wielu różnych organów krajowych i regionalnych.

Błędy nie ograniczają się również do wydatków podlegających zarządzaniu wspólnemu przez państwa członkowskie. Trybunał obliczył, że szacowany poziom błędu w wydatkach podlegających zarządzaniu dzielonemu wyniósł 5,3%, w porównaniu z 4,3% we wszystkich pozostałych formach wydatków operacyjnych.

Błędy wykrywane przez Trybunał mają znaczenie, ponieważ stanowią przypadki wykorzystania środków UE niezgodnie z właściwymi przepisami, a zatem wbrew zamiarom Parlamentu i Rady, które pełnią rolę prawodawcy i władzy budżetowej.

Błędy są istotne także z tego powodu, że oznaczają środki, które nie powinny zostać wypłacone. Czasem istnieje jednak możliwość odzyskania tych funduszy. I tu chciałbym przejść do kwestii korekt finansowych i odzyskiwania środków.

Trybunał poświęcił temu zagadnieniu kilka punktów w sprawozdaniu rocznym za 2012 r. Podejścia Trybunału i Komisji do tej złożonej kwestii są różne, lecz wzajemnie się uzupełniają.

Rola Komisji polega na ochronie budżetu przed skutkami nieprawidłowości. Trybunał ma obowiązek przedstawiania sprawozdania na temat legalności i prawidłowości transakcji.

W sprawozdaniu rocznym za 2012 r. Trybunał szczegółowo przedstawił, co korekty finansowe i odzyskiwanie środków oznaczają dla państw członkowskich i beneficjentów oraz jaki wpływ mają one na poświadczenie wiarygodności.

Wpływ korekt finansowych zależy od obowiązujących przepisów. W przypadku rolnictwa większość korekt finansowych nie prowadzi do odzyskania przez państwa członkowskie środków od beneficjentów, natomiast w przypadku polityki spójności większość korekt ma charakter ryczałtowy i nie prowadzi do szczegółowych korekt na poziomie projektów.

W rezultacie większość korekt finansowych obciąża podatników krajowych.

Trybunał podkreśla tę kwestię, ponieważ sprawozdanie roczne jest skierowane również do parlamentów i władz krajowych.

Szanowny Panie Przewodniczący, szanowne Panie Posłanki, szanowni Panowie Posłowie,

Dążąc do usprawnienia zarządzania finansami UE, nie możemy zignorować narastającej presji na finanse publiczne na poziomie unijnym i krajowym.

W sprawozdaniu rocznym za 2012 r. Trybunał zwraca uwagę na oznaki rosnącego obciążenia unijnego budżetu na płatności.

Jak Państwo wiedzą, już w 2012 r. Komisja miała trudności w realizacji wszystkich wniosków o płatność.

Obciążenie związane z płatnościami znalazło swe odzwierciedlenie także we wzroście kwoty zobowiązań pozostających do spłaty. Na koniec roku 2012 zobowiązania te odpowiadały łącznej kwocie zabudżetowanych płatności UE w okresie ponad dwóch lat.

Komisja będzie musiała także sfinansować płatności, aby spłacić zobowiązania uwzględnione w bilansie Unii. Na koniec roku budżetowego 2012 zobowiązania pozostające do spłaty oraz zobowiązania wymagające sfinansowania wyniosły łącznie 313 mld euro.

Trybunał jest zdania, że Komisja powinna zaplanować swoje przyszłe potrzeby gotówkowe i w tym celu sporządzić i opublikować długofalową prognozę przepływów pieniężnych.

Szanowny Panie Przewodniczący, szanowne Panie Posłanki, szanowni Panowie Posłowie,

Winę za marne przedstawienie nie zawsze ponoszą aktorzy. Bywa, że problemem jest scenariusz, jaki otrzymali.

Obowiązujące ramy prawne dotyczące wydatków nie zachęcają w wystarczającym stopniu do lepszego wydatkowania środków.

Okres nowych ram finansowych daje okazję, by to zmienić. Trybunał zgadza się z Komisją, że potrzebne jest stworzenie kultury nastawionej na osiąganie wyników.

Oznaczać to będzie konieczność uporania się z wykrytymi przez Trybunał uchybieniami w obecnym systemie zarządzania i sprawozdawczości, polegającymi na przykład na tym, że:

  1. w programach wydatkowania nie korzysta się konsekwentnie z celów SMART i odpowiednich wskaźników;

  2. dane dotyczące osiąganych wyników nie są wystarczająco dobrej jakości;

  3. projekty finansowane ze środków UE zbyt często nie wykazują się trwałością.

Unia musi zaradzić tym problemom, tak aby kolejne programy wydatkowania przyniosły w widoczny sposób wartość dodaną Europie i jej obywatelom.

Trybunał zaleca, by w nadchodzącym okresie programowania położyć nacisk na osiąganie wyników. W tym celu należy określić jasne cele oraz odpowiednie wskaźniki i oczekiwane rezultaty.

Szanowny Panie Przewodniczący, szanowne Panie Posłanki, szanowni Panowie Posłowie,

Instytucje UE będą musiały ściśle ze sobą współpracować, aby usprawnić działalność UE i zwiększyć jej rozliczalność w nadchodzących latach.

Trybunał i sporządzane przez niego sprawozdania roczne w istotnym stopniu przyczyniają się – i w dalszym ciągu przyczyniać się będą – do powodzenia tego wspólnego przedsięwzięcia. Trybunał będzie wypełniał swoje zadania we współpracy z Parlamentem i innymi instytucjami UE.

Bardzo dziękuję Państwu za uwagę.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website