Navigation path

Left navigation

Additional tools

EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY

KOMUNIKAT PRASOWY

ECA/13/02

Luksemburg, 31 stycznia 2013 r.

Skuteczność unijnego finansowania infrastruktury gospodarowania odpadami komunalnymi była ograniczona z powodu słabej realizacji działań wspierających – stwierdzają kontrolerzy UE

W 2010 r. wyliczono, że każdy obywatel UE wytwarza średnio około 500 kg odpadów komunalnych rocznie; odpady takie, jeśli nie są właściwie zbierane, przetwarzane i unieszkodliwiane, mogą wywierać negatywne oddziaływanie na środowisko. Właściwe gospodarowanie odpadami może jednak prowadzić do lepszego wykorzystywania zasobów, ponieważ przetwarzane odpady komunalne mogą być również źródłem surowców. Dlatego też za pomocą dyrektyw wprowadzono w UE wspólne normy i cele dotyczące gospodarowania odpadami komunalnymi; UE ponadto współfinansuje infrastrukturę gospodarowania odpadami w wybranych regionach. Wkład finansowy UE w infrastrukturę gospodarowania odpadami jest znaczny: w latach 2000-2013 przeznaczone na ten cel środki strukturalne wyniosły 10,8 mld euro.

Kontrolerzy UE stwierdzili, że skuteczność unijnego finansowania infrastruktury gospodarowania odpadami komunalnymi ze środków strukturalnych była ograniczona. Zadowalające były jedynie rezultaty projektów obejmujących właściwą selektywną zbiórkę odpadów u źródła. Regiony, które realizowały działania wspierające (takie jak kampanie informacyjne i podnoszące świadomość, modyfikacja procedur administracyjnych czy wprowadzenie zachęt finansowych lub finansowych środków zniechęcających), w tym instrumenty ekonomiczne, osiągnęły cele polityki UE w dziedzinie gospodarowania odpadami. Środki UE wydatkowane w innych regionach skutkowały jedynie niewielką poprawą gospodarowania odpadami. Realizacja działań wspierających nie była warunkiem otrzymania dotacji unijnej.

Trybunał stwierdził znaczne słabości, jeśli chodzi o sprawozdawczość dotyczącą osiągnięcia celów UE, utrudniające Komisji monitorowanie rezultatów. Chociaż niemal we wszystkich wybranych regionach zaobserwowano pewną poprawę, jeśli chodzi o gospodarowanie odpadami, to w sześciu na osiem regionów wzrosła ilość odpadów wytwarzanych na jednego mieszkańca. Jedynie w jednej czwartej skontrolowanych regionów znacznie wzrósł poziom zbiórki selektywnej, co skutkowało ograniczeniem korzystania ze składowisk i zasadniczym osiągnięciem celów UE. Na etapie poprzedzającym składowanie odpady komunalne zazwyczaj przetwarzano nieodpowiednio albo nie przetwarzano ich w ogóle.

– Europejczycy więcej konsumują i produkują więcej odpadów. Zgodnie z wymogami unijnej dyrektywy w sprawie odpadów państwa członkowskie muszą przetwarzać i unieszkodliwiać odpady, nie stwarzając zagrożenia dla wody, powietrza i gleby oraz nie powodując hałasu ani emisji uciążliwych zapachów – powiedział Ovidiu Ispir, członek ETO odpowiedzialny za to sprawozdanie. – Jak wynika z naszego sprawozdania, tak się jednak nie dzieje.

Informacje dla redaktorów:

Sprawozdania specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego (ETO) publikowane są przez cały rok i przedstawiają wyniki kontroli wybranych obszarów działalności UE lub kwestii związanych z zarządzaniem.

W sprawozdaniu specjalnym (RS 20/2012) pt. „Czy finansowanie w ramach działań strukturalnych projektów dotyczących infrastruktury gospodarowania odpadami komunalnymi skutecznie pomaga państwom członkowskim osiągać cele polityki UE w zakresie gospodarowania odpadami?” bezpośrednio oceniono funkcjonowanie 26 objętych próbą infrastruktur gospodarowania odpadami, a także dokonano przeglądu osiągnięcia celów unijnej polityki w dziedzinie gospodarowania odpadami oraz realizacji działań wspierających w ośmiu regionach, w których znajdowały się te infrastruktury. Zbadano również rolę Komisji.

Kontrola Trybunału skupiała się na współfinansowaniu przez UE infrastruktury gospodarowania odpadami komunalnymi; Trybunał zbadał, czy przekazywane fundusze skutecznie pomagały państwom członkowskim osiągnąć cele unijnej polityki w dziedzinie gospodarowania odpadami.

Trybunał ustalił, że mimo iż niemal w każdym z wybranych regionów stwierdzono pewną poprawę w zakresie gospodarowania odpadami, to na skuteczność finansowania infrastruktury gospodarowania odpadami komunalnymi w ramach działań strukturalnych negatywnie wpływała słaba realizacja działań wspierających: a) Efekty funkcjonowania współfinansowanej infrastruktury były w wysokim stopniu zależne od strategii zbiórki odpadów. W odniesieniu do składowisk, odpady były składowane bez poddania ich odpowiedniemu przetwarzaniu oraz zasadniczo nie przeznaczano wystarczających kwot finansowych na pokrycie kosztów zamknięcia i kosztów nadzoru poeksploatacyjnego. b) Na sprawozdawczość dotyczącą osiągnięcia celów UE negatywnie wpływała niska wiarygodność danych, przez co monitorowanie przez Komisję było utrudnione. Chociaż niemal we wszystkich regionach zaobserwowano pewną poprawę, jeśli chodzi o gospodarowanie odpadami, to w sześciu na osiem skontrolowanych regionów wzrosła ilość odpadów wytwarzanych na jednego mieszkańca. W dwóch regionach, w których przyczyniono się do osiągnięcia celów UE, odpady ulegające biodegradacji były zbierane selektywnie, a podatki od składowania były szerzej stosowane, dzięki czemu w mniejszym stopniu korzystano ze składowisk. Odpady były z zasady składowane bez poddania ich odpowiedniemu przetwarzaniu. c) Skuteczność finansowania UE nie była maksymalna z powodu słabej realizacji wspierających działań informacyjnych, administracyjnych i ekonomicznych. Realizacja tych działań wspierających nie była warunkiem otrzymania dotacji unijnej. Stwierdzono również uchybienia dotyczące unijnych ram prawnych w dziedzinie odpadów oraz wytycznych UE.

Trybunał formułuje następujące zalecenia: a) Państwa członkowskie powinny skoncentrować się na infrastrukturze gospodarowania odpadami przetwarzającej odpady, które zostały uprzednio posegregowane u źródła. b) Państwa członkowskie powinny ustanowić wiarygodne i kompletne bazy danych o gospodarowaniu odpadami, a Komisja powinna sprawdzać wiarygodność statystyk otrzymanych od państw członkowskich. Komisja, Parlament i Rada powinny rozważyć uzależnienie udzielania wsparcia finansowego z UE od osiągnięcia celów unijnej polityki w dziedzinie gospodarowania odpadami. c) Państwa członkowskie powinny przywiązywać większą wagę do udziału mieszkańców i ich zaangażowania, skoncentrować się na realizowaniu selektywnej zbiórki, także odpadów ulegających biodegradacji (jeśli jest to opłacalne), oraz wprowadzić podatek od składowania w celu zachęcania do zapobiegania powstawaniu odpadów i do recyklingu; w przypadku nieprzestrzegania zasady „zanieczyszczający płaci” należy stosować pomniejszone stawki wsparcia finansowego. d) Komisja powinna uzależnić udzielanie wsparcia UE od realizacji działań wspierających, zaproponować cele w zakresie zapobiegania powstawaniu odpadów oraz objaśnić koncepcję przetwarzania przed unieszkodliwianiem.

Przed przyznaniem wsparcia finansowego UE Komisja powinna wymagać od państw członkowskich wdrożenia tych zaleceń.

Kontakt:

Pan Aidas Palubinskas

Urzędnik ds. kontaktów z prasą Europejskiego Trybunału Obrachunkowego

Tel.: +352 4398 45410 Tel. kom.: +352 621 552224

press@eca.europa.eu www.eca.europa.eu Twitter @EUAuditorsECA


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website