Navigation path

Left navigation

Additional tools

Σύμφωνα με τους ελεγκτές της ΕΕ, η αποτελεσματικότητα της χρηματοδότησης από την ΕΕ υποδομών διαχείρισης αστικών αποβλήτων ήταν περιορισμένη, λόγω της ανεπαρκούς εφαρμογής των συνοδευτικών μέτρων

Court of Auditors - ECA/13/2   31/01/2013

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ECA/13/2

Λουξεμβούργο 31 Ιανουαρίου 2013

Σύμφωνα με τους ελεγκτές της ΕΕ, η αποτελεσματικότητα της χρηματοδότησης από την ΕΕ υποδομών διαχείρισης αστικών αποβλήτων ήταν περιορισμένη, λόγω της ανεπαρκούς εφαρμογής των συνοδευτικών μέτρων

Το 2010 υπολογίστηκε ότι κάθε πολίτης της ΕΕ παράγει ετησίως κατά μέσο όρο περίπου 500 κιλά αστικών αποβλήτων, τα οποία μπορούν να προκαλέσουν αρνητικό αντίκτυπο στο περιβάλλον εάν δεν συλλεγούν, υποβληθούν σε επεξεργασία και διατεθούν κατάλληλα. Ωστόσο, η κατάλληλη διαχείριση των αποβλήτων μπορεί να οδηγήσει στη βελτίωση της χρήσης των πόρων, διότι τα επεξεργασθέντα αστικά απόβλητα μπορούν επίσης να αποτελούν πηγή πρώτων υλών. Ως εκ τούτου, η ΕΕ έχει καθιερώσει κοινά πρότυπα και επιμέρους στόχους υπό μορφή οδηγιών για τη διαχείριση των αστικών αποβλήτων, και συγχρηματοδοτεί υποδομές διαχείρισης αποβλήτων σε συγκεκριμένες περιφέρειες. Η συνεισφορά της ΕΕ στις υποδομές διαχείρισης αποβλήτων είναι σημαντική: τα ποσά που διατέθηκαν σχετικά μέσω διαρθρωτικών μέτρων αντιστοιχούσαν σε 10,8 δισεκατομμύρια ευρώ κατά την περίοδο 2000-2013.

Οι ελεγκτές της ΕΕ διαπίστωσαν ότι η αποτελεσματικότητα της χρηματοδότησης υποδομών διαχείρισης αστικών αποβλήτων μέσω διαρθρωτικών μέτρων της ΕΕ ήταν περιορισμένη. Ικανοποιητικές υπήρξαν μόνον οι επιδόσεις έργων που στηρίζονταν σε κατάλληλη χωριστή συλλογή αποβλήτων στην πηγή τους. Πέτυχαν τους στόχους της πολιτικής διαχείρισης αποβλήτων της ΕΕ οι περιφέρειες που εφάρμοσαν συνοδευτικά μέτρα (όπως η διεξαγωγή εκστρατειών ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, ο επανασχεδιασμός διοικητικών διαδικασιών ή η θέσπιση οικονομικών κινήτρων ή αντικινήτρων) και έθεσαν επίσης σε λειτουργία οικονομικά μέσα. Η χρηματοδότηση της ΕΕ σε άλλες περιφέρειες οδήγησε σε ήσσονες μόνο βελτιώσεις στη διαχείριση των αποβλήτων. Η εφαρμογή των εν λόγω συνοδευτικών μέτρων δεν αποτελούσε προϋπόθεση για τη λήψη επιχορήγησης από την ΕΕ.

Το Συνέδριο παρατήρησε σημαντικές αδυναμίες όσον αφορά τη διαβίβαση πληροφοριακών στοιχείων σχετικά με την επίτευξη των επιμέρους στόχων της ΕΕ, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται η παρακολούθηση των επιδόσεων από την Επιτροπή. Μολονότι σχεδόν σε όλες τις επιλεγείσες περιφέρειες διαπιστώθηκαν ορισμένες βελτιώσεις στη διαχείριση των αποβλήτων, η κατά κεφαλήν παραγωγή αποβλήτων αυξήθηκε σε έξι από τις οκτώ περιφέρειες. Μόνο στο ένα τέταρτο των περιφερειών διαπιστώθηκε σημαντική αύξηση του ποσοστού χωριστής συλλογής, με αποτέλεσμα τη μείωση της εξάρτησης από την υγειονομική ταφή και την εν γένει επίτευξη των επιμέρους στόχων της ΕΕ. Γενικά τα απόβλητα απορρίπτονταν σε χώρους υγειονομικής ταφής χωρίς να έχουν υποβληθεί σε προηγούμενη επεξεργασία ή κατόπιν ελλιπούς επεξεργασίας.

«Οι Ευρωπαίοι καταναλώνουν περισσότερο και παράγουν περισσότερα απόβλητα. Σύμφωνα με την οδηγία της ΕΕ περί αποβλήτων, τα κράτη μέλη πρέπει να επεξεργάζονται και να διαθέτουν τα απόβλητα χωρίς κίνδυνο για τα ύδατα, τον αέρα και το έδαφος και χωρίς να προκαλούνται προβλήματα θορύβου ή οσμών», δήλωσε ο κύριος Ovidiu Ispir, το Μέλος του ΕΕΣ που είναι υπεύθυνο για την έκθεση. «Όπως μπορείτε να δείτε στην έκθεσή μας, αυτό δεν επιτυγχάνεται».

Σημείωμα προς τους συντάκτες:

Οι ειδικές εκθέσεις του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕΣ) δημοσιεύονται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και παρουσιάζουν τα αποτελέσματα επιλεγμένων ελέγχων επί συγκεκριμένων τομέων του προϋπολογισμού της ΕΕ ή επί συγκεκριμένων διαχειριστικών ζητημάτων.

Η εν λόγω ειδική έκθεση (αριθ. 20/2012), με τίτλο «Είναι αποτελεσματική η χρηματοδότηση έργων υποδομών διαχείρισης αστικών αποβλήτων μέσω διαρθρωτικών μέτρων ως τρόπος βοήθειας προς τα κράτη μέλη ώστε να επιτύχουν τους στόχους της πολιτικής διαχείρισης αποβλήτων της ΕΕ;» αξιολόγησε απευθείας τις επιδόσεις δείγματος 26 υποδομών διαχείρισης αποβλήτων και εξέτασε την επίτευξη των στόχων της πολιτικής διαχείρισης αποβλήτων της ΕΕ, καθώς και την εφαρμογή συνοδευτικών μέτρων στις οκτώ περιφέρειες όπου βρίσκονταν οι υποδομές. Επίσης, εξετάστηκε ο ρόλος της Επιτροπής.

Στο επίκεντρο του ελέγχου του Συνεδρίου τέθηκε η συγχρηματοδότηση των υποδομών διαχείρισης αστικών αποβλήτων από την ΕΕ και εξετάστηκε κατά πόσον η χρηματοδότηση βοήθησε αποτελεσματικά τα κράτη μέλη να επιτύχουν τους στόχους της πολιτικής διαχείρισης αποβλήτων της ΕΕ.

Το Συνέδριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, ενώ σχεδόν σε όλες τις επιλεγμένες περιφέρειες παρατηρήθηκαν ορισμένες βελτιώσεις στη διαχείριση των αποβλήτων, η αποτελεσματικότητα της χρηματοδότησης υποδομών διαχείρισης αστικών αποβλήτων μέσω διαρθρωτικών μέτρων παρεμποδίστηκε από την ανεπαρκή εφαρμογή συνοδευτικών μέτρων: α) Οι επιδόσεις των συγχρηματοδοτούμενων υποδομών εξαρτώνταν σε μεγάλο βαθμό από τις στρατηγικές συλλογής αποβλήτων. Στους χώρους υγειονομικής ταφής η εναπόθεση των αποβλήτων γινόταν χωρίς κατάλληλη επεξεργασία και γενικότερα τα ποσά που προορίζονταν για την κάλυψη των δαπανών παύσης της λειτουργίας και μετέπειτα μέριμνας ήταν ανεπαρκή. β) Η διαβίβαση πληροφοριακών στοιχείων σχετικά με την επίτευξη των επιμέρους στόχων της ΕΕ παρεμποδίστηκε από την αξιοπιστία των δεδομένων, δυσχεραίνοντας την παρακολούθηση από την Επιτροπή. Μολονότι σε όλες σχεδόν τις περιφέρειες παρατηρήθηκαν ορισμένες βελτιώσεις στη διαχείριση των αποβλήτων, η κατά κεφαλήν παραγωγή αποβλήτων αυξήθηκε σε έξι από τις οκτώ περιφέρειες που ελέγχθηκαν. Στις δύο περιφέρειες οι οποίες συνέβαλαν στην επίτευξη των επιμέρους στόχων της ΕΕ, τα βιοαποικοδομήσιμα απόβλητα συλλέγονταν χωριστά και η επιβολή φόρων για τους χώρους υγειονομικής ταφής εφαρμοζόταν ευρύτερα, με αποτέλεσμα τη μείωση της εξάρτησης από την απόρριψη σε χώρους υγειονομικής ταφής. Γενικά τα απόβλητα απορρίπτονταν σε χώρους υγειονομικής ταφής χωρίς επαρκή επεξεργασία. γ) Η αποτελεσματικότητα της χρηματοδότησης της ΕΕ δεν ήταν η μέγιστη λόγω της ανεπαρκούς εφαρμογής συνοδευτικών ενημερωτικών, διοικητικών και οικονομικών μέτρων. Η εφαρμογή των εν λόγω συνοδευτικών μέτρων δεν αποτελούσε προϋπόθεση για τη λήψη επιχορήγησης από την ΕΕ. Αδυναμίες παρατηρήθηκαν επίσης στο κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ για τα απόβλητα και στις κατευθυντήριες οδηγίες της ΕΕ.

Το Συνέδριο συνιστά τα εξής: α) Τα κράτη μέλη πρέπει να εστιάσουν σε υποδομές διαχείρισης αποβλήτων που επεξεργάζονται απόβλητα διαχωρισμένα στην πηγή. β) Τα κράτη μέλη πρέπει να καταρτίσουν αξιόπιστες και πλήρεις βάσεις δεδομένων διαχείρισης αποβλήτων και η Επιτροπή πρέπει να ελέγχει την αξιοπιστία των στατιστικών στοιχείων που λαμβάνει από τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή, το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο σύνδεσης της οικονομικής στήριξης της ΕΕ με την επίτευξη των στόχων της πολιτικής διαχείρισης αποβλήτων της ΕΕ. γ) Τα κράτη μέλη πρέπει να δώσουν περισσότερη προσοχή στη συμμετοχή και τη συμμόρφωση του κοινού, να εστιάσουν στην εφαρμογή της χωριστής συλλογής, συμπεριλαμβανομένων των βιοαποικοδομήσιμων αποβλήτων όταν αυτό είναι οικονομικά αποδοτικό, και να επιβάλλουν φόρο απόρριψης σε χώρους υγειονομικής ταφής για την ενθάρρυνση της πρόληψης και της ανακύκλωσης των αποβλήτων. Πρέπει να εφαρμόζονται μειωμένα ποσοστά ενίσχυσης όταν δεν εφαρμόζεται η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει». δ) Η Επιτροπή πρέπει να θέτει ως προϋπόθεση για τη συνεισφορά της ΕΕ την εφαρμογή συνοδευτικών μέτρων, να προτείνει επιμέρους στόχους πρόληψης των αποβλήτων και να διευκρινίσει την έννοια της επεξεργασίας πριν από τη διάθεση.

Η Επιτροπή πρέπει να ζητά την υλοποίηση των εν λόγω συστάσεων από τα κράτη μέλη πριν από τη χορήγηση της οικονομικής στήριξης της ΕΕ.

Επικοινωνία:

Aidas Palubinskas

Υπεύθυνος Τύπου του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου

Τηλ. γραφείου: +352 4398 45410 Κινητό τηλέφωνο: +352 621 552224

press@eca.europa.eu www.eca.europa.eu Twitter: @EUAuditorsECA


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website