Navigation path

Left navigation

Additional tools

Zdaniem unijnych kontrolerów fundusze UE na rzecz różnicowania gospodarki wiejskiej nie zapewniają optymalnego wykorzystania środków.

Court of Auditors - ECA/13/25   17/09/2013

Other available languages: EN FR DE DA ES IT SV PT FI EL CS ET HU LT LV MT SK SL BG RO


EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY

KOMUNIKAT PRASOWY

ECA/13/25

Luksemburg, dnia 17 września 2013 r.

Zdaniem unijnych kontrolerów fundusze UE na rzecz różnicowania gospodarki wiejskiej nie zapewniają optymalnego wykorzystania środków.

Państwa członkowskie często kierowały się koniecznością zagospodarowania przyznanego budżetu zamiast oceną stosowności samych projektów w zakresie różnicowania. W niektórych państwach członkowskich finansowane były wszystkie kwalifikowalne projekty, jeżeli tylko dostępny był na to budżet, niezależnie od oceny projektu pod względem skuteczności czy wydajności. Później, gdy środki były już ograniczone, odrzucano nawet lepsze projekty.

Wydatki UE na rozwój obszarów wiejskich przeznaczone na zróżnicowanie gospodarki wiejskiej mają na celu rozwiązywanie znanych problemów dotykających obszarów wiejskich, takich jak wyludnienie, brak możliwości gospodarczych oraz bezrobocie. Finansowanie to przeznaczone jest dla osób i przedsiębiorstw z obszarów wiejskich i ma za zadanie wspierać wzrost gospodarczy, zatrudnienie oraz zrównoważony rozwój. Planowane wydatki UE na te działania na lata 2007-2013 wyniosły 5 mld euro, a dodatkowe 2 mld euro miało pochodzić ze środków państw członkowskich. Kontrolą objęto zarówno zobowiązania Komisji, jak i sześć państw członkowskich (Republika Czeska, Francja – Akwitania, Włochy – Kampania, Polska, Szwecja (Västra Götaland) i Zjednoczone Królestwo – Anglia (Yorkshire i Humber).

Stwierdzono, że działania nie były odpowiednio ukierunkowane na realizację nadrzędnego priorytetu, jakim jest tworzenie miejsc pracy. Zastosowane metody monitorowania i oceny nie pozwalały na ustalenie faktycznej sytuacji dotyczącej miejsc pracy utworzonych i utrzymanych dzięki tym środkom. W wyniku kontroli próby projektów ustalono, że były one jedynie umiarkowanie skuteczne pod względem zamierzonego generowania zatrudnienia.

W wielu przypadkach kontrolerzy UE stwierdzili, że projekty mogły być realizowane nawet bez finansowania UE, co oznacza w efekcie niewydajne wykorzystanie ograniczonych środków unijnych. Prowadzone przez państwa członkowskie kontrole w zakresie racjonalności kosztów nie zmniejszały w wystarczającym stopniu ryzyka nadmiernych wydatków. Co więcej, odnotowano także przykłady nadmiernych obciążeń administracyjnych dla wnioskodawców i opóźnienia w płatnościach.

– Fakt, że skontrolowane państwa członkowskie i regiony nie określiły w sposób jasny, co pragną osiągnąć, wskazuje, że ich strategia jest oparta na zapotrzebowaniu, a nie na celach. Prowadziło to w praktyce do sytuacji, w których pod wyznaczone cele można podciągnąć niemal każdy rodzaj projektu – powiedział Jan Kinšt, członek ETO kierujący pracami nad sprawozdaniem.

Informacje dla redaktorów:

Sprawozdania specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego (ETO) publikowane są przez cały rok i przedstawiają wyniki kontroli wybranych obszarów działalności UE lub kwestii związanych z zarządzaniem.

Sprawozdanie specjalne nr 6/2013 nosi tytuł „Czy państwa członkowskie oraz Komisja zapewniły optymalne wykorzystanie środków przy realizacji działań w zakresie różnicowania gospodarki wiejskiej?” Trybunał ocenił, czy koncepcja i realizacja działań skutecznie przyczyniły się do wzrostu i tworzenia miejsc pracy oraz czy wsparcia udzielano najbardziej skutecznym i wydajnym projektom. Ponadto Trybunał ocenił, czy informacje pochodzące z monitorowania oraz oceny zapewniły wiarygodne, kompletne i aktualne dane na temat wyników działań.

W wyniku kontroli ustalono, że ogólnie Komisja i państwa członkowskie jedynie w ograniczonym stopniu zapewniły optymalne wykorzystanie środków przy realizacji działań w zakresie różnicowania gospodarki wiejskiej, gdyż pomoc ta nie była systematycznie przeznaczana na projekty, które miały największą szansę osiągnąć cel działań.

Było to następstwem braku określenia w programach rozwoju obszarów wiejskich (PROW) potrzeb uzasadniających przeprowadzenie interwencji lub szczegółowych celów, z ogólnych kryteriów kwalifikowalności, które nie ograniczały wyboru do projektów mających największą szansę na doprowadzenie do zróżnicowania, oraz z kryteriów wyboru, które nie skutkowały wyborem najskuteczniejszych projektów lub nie były w ogóle stosowane. Zbyt często, w szczególności na początku okresu programowania, wybór projektów był podyktowany raczej koniecznością zagospodarowania przyznanego budżetu, a nie jakością samych projektów. W niektórych państwach członkowskich finansowane były wszystkie kwalifikowalne projekty, jeżeli tylko dostępny był na to budżet, niezależnie od oceny projektu.

ETO zaleca zatem, co następuje:

Państwa członkowskie w swoich programach rozwoju obszarów wiejskich powinny wyraźnie określić, w jaki sposób i dlaczego publiczna interwencja związana z inwestycjami w działania nierolnicze pomoże zaradzić na przykład niedoskonałościom rynku tworzącym utrudnienia dla wzrostu i zatrudnienia. Państwa członkowskie powinny ustanowić szczegółowe i wymierne cele w odniesieniu do tych potrzeb. Komisja powinna zatwierdzić tylko te PROW, które zawierają uzasadnione i kompleksowe strategie oraz które w sposób jednoznaczny wykazują, jak interwencja przyczyni się do strategicznych celów, jakimi są tworzenie warunków dla wzrostu gospodarczego i zwiększenie zatrudnienia.

Państwa członkowskie powinny ustanowić i konsekwentnie stosować kryteria zapewniające wybór projektów najbardziej skutecznych i trwałych pod względem konkretnych celów określonych przez państwa członkowskie. Komisja powinna zapewnić prawidłowe i stałe stosowanie tych kryteriów, nie tylko w przypadkach niedoborów budżetowych.

Komisja i państwa członkowskie powinny promować przyjęcie najlepszych praktyk w odniesieniu do ograniczania ryzyka efektu deadweight oraz ryzyka wypierania. Komisja powinna zachęcać państwa członkowskie do przyjęcia podejścia, zgodnie z którym do zwrotu kwalifikowałyby się wydatki inwestycyjne poniesione dopiero po zatwierdzeniu dotacji.

Komisja powinna dopilnować, by państwa członkowskie dysponowały skutecznymi systemami umożliwiającymi im prowadzenie kontroli racjonalności kosztów.

Komisja i państwa członkowskie powinny dopilnować, aby w zbliżającym się okresie programowania pozyskiwane były właściwe i wiarygodne informacje, co ułatwi zarządzanie działaniem i jego monitorowanie oraz pomoże wykazać, w jakim stopniu przyznana pomoc przyczynia się do osiągnięcia priorytetowych celów UE. Wartości docelowe dotyczące tworzenia miejsc pracy powinny być realistyczne, a liczba utworzonych miejsc pracy odpowiednio monitorowana. Działania powinny być lepiej zarządzane przez cały okres programowania, w szczególności w sytuacji, gdy staje się widoczne, że wartości docelowe nie zostaną osiągnięte.

Komisja i państwa członkowskie powinny zwiększyć starania, aby ograniczyć obciążenia administracyjne, i dopilnować, by płatności były dokonywane w rozsądnych terminach.

Kontakt:

Pan Aidas Palubinskas

Urzędnik ds. kontaktów z prasą

Tel.: +352 4398-45410 Tel. kom.: +352 621552224.

press@eca.europa.eu www.eca.europa.eu Twitter: @EUAuditorsECA


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website