Navigation path

Left navigation

Additional tools


EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY

KOMUNIKAT PRASOWY

ECA/13/23

Luksemburg, dnia 16 lipca 2013 r.

Zdaniem kontrolerów UE należy zaprzestać realizacji „nieskutecznych” programów mających na celu ograniczenie drogowych przewozów towarowych na rzecz transportu kolejowego

Z nowego sprawozdania Europejskiego Trybunału Obrachunkowego (ETO) wynika, że programy Marco Polo, mające na celu ograniczenie drogowych przewozów towarowych, są nieskuteczne i należy zaprzestać ich realizacji w obecnej postaci. – Krótko mówiąc, programy były nieskuteczne, ponieważ nie doprowadziły do realizacji przyjętych celów, miały znikomy wpływ na ograniczenie drogowych przewozów towarowych i nie istniały dane, które pozwoliłyby ocenić, jak programy te realizowały cele polityki (np. korzyści dla środowiska) – powiedział Ville Itälä, członek ETO odpowiedzialny za sprawozdanie.

Od 2003 r. z programów Marco Polo I i II finansuje się projekty dotyczące usług przewozowych przyczyniające się do ograniczenia drogowych przewozów towarowych na rzecz transportu kolejowego, żeglugi śródlądowej i żeglugi morskiej bliskiego zasięgu. Programy te wpisują się w cel polityki transportowej UE, którym jest rozwijanie alternatyw dla transportu towarowego obejmującego wyłącznie przewozy drogowe. Ten ogólnie przyjęty cel zmierza do ograniczenia międzynarodowych drogowych przewozów towarowych, a tym samym zmniejszenia uciążliwości transportu towarowego dla środowiska, zmniejszenia zatorów komunikacyjnych i poprawy bezpieczeństwa na drogach.

Kontrola wykazała jednak, że nie przedstawiono wystarczającej ilości odpowiednich wniosków projektowych, ponieważ sytuacja na rynku i warunki uczestnictwa zniechęcały przewoźników do korzystania z programu. Połowa skontrolowanych projektów charakteryzowała się ograniczoną trwałością. Jedno z najważniejszych ustaleń kontroli polegało na stwierdzeniu silnych przesłanek wystąpienia efektu deadweight, – wykryto projekty, które zostałyby zrealizowane również bez finansowania z UE. 13 z 16 skontrolowanych beneficjentów potwierdziło, że nawet bez otrzymania dotacji uruchomiliby i prowadzili usługi przewozowe. Ponadto nie istniały wiarygodne dane umożliwiające oszacowanie korzyści w kontekście wpływu przewozów towarowych na środowisko, natężenia ruchu i bezpieczeństwa na drogach.

Biorąc pod uwagę rezultaty aktualnych programów, ETO zaleca zaprzestanie dofinansowywania przez UE usług przewozów towarowych w ramach programów opartych na takiej samej koncepcji jak programy Marco Polo. W przyszłości takie dofinansowanie należy uzależnić od przeprowadzenia na początkowym etapie oceny skutków, wykazującej, czy i w jakim zakresie występuje unijna wartość dodana. Wiązałoby się to z koniecznością przeprowadzenia szczegółowej analizy potencjalnego popytu oraz najlepszych praktyk w państwach członkowskich.

Informacje dla redaktorów:

Sprawozdania specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego (ETO) publikowane są przez cały rok i przedstawiają wyniki kontroli wybranych obszarów działalności UE lub kwestii związanych z zarządzaniem.

W sprawozdaniu specjalnym (SR 03/2013) zatytułowanym „Czy programy Marco Polo w sposób efektywny ograniczają transport drogowy?” ETO ocenił, czy Komisja zaplanowała te programy oraz czy zarządzała nimi i nadzorowała je w taki sposób, by zmaksymalizować ich skuteczność, a także czy finansowane projekty były skuteczne. Prace kontrolne skoncentrowane były głównie na poziomie programów i obejmowały analizę ocen oddziaływania, wyników ocen i badań oraz ocen wniosków projektowych, kontrole dokumentacji dotyczącej monitoringu podpisanych umów o dotację oraz przeprowadzanie ankiet wśród członków komitetu programu Marco Polo (MP) na temat krajowych systemów wsparcia. Ponadto przeprowadzono weryfikację na miejscu rezultatów 16 ukończonych projektów realizowanych w ramach działania związanego z przesunięciem modalnym, po 8 projektów z każdego programu (MP I realizowanego w latach 2003–2006 oraz MP II realizowanego w latach 2007–2013).

Kontrola wykazała, że programy nie były skuteczne: nie doprowadziły do realizacji celów określonych przez unijnych decydentów i w znikomym stopniu przyczyniły się do ograniczenia drogowych przewozów towarowych. Ponadto nie istniały wiarygodne dane umożliwiające oszacowanie korzyści w kontekście wpływu przewozów towarowych na środowisko, natężenia ruchu i bezpieczeństwa na drogach. Nie złożono wystarczającej ilości wniosków projektowych dobrej jakości, ponieważ programy nie były dostosowane do potrzeb przedsiębiorców, a brak elastyczności w zarządzaniu i trudności w realizacji spowodowały, że beneficjenci podejmowali decyzje o rezygnacji z wdrożenia zatwierdzonych projektów, ich przedwczesnym zakończeniu lub anulowaniu bądź ograniczeniu zakresu finansowanych usług po zakończeniu okresu realizacji projektu. Przyczyniło się to do słabych wyników projektów oraz słabej trwałości dofinansowanych usług przewozowych. Ponadto dane przedstawiające (niewielki) wolumen przeniesionych przewozów nie dają pewności co do jego prawdziwej wielkości, na którą dodatkowo negatywnie wpływa efekt deadweight.

W miarę upływu czasu Komisja ulepszyła wprawdzie bieżące zarządzanie programami, lecz nie dokonała podstawowej oceny potencjału rynkowego programów w zakresie osiągnięcia celów polityki, nie uwzględniła zachodzących zmian ani nie podjęła na czas działań naprawczych, aby zniwelować widoczne niedociągnięcia w koncepcji programów.

Biorąc pod uwagę rezultaty aktualnych programów, ETO zaleca Radzie, Parlamentowi Europejskiemu i Komisji rozważenie zaprzestania dofinansowywania przez UE usług przewozów towarowych w ramach programów opartych na takiej samej koncepcji jak programy Marco Polo (odgórne stwarzanie czynników podażowych), która doprowadziła w szczególności do słabości wskazanych w przedstawionym sprawozdaniu (niedostateczne wykorzystanie środków, brak dowodów na osiągnięcie celów, duże obciążenia administracyjne, słaba trwałość i efekt deadweight), oraz uzależnienie kontynuacji takiego finansowania od przeprowadzenia oceny ex ante skutków, wykazującej, czy i w jakim zakresie występuje unijna wartość dodana. Oznaczałoby to przeprowadzenie szczegółowej analizy rynku w celu oceny potencjalnego popytu z wykorzystaniem doświadczeń i najlepszych praktyk zgromadzonych w odniesieniu do podobnych krajowych systemów wsparcia w państwach członkowskich. Jedynie w przypadku, gdyby w wyniku tej oceny stwierdzono, że działania UE w tym obszarze są uzasadnione, Trybunał zaleca Komisji podjęcie szeregu działań w celu zapewnienia lepszego funkcjonowania programów w przyszłości.

Kontakt:

Pan Aidas Palubinskas

Urzędnik ds. kontaktów z prasą

Tel.: +352 4398 45410 Tel. kom.: +352 621552224.

press@eca.europa.eu www.eca.europa.eu Twitter: @EUAuditorsECA


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website