Navigation path

Left navigation

Additional tools


ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ECA/13/23

Λουξεμβούργο 16 Ιουλίου 2013

Ελεγκτές της ΕΕ: Πρέπει να δοθεί τέλος στα «αναποτελεσματικά» προγράμματα που αποσκοπούν στη μεταστροφή των μεταφορών εμπορευμάτων από το οδικό στο σιδηροδρομικό δίκτυο

Σύμφωνα με μια νέα έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕΣ), τα προγράμματα Marco Polo, τα οποία αποσκοπούν στη μεταστροφή των μεταφορών εμπορευμάτων προς άλλους τρόπους μεταφοράς, πλην της οδικής, είναι αναποτελεσματικά και πρέπει να διακοπούν υπό την σημερινή μορφή τους. «Με απλά λόγια, τα προγράμματα ήταν αναποτελεσματικά, δεδομένου ότι δεν πέτυχαν τους στόχους τους, είχαν μικρό αντίκτυπο στη στροφή των εμπορευματικών μεταφορών προς άλλους τρόπους μεταφοράς, πλην της οδικής, και δεν υπάρχουν δεδομένα βάσει των οποίων να μπορεί να αξιολογηθεί η επίτευξη των στόχων πολιτικής (π.χ. περιβαλλοντικά οφέλη)» δήλωσε ο Ville Itälä, Μέλος του ΕΕΣ, υπεύθυνος για την έκθεση.

Από το 2003, τα προγράμματα Marco Polo I και II χρηματοδοτούν έργα στον τομέα των υπηρεσιών μεταφορών, τα οποία αποσκοπούν στη στροφή των μεταφορών εμπορευμάτων από το οδικό στο σιδηροδρομικό δίκτυο, τις εσωτερικές πλωτές και τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων. Τα προγράμματα εντάσσονται στον στόχο της πολιτικής μεταφορών της ΕΕ για ανάπτυξη άλλων λύσεων, εναλλακτικών της αμιγώς οδικής μεταφοράς εμπορευμάτων. Γενικώς αποδεκτός στόχος είναι η μείωση των διεθνών οδικών εμπορευματικών μεταφορών, βελτιώνοντας κατ’ αυτό τον τρόπο τις περιβαλλοντικές επιδόσεις των εμπορευματικών μεταφορών, μειώνοντας την κυκλοφοριακή συμφόρηση και αυξάνοντας την οδική ασφάλεια.

Ωστόσο, στο πλαίσιο του ελέγχου διαπιστώθηκε ότι δεν υποβλήθηκαν αρκετές συναφείς προτάσεις έργων, επειδή η κατάσταση της αγοράς και οι κανόνες του προγράμματος αποθάρρυναν τους μεταφορείς από την αξιοποίηση του καθεστώτος. Το ήμισυ των ελεγχθέντων έργων είχε περιορισμένη βιωσιμότητα. Μία από τις σημαντικότερες διαπιστώσεις του ελέγχου αφορούσε την ύπαρξη σοβαρών ενδείξεων μη αποδοτικών δαπανών – δηλαδή, ορισμένα έργα θα είχαν δρομολογηθεί ακόμη και χωρίς τη χρηματοδότηση της ΕΕ. Συγκεκριμένα, 13 από τους 16 δικαιούχους που ελέγχθηκαν επιβεβαίωσαν ότι θα είχαν δρομολογήσει τα έργα και θα είχαν παράσχει την υπηρεσία μεταφοράς ακόμη και χωρίς την επιδότηση. Επιπλέον, δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία βάσει των οποίων να αξιολογηθούν τα οφέλη όσον αφορά τον αντίκτυπο των εμπορευματικών μεταφορών στο περιβάλλον, την κυκλοφοριακή συμφόρηση και την οδική ασφάλεια.

Δεδομένων των αποτελεσμάτων των τρεχόντων προγραμμάτων, το ΕΕΣ συνιστά τη διακοπή της χρηματοδότησης από την ΕΕ υπηρεσιών εμπορευματικών μεταφορών που ακολουθούν τον ίδιο σχεδιασμό με τα προγράμματα Marco Polo. Στο μέλλον, προϋπόθεση για την συνέχιση της χρηματοδότησης τέτοιων έργων θα πρέπει να είναι η διενέργεια εκ των προτέρων εκτίμησης αντικτύπου, από την οποία να προκύπτει εάν και σε ποιον βαθμό υπάρχει προστιθέμενη αξία της ΕΕ. Αυτό προϋποθέτει την πραγματοποίηση λεπτομερούς ανάλυσης της ενδεχόμενης ζήτησης και των βέλτιστων πρακτικών στα κράτη μέλη.

Σημείωμα προς τους συντάκτες:

Οι ειδικές εκθέσεις του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕΣ) δημοσιεύονται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και παρουσιάζουν τα αποτελέσματα επιλεγμένων ελέγχων επί συγκεκριμένων τομέων του προϋπολογισμού της ΕΕ ή επί συγκεκριμένων διαχειριστικών ζητημάτων.

Στην εν λόγω ειδική έκθεση (αριθ. 03/2013), με τίτλο «Συνέβαλαν αποτελεσματικά τα προγράμματα Μarco Polo στη μεταστροφή τμήματος της οδικής κυκλοφορίας προς άλλους τρόπους μεταφοράς;», το ΕΕΣ αξιολόγησε, αφενός, εάν η Επιτροπή σχεδίασε, διαχειρίστηκε και επόπτευσε τα προγράμματα κατά τρόπο που να μεγιστοποιεί την αποτελεσματικότητά τους και, αφετέρου, κατά πόσον ήταν αποτελεσματικά τα έργα που χρηματοδοτήθηκαν. Οι ελεγκτικές εργασίες επικεντρώθηκαν ως επί το πλείστον στο επίπεδο του προγράμματος, μέσω της ανάλυσης εκτιμήσεων αντικτύπου, αξιολογήσεων και αποτελεσμάτων ερευνών, καθώς και των αξιολογήσεων των προτάσεων έργων, ελέγχων βάσει εγγράφων σχετικών με την παρακολούθηση των συμφωνιών επιχορήγησης που υπεγράφησαν, καθώς και έρευνας όσον αφορά τα εθνικά καθεστώτα στήριξης στην οποία συμμετείχαν μέλη της επιτροπής του προγράμματος Marco Polο. Οι εργασίες σε επίπεδο προγράμματος συμπληρώθηκαν με επιτόπια επαλήθευση των επιτευγμάτων των 16 ολοκληρωθέντων έργων στροφής των μεταφορών, 8 για καθένα από τα προγράμματα (Marco Polο I, που υλοποιήθηκε κατά την περίοδο 2003-2006, και Marco Polο II, που υλοποιείται κατά την περίοδο 2007-2013).

Με τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι τα προγράμματα δεν ήταν αποτελεσματικά, δεδομένου ότι τα επιτευχθέντα αποτελέσματα δεν αντιστοιχούσαν στους στόχους που είχαν τεθεί από τους υπεύθυνους για τη χάραξη της πολιτικής της ΕΕ και ο αντίκτυπος στη στροφή των εμπορευματικών μεταφορών από τις οδικές προς άλλους τρόπους μεταφοράς ήταν περιορισμένος. Επιπλέον, δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία βάσει των οποίων να αξιολογηθούν τα οφέλη όσον αφορά τον αντίκτυπο των εμπορευματικών μεταφορών στο περιβάλλον, την κυκλοφοριακή συμφόρηση και την οδική ασφάλεια. Δεν υποβλήθηκε επαρκής αριθμός προτάσεων έργων υψηλής ποιότητας, επειδή τα προγράμματα δεν είχαν σχεδιαστεί κατάλληλα για τις επιχειρήσεις. Επιπλέον, λόγω της έλλειψης ευελιξίας όσον αφορά τη διαχείριση και των δυσχερειών στην υλοποίηση, ορισμένοι δικαιούχοι αποφάσισαν είτε να μην προβούν στην υλοποίηση έργων που είχαν εγκριθεί είτε να διακόψουν πρόωρα την υλοποίησή τους είτε ακόμη και να ακυρώσουν ή να περιορίσουν την εμβέλεια της χρηματοδοτούμενης υπηρεσίας μετά την παρέλευση της περιόδου του έργου. Ως αποτέλεσμα, τα αποτελέσματα των έργων ήταν πενιχρά και η βιωσιμότητα των χρηματοδοτηθεισών υπηρεσιών μεταφορών περιορισμένη. Επιπροσθέτως, οι περιορισμένες ποσότητες για τις οποίες δηλώθηκε στροφή σε άλλο τρόπο μεταφοράς, αφενός, δεν είναι δυνατό να επιβεβαιωθούν και, αφετέρου, περιλαμβάνουν ποσότητες που προέκυψαν από μη αποδοτικές δαπάνες.

Μολονότι η καθημερινή διαχείριση των προγραμμάτων βελτιώθηκε συν τω χρόνω, η Επιτροπή δεν διενήργησε ουσιώδη ανάλυση της αγοράς προκειμένου να αξιολογήσει τις δυνατότητες επίτευξης των στόχων της πολιτικής, δεν έλαβε υπόψη της τις νέες εξελίξεις και δεν έλαβε εγκαίρως διορθωτικά μέτρα για την αντιμετώπιση των προφανών ανεπαρκειών του σχεδιασμού του προγράμματος.

Δεδομένων των αποτελεσμάτων των τρεχόντων προγραμμάτων, το ΕΕΣ συνιστά στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή να εξετάσουν το ενδεχόμενο διακοπής της χρηματοδότησης από την ΕΕ υπηρεσιών εμπορευματικών μεταφορών που ακολουθούν τον ίδιο σχεδιασμό με τα προγράμματα Marco Polo («τόνωση της προσφοράς από την κορυφή προς τη βάση»), ο οποίος ευθύνεται για τις αδυναμίες που διαπιστώνονται στην έκθεση (ανεπαρκής αποδοχή από την αγορά, απουσία αποδεικτικών στοιχείων σχετικά με την επίτευξη των στόχων, υψηλός διοικητικός φόρτος, περιορισμένη βιωσιμότητα και φαινόμενο μη αποδοτικής δαπάνης) και να θέσουν ως προϋπόθεση για την πιθανή συνέχιση της χρηματοδότησης τέτοιων έργων τη διενέργεια εκ των προτέρων εκτίμησης αντικτύπου, από την οποία να προκύπτει εάν και σε ποιον βαθμό υπάρχει προστιθέμενη αξία της ΕΕ. Για τον σκοπό αυτό είναι αναγκαία λεπτομερής ανάλυση της αγοράς όσον αφορά το δυνητικό επίπεδο ζήτησης, καθώς και η αξιοποίηση της εμπειρίας και των βέλτιστων πρακτικών παρεμφερών καθεστώτων στήριξης των κρατών μελών. Μόνο σε περίπτωση θετικής εκτίμησης όσον αφορά τη χρησιμότητα της δράσης της ΕΕ στον εν λόγω τομέα, το Συνέδριο συνιστά στην Επιτροπή να προβεί σε σειρά ενεργειών για τη βελτίωση των επιδόσεων στο πλαίσιο μελλοντικών καθεστώτων.

Επικοινωνία:

Aidas Palubinskas

Υπεύθυνος Τύπου του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου

Τηλ. γραφείου: +352 4398 45410 Κινητό τηλέφωνο: +352 621 552224

press@eca.europa.eu www.eca.europa.eu Twitter: @EUAuditorsECA


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website