Navigation path

Left navigation

Additional tools

EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY

KOMUNIKAT PRASOWY

ECA/12/55

Luksemburg, 14 stycznia 2013 r.

Efektywność energetyczna UE: nie osiągnięto celów inwestycyjnych, a średni okres zwrotu nakładów przekracza 50 lat (w przypadkach skrajnych 150 lat)

Koszty zwiększonego zużycia energii, wyczerpywanie się rezerw paliw kopalnych i wpływ działalności człowieka na zmianę klimatu to czynniki kształtujące najnowszą politykę w dziedzinie efektywności energetycznej. Od 2000 r. Unia Europejska za pośrednictwem funduszy dostępnych w ramach polityki spójności wydała prawie 5 mld euro na współfinansowanie działań na rzecz efektywności energetycznej w państwach członkowskich. Za należyte zarządzanie tymi funduszami odpowiedzialna jest zarówno Komisja Europejska, jak i państwa członkowskie.

Europejski Trybunał Obrachunkowy ocenił, czy zrealizowane w ramach polityki spójności inwestycje w efektywność energetyczną były opłacalne.

Trybunał stwierdził, że projekty wybrane przez państwa członkowskie do finansowania nie miały ustalonych racjonalnych celów w odniesieniu do opłacalności, tj. kosztów przypadających na jednostkę zaoszczędzonej energii. Celem projektów była oszczędność energii i zwiększenie komfortu, ale nie zostały one wybrane do finansowania na podstawie ich potencjału generowania korzyści finansowych dzięki oszczędności energii. Budynki były natomiast z zasady klasyfikowane jako „gotowe” do finansowania, jeśli wymagały remontu, a ich dokumentacja spełniała odpowiednie wymogi.

– W stosunku do żadnego ze skontrolowanych projektów nie przeprowadzono oceny potrzeb ani nawet analizy potencjalnych oszczędności energii w związku z inwestycją – powiedział Harald Wögerbauer, członek ETO odpowiedzialny za to sprawozdanie. – Państwa członkowskie wykorzystywały te środki finansowe na remont budynków publicznych, natomiast efektywność energetyczna była w najlepszym razie kwestią drugorzędną.

Zaplanowany okres zwrotu nakładów z tych inwestycji wynosił średnio 50 lat, a w niektórych przypadkach – nawet 150 lat. Oznacza to, że środków finansowych nie wydatkowano w sposób rozsądny, ponieważ okres trwałości poszczególnych odnowionych komponentów lub całych budynków jest krótszy. Z punktu widzenia efektywności energetycznej można zatem w znacznej mierze uznać te środki za stracone.

Informacje dla redaktorów:

Sprawozdania specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego (ETO) publikowane są przez cały rok i przedstawiają wyniki kontroli wybranych obszarów działalności UE lub kwestii związanych z zarządzaniem.

W sprawozdaniu specjalnym nr 21/2012 zatytułowanym „Opłacalność inwestycji w efektywność energetyczną realizowanych w ramach polityki spójności” Trybunał ocenił, czy zrealizowane w ramach polityki spójności inwestycje w efektywność energetyczną były opłacalne. Aby odpowiedzieć na to pytanie, Trybunał zapytał, (i) czy ustanowiono właściwe warunki programowania i finansowania, aby umożliwić opłacalne inwestycje w efektywność energetyczną oraz (ii) czy projekty w dziedzinie efektywności energetycznej realizowane w budynkach publicznych były opłacalne.

Kontrolę przeprowadzono w Republice Czeskiej, we Włoszech i na Litwie – kraje te otrzymały najwięcej środków z Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego z przeznaczeniem na działania na rzecz efektywności energetycznej w okresie programowania 2007–2013, jak również do 2009 r. przeznaczyły największe kwoty na projekty. W ramach kontroli zbadano cztery programy operacyjne oraz próbę 24 projektów inwestycyjnych dotyczących efektywności energetycznej w budynkach publicznych.

Kontrola wykazała, że nie ustanowiono właściwych warunków programowania i finansowania, umożliwiających opłacalne inwestycje w efektywność energetyczną, oraz że skontrolowane projekty dotyczące efektywności energetycznej w budynkach publicznych nie były opłacalne. Wynika to z tego, że w ramach skontrolowanych programów operacyjnych nie przeprowadzono właściwej oceny potrzeb w celu wskazania konkretnych sektorów, w których można osiągnąć oszczędności energii, oraz metod osiągnięcia tych oszczędności w sposób opłacalny, która to ocena uzasadniłaby wybrane działania i ich koszty.

Koncepcja opłacalności, czyli najlepszego stosunku wykorzystanych zasobów do osiągniętych rezultatów, nie była czynnikiem decydującym przy przeznaczaniu przez państwa członkowskie funduszy na działania na rzecz efektywności energetycznej i konkretne projekty. Koncepcja ta nie była również elementem oceny przeprowadzonej przez Komisję przed zatwierdzeniem programów operacyjnych.

Mimo że w wyniku skontrolowanych projektów powstały zaplanowane fizyczne produkty, takie jak nowe okna czy drzwi lub ocieplone ściany i dachy, to koszty były wysokie w stosunku do potencjalnych oszczędności energii. Ważniejsza od efektywności energetycznej była potrzeba odnowienia budynków publicznych. Chociaż skontrolowane projekty miały na celu oszczędność energii i poprawę komfortu, to nie zapewniały korzystnego stosunku oszczędności energii do odpowiadających im kosztów inwestycji. Średni zaplanowany okres zwrotu nakładów z inwestycji wynosił około 50 lat, czyli zdecydowanie za długo, biorąc pod uwagę okres trwałości odnowionych komponentów czy nawet samych budynków.

Audyty energetyczne były albo nieobowiązkowe (Włochy, Litwa), albo – w przypadku gdy były obowiązkowe (Republika Czeska) – warianty inwestycyjne zalecane w tych audytach były zdecydowanie zbyt kosztowne. W 18 z 24 skontrolowanych projektów nie można było zweryfikować faktycznych oszczędności energii, ponieważ nie zostały one rzetelnie zmierzone.

W celu poprawy racjonalności inwestycji w efektywność energetyczną Trybunał zaleca Komisji uzależnienie dostępnego w ramach polityki spójności finansowania działań na rzecz efektywności energetycznej od przeprowadzenia odpowiedniej oceny potrzeb, prowadzenia regularnego monitorowania oraz stosowania porównywalnych wskaźników wykonania, przejrzystych kryteriów wyboru projektów i standardowych kosztów inwestycji w przeliczeniu na jednostkę zaoszczędzonej energii, przy jednoczesnym ustaleniu maksymalnego akceptowalnego prostego okresu zwrotu nakładów.

Kontakt:

Pan Aidas Palubinskas

Urzędnik ds. kontaktów z prasą

Tel.: +352 4398 45410 Tel. kom.: +352 621 552224

press@eca.europa.eu www.eca.europa.eu Twitter: @EUAuditorsECA


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website