Navigation path

Left navigation

Additional tools

Ομιλία του κυρίου Vítor Caldeira Προέδρου του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου

Court of Auditors - ECA/12/45   06/11/2012

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO


ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

ΟΜΙΛΙΑ

ECA/12/45

Βρυξέλλες 6 Νοεμβρίου 2012

Ομιλία του κυρίου Vítor Caldeira
Προέδρου του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου

Παρουσίαση των ετήσιων εκθέσεων για το οικονομικό έτος 2011

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

Σε περίπτωση διαφορών υπερισχύει το κείμενο που θα εκφωνηθεί.

Κύριε Πρόεδρε, κύριοι βουλευτές,

Έχω την τιμή να παρουσιάσω σήμερα ενώπιον της Επιτροπής σας την ετήσια έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΕΕ για το οικονομικό έτος 2011.

Τα συμπεράσματά μας για το 2011 δεν θα σας προκαλέσουν έκπληξη, διότι οι ισχύοντες μηχανισμοί για τη διαχείριση των πόρων της ΕΕ εφαρμόζονται ήδη επί σειρά ετών. Οι λογαριασμοί του 2011 παρέχουν ακριβοδίκαιη εικόνα της οικονομικής κατάστασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των αποτελεσμάτων των πράξεών της και των ταμειακών ροών της για το εν λόγω οικονομικό έτος. Τα έσοδα και οι αναλήψεις υποχρεώσεων για πληρωμές δεν περιείχαν ουσιώδη σφάλματα. Αντίθετα, οι πληρωμές περιείχαν ουσιώδη σφάλματα και το εκτιμώμενο ποσοστό σφάλματος ανέρχεται σε 3,9 % για το σύνολο του προϋπολογισμού της ΕΕ. Το εκτιμώμενο ποσοστό σφάλματος προσεγγίζει σε μεγάλο βαθμό το αντίστοιχο του 2010, το οποίο ήταν 3,7 %.

Το μήνυμα της φετινής ετήσιας έκθεσης είναι ανάλογο με αυτό των προηγούμενων ετών, φέτος ωστόσο έχει περισσότερη σημασία από ποτέ. Καθώς τα δημόσια οικονομικά της Ευρώπης δέχονται σοβαρές πιέσεις, εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο οι πόροι της ΕΕ να δαπανηθούν αποδοτικότερα και κατά τρόπο που να εστιάζει καλύτερα στους επιδιωκόμενους στόχους.

Με απλά λόγια, το Συνέδριο διαπίστωσε πάρα πολλές περιπτώσεις κατά τις οποίες τα κονδύλια της ΕΕ είτε δεν πέτυχαν τον στόχο τους είτε δεν χρησιμοποιήθηκαν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Τα παραδείγματα της έκθεσης περιλαμβάνουν:

  • επιδοτήσεις για εκτάσεις οι οποίες δηλώθηκαν ως «μόνιμοι βοσκότοποι», ενώ στην πραγματικότητα τμήματά τους καλύπτονταν με πυκνό δάσος·

  • μαθήματα επιμόρφωσης που απευθύνονταν ειδικά για υπαλλήλους του τομέα της ηλεκτρονικής, αλλά στα οποία συμμετείχαν υπάλληλοι άλλων τομέων·

  • απόδοση δαπανών για κτίριο που δηλώθηκε ως προοριζόμενο για γεωργική χρήση, ενώ δεν συνέβαινε κάτι τέτοιο·

  • δήλωση δαπανών προσωπικού απασχολούμενου σε ερευνητικά σχέδια καθ’ υπέρβαση των πραγματικών·

  • αποδέκτες αναπτυξιακής βοήθειας που δεν συμμορφώθηκαν με τον κανόνα καταγωγής στο πλαίσιο της αγοράς εξοπλισμού· και

  • διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων που ήταν σχεδιασμένες ώστε να εξασφαλίζουν τη βέλτιστη χρήση των πόρων, αλλά δεν εφαρμόστηκαν ορθά.

Όπως υποδηλώνουν τα παραδείγματα αυτά, το Συνέδριο διαπίστωσε σφάλματα στις πληρωμές τα οποία αφορούν πολλά διαφορετικά προγράμματα και καθεστώτα δαπανών. Επίσης, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι, συνολικά, τα εξετασθέντα συστήματα ελέγχου υπήρξαν μόνον μερικώς αποτελεσματικά. Με άλλα λόγια, δεν αξιοποιήθηκε πλήρως η δυνατότητα των συστημάτων ελέγχου να αποτρέπουν ή να εντοπίζουν και να διορθώνουν τα σφάλματα.

Πράγματι, το Συνέδριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι μόνο δύο τομείς - ή «ομάδες πολιτικής» - δεν περιείχαν ουσιώδη σφάλματα το 2011: «Εξωτερικές σχέσεις, βοήθεια και διεύρυνση» και «Διοικητικές και λοιπές δαπάνες».

Οι λοιπές πέντε ομάδες πολιτικής περιείχαν ουσιώδη σφάλματα, ιδίως εκείνες που περιλαμβάνουν τους τομείς της αγροτικής ανάπτυξης και της περιφερειακής πολιτικής. Κατά την εκτίμηση του ΕΕΣ, το ποσοστό σφάλματος για τις δαπάνες στην ομάδα πολιτικής «Αγροτική ανάπτυξη, περιβάλλον, αλιεία και υγεία», τον τομέα δαπανών που ενέχει τον μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης σφάλματος, ήταν 7,7 %. Το εκτιμώμενο ποσοστό σφάλματος για την ομάδα πολιτικής «Περιφερειακή πολιτική, ενέργεια και μεταφορές» παρέμεινε επίσης υψηλό, ήτοι 6,0 %.

Ακριβώς εδώ, σε αυτούς τους τομείς, διαπιστώσαμε ότι τα κράτη μέλη δεν καταβάλλουν την προσπάθεια που θα έπρεπε. Οι εθνικές αρχές οφείλουν να αναλάβουν μεγαλύτερη δέσμευση όσον αφορά τη διαχείριση και τον έλεγχο των πόρων της ΕΕ, επειδή αυτές αποτελούν την πρώτη, και σημαντικότερη, γραμμή άμυνας για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των πολιτών της ΕΕ.

Το Συνέδριο διαπίστωσε πολυάριθμες περιπτώσεις ανεπάρκειας των ελέγχων. Παραδείγματος χάριν, σε ποσοστό άνω του 60 % των ελεγχθεισών πράξεων στον τομέα της περιφερειακής πολιτικής οι οποίες περιείχαν σφάλματα, οι αρχές των κρατών μελών διέθεταν επαρκή πληροφοριακά στοιχεία ώστε να εντοπίσουν και να διορθώσουν τουλάχιστον ορισμένα από τα σφάλματα προτού ζητήσουν την απόδοση των σχετικών δαπανών από την Επιτροπή.

Ομοίως, στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι οι επιτόπιοι έλεγχοι δεν είχαν πάντοτε διενεργηθεί ορθά. Η περίπτωση του κτιρίου που ανέφερα προηγουμένως, το οποίο είχε δηλωθεί λανθασμένα για γεωργική χρήση, αποτελεί παράδειγμα σφάλματος που δεν διορθώθηκε, μολονότι διενεργήθηκε επιτόπιος έλεγχος από τον οργανισμό πληρωμών.

Επομένως, υπάρχει δυνατότητα μείωσης των σφαλμάτων μέσω της αποτελεσματικότερης εφαρμογής των υφιστάμενων συστημάτων, όπως υπάρχει επίσης περιθώριο βελτίωσης όχι μόνο των συστημάτων αλλά και των σχετικών καθεστώτων δαπανών.

Η ΕΕ δεν έχει την πολυτέλεια να περιμένει. Είναι ανάγκη, αλλά και ευκαιρία, να ενεργήσουμε τώρα. Τα κράτη μέλη πρέπει να συμφωνήσουν στη θέσπιση αποτελεσματικότερων κανόνων και στη συνέχεια να διασφαλίσουν την εφαρμογή τους.

Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει επίσης να εντείνει την εποπτεία που ασκεί επί των κρατών μελών. Χρειάζεται, ωστόσο, να λαμβάνει από αυτά αξιόπιστες πληροφορίες σχετικά με το πώς δαπανώνται οι πόροι της ΕΕ, καθώς και σχετικά με τις δημοσιονομικές διορθώσεις και τις ανακτήσεις στις οποίες αυτά προβαίνουν.

Μέχρι στιγμής έχω μιλήσει για το 80 % περίπου των πόρων της ΕΕ που διαχειρίζονται τα κράτη μέλη, υπάρχει όμως και ένα υπόλοιπο 20 % που τελεί υπό την άμεση διαχείριση της Επιτροπής, στο οποίο περιλαμβάνεται ο ζωτικός τομέας της έρευνας. Η Επιτροπή, στο πλαίσιο της διαχείρισης που ασκεί, πρέπει να αποτελεί παράδειγμα βέλτιστης πρακτικής όσον αφορά τη συμμόρφωση με τους όρους των επιχορηγήσεων της ΕΕ.

Ωστόσο, το Συνέδριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο τομέας «Έρευνα και λοιπές εσωτερικές πολιτικές» περιείχε ουσιώδη σφάλματα. Κατά την εκτίμησή μας, το ποσοστό σφάλματος για το 2011 είναι 3 %.

Πολλά από τα είδη σφαλμάτων και ανεπαρκειών του ελέγχου που διαπιστώθηκαν στον τομέα της έρευνας ήταν παρόμοια με αυτά που εντοπίστηκαν στους τομείς που τελούν υπό επιμερισμένη διαχείριση. Κύρια πηγή σφαλμάτων υπήρξε η δήλωση από τους δικαιούχους δαπανών υψηλότερων των πραγματικών για σχέδια που χρηματοδοτούνται από τα προγράμματα-πλαίσια έρευνας.

Βάσει των ισχυόντων κανόνων, οι εν λόγω δηλώσεις δαπανών πρέπει να συνοδεύονται από πιστοποιητικά ελέγχου εκδιδόμενα από ανεξάρτητες ελεγκτικές εταιρείες. Το Συνέδριο διαπίστωσε σφάλματα σε ποσοστό άνω του 80 % των σχεδίων που υπέβαλε σε έλεγχο και τα οποία συνοδεύονταν από θετικό πιστοποιητικό ελέγχου.

Επίσης, το Συνέδριο διαπίστωσε ουσιώδη σφάλματα στις ενδιάμεσες και τελικές πληρωμές του τομέα Εξωτερικές σχέσεις, βοήθεια και διεύρυνση, ο οποίος τελεί επίσης σε μεγάλο βαθμό υπό την άμεση διαχείριση της Επιτροπής, καθώς και στις πληρωμές που πραγματοποιούνται μέσω των Ευρωπαϊκών Ταμείων Ανάπτυξης.

Ένας άλλος τρόπος με τον οποίο η Επιτροπή εκτελεί τα καθήκοντά της όσον αφορά την εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΕΕ είναι μέσω της υποβολής εκθέσεων σχετικά με τη δημοσιονομική διαχείριση. Οι εν λόγω εκθέσεις αφορούν την κανονικότητα των πράξεων και τις επιτευχθείσες επιδόσεις.

Το Συνέδριο επισημαίνει ότι, κατά τη γνώμη των γενικών διευθυντών της Επιτροπής, το εκτιθέμενο σε κίνδυνο παρατυπίας ποσό αυξήθηκε από 0,4 δισεκατομμύρια ευρώ το 2010 σε 2,0 δισεκατομμύρια ευρώ το 2011. Η εκτίμηση αυτή αντανακλά το γεγονός ότι η Επιτροπή αναγνωρίζει τον υψηλό κίνδυνο σφάλματος στους τομείς της αγροτικής ανάπτυξης, της συνοχής και της έρευνας.

Ωστόσο, το Συνέδριο φρονεί ότι το εκτιθέμενο σε κίνδυνο ποσό ενδέχεται να υποεκτιμήθηκε, διότι το αποκαλούμενο «εναπομένον ποσοστό σφάλματος», στο οποίο βασίζεται, δεν συνιστούσε ακόμη, το 2011, αξιόπιστο δείκτη του βαθμού στον οποίο οι πράξεις εξακολουθούν να περιέχουν ουσιώδη σφάλματα και μετά την εφαρμογή των ελεγκτικών διαδικασιών.

Όσον αφορά την έκθεση της Επιτροπής σχετικά με τις επιδόσεις, το Συνέδριο καλύπτει το θέμα αυτό στο κεφάλαιο της ετήσιας έκθεσης με τον τίτλο «Επίτευξη αποτελεσμάτων από τον προϋπολογισμό της ΕΕ».

Οι δύο βασικοί τρόποι με τους οποίους η Επιτροπή λογοδοτεί σχετικά με τις επιδόσεις είναι με τη νέα έκθεση αξιολόγησης των οικονομικών της Ένωσης, η οποία βασίζεται στα επιτυγχανόμενα αποτελέσματα, και με τις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων των γενικών διευθύνσεων.

Όπως ανέφερε και στη σχετική γνώμη που διατύπωσε νωρίτερα φέτος, το Συνέδριο φρονεί ότι η πρώτη έκθεση αξιολόγησης που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο του 2012 είχε περιορισμένη προστιθέμενη αξία και συνιστά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή να διερευνήσουν με ποιον τρόπο μπορούν να αξιοποιήσουν καλύτερα την έκθεση αξιολόγησης προκειμένου να αυξήσουν την αποδοτικότητα των δαπανών της ΕΕ.

Η Επιτροπή πρέπει επίσης να βελτιώσει την ποιότητα των ετήσιων εκθέσεων δραστηριοτήτων. Εξετάζοντας τις ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων των Γενικών Διευθύνσεων Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης, Περιφερειακής Πολιτικής και Ανάπτυξης και Συνεργασίας, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι οι δείκτες επιδόσεων θα μπορούσαν να συνδεθούν στενότερα με την επίτευξη των στόχων πολιτικής. Επιπλέον, καμία από τις τρεις γενικές διευθύνσεις δεν αναφέρθηκε στα ζητήματα της οικονομίας και της αποδοτικότητας.

Το κεφάλαιο που αφορά την «Επίτευξη αποτελεσμάτων από τον προϋπολογισμό της ΕΕ» περιλαμβάνει επίσης ορισμένα διδάγματα που αντλήθηκαν από τις ειδικές εκθέσεις που εξέδωσε το Συνέδριο το 2011 και αφορούν τη βελτίωση των καταρτιζόμενων εκθέσεων σχετικά με τις επιδόσεις. Το Συνέδριο συνιστά, μεταξύ άλλων, στην Επιτροπή:

  • να χρησιμοποιεί ποιοτικές εκτιμήσεις αναγκών προκειμένου να επικεντρώνεται στα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο που επιθυμεί να επιτύχει·

  • να ορίσει στόχους πολιτικής οι οποίοι θα διευκολύνουν την απόδειξη της ευρωπαϊκής προστιθέμενης αξίας· και

  • να συνεργαστεί με τα κράτη μέλη με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας των υποβαλλόμενων στοιχείων και την εξασφάλιση της έγκαιρης διαβίβασής τους.

Κύριε Πρόεδρε, κύριοι βουλευτές,

Η δημοσιονομική διαχείριση της ΕΕ δεν είναι ακόμη η βέλτιστη δυνατή. Πολλά από τα προβλήματα που εντοπίσαμε κατά το παρελθόν εξακολουθούν να υπάρχουν, αν και σε μικρότερο βαθμό.

Τα προβλήματα αυτά έχουν σήμερα περισσότερη σημασία από ποτέ. Και σήμερα που βρίσκονται υπό συζήτηση οι νομοθετικές προτάσεις για το επόμενο δημοσιονομικό πλαίσιο, εμφανίζεται η ευκαιρία να αντιμετωπιστούν τα βαθύτερα αίτιά τους. Ήδη από το 2010, το Συνέδριο είχε διατυπώσει έκκληση για απλούστερα καθεστώτα δαπανών με σαφέστερους στόχους, ευκολότερα μετρήσιμα αποτελέσματα και αποτελεσματικότερους από οικονομικοί άποψη μηχανισμούς ελέγχου.

Η ετήσια έκθεσή μας για το οικονομικό έτος 2011 περιέχει επίσης πολυάριθμες συγκεκριμένες συστάσεις, όπως και οι γνώμες που διατυπώσαμε σχετικά με τις υποβληθείσες προτάσεις νομοθετικού περιεχομένου. Επίσης, οι γνώμες μας περιλαμβάνουν παρατηρήσεις σχετικά με τις νέες προκλήσεις που ενδέχεται να ανακύψουν στον τομέα της δημοσιονομικής διαχείρισης και της υποχρέωσης λογοδοσίας.

Όσον αφορά τις προτάσεις σχετικά με το κοινό στρατηγικό πλαίσιο, το οποίο θα καλύψει τους τομείς δαπανών που ενέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης σφάλματος, το Συνέδριο εφιστά την προσοχή στην ανάγκη ενίσχυσης του εποπτικού ρόλου της Επιτροπής, βελτίωσης των μηχανισμών δημοσιονομικών διορθώσεων και εξασφάλισης κατάλληλων συστημάτων ελέγχου των χρηματοπιστωτικών μέσων.

Κύριε Πρόεδρε, κύριοι βουλευτές,

Οι καιροί είναι χαλεποί. Τα κράτη μέλη πρέπει να συμφωνήσουν στη θέσπιση αποτελεσματικότερων κανόνων σχετικά με τον τρόπο χρησιμοποίησης των κονδυλίων της ΕΕ, τους οποίους πρέπει να εφαρμόζουν ορθά τόσο τα ίδια τα κράτη μέλη όσο και η Επιτροπή. Κατ’ αυτό τον τρόπο, ο προϋπολογισμός της ΕΕ θα μπορούσε να χρησιμοποιείται αποδοτικότερα και αποτελεσματικότερα, προκειμένου να παρέχει μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία προς όφελος των πολιτών. Αυτό είναι το μήνυμα της ετήσιας έκθεσής μας, την οποία είχα την τιμή να σας παρουσιάσω σήμερα.

Κατ’ ουσίαν, πρόκειται για ένα μήνυμα που αφορά την ενίσχυση της υποχρέωσης λογοδοσίας σχετικά με τη χρησιμοποίηση των πόρων της ΕΕ, στόχο που όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ πρέπει να πασχίσουν να επιτύχουν και τον οποίο το Συνέδριο έχει θέσει στο επίκεντρο της στρατηγικής του για τα προσεχή έτη.

Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website