Navigation path

Left navigation

Additional tools


EUROPESE REKENKAMER PERSBERICHT

ECA/12/41

Luxemburg, 30 oktober 2012

Bijstand aan Kosovo ter bevordering van de rechtsstaat niet doeltreffend genoeg

Kosovo ontvangt per hoofd van de bevolking de meeste financiële EU-bijstand ter wereld en herbergt de grootste civiele crisisbeheersingsmissie (Eulex) die de Unie ooit op touw heeft gezet. De Europese Rekenkamer heeft de bijstand van de EU op het gebied van de rechtsstaat gecontroleerd.

De ERK constateerde dat deze bijstand niet voldoende doeltreffend was. Hoewel de EU hulp bood bij de capaciteitsopbouw, met name op het gebied van douane, kende de bijstand aan de politie en de rechterlijke macht slechts een matig succes. Georganiseerde misdaad en corruptie blijven in Kosovo veel voorkomen. Justitie heeft nog steeds te lijden onder politieke inmenging, ondoeltreffendheid en een gebrek aan transparantie en handhaving. De beperkte capaciteit van Kosovo om belangrijke getuigen te beschermen en de moeilijkheden om getuigen in het buitenland te herhuisvesten vormen aanzienlijke tekortkomingen. Er is nauwelijks vooruitgang geboekt bij het tot stand brengen van de rechtsstaat in het noorden van Kosovo.

De autoriteiten van Kosovo kennen onvoldoende prioriteit toe aan de rechtsstaat”, aldus Gijs de Vries, het voor dit verslag verantwoordelijke lid van de ERK, “en de EU-steun zou doeltreffender moeten zijn.”

Anders dan in de rest van de westelijke Balkan komt de stimulans van een mogelijke toetreding tot de EU in het geval van Kosovo in het gedrang door het ontbreken van een gemeenschappelijk EU-standpunt over de onafhankelijkheid ervan.

De Europese Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden hebben de conclusies en aanbevelingen van de ERK aanvaard.

Video / EbS News clip

Noot voor de redactie:

De speciale verslagen van de Europese Rekenkamer worden gepubliceerd gedurende het hele jaar en geven de resultaten weer van geselecteerde controles van specifieke EU-begrotingsterreinen of beheersthema’s.

In dit speciaal verslag wordt ingegaan op de vraag of de EU-bijstand aan Kosovo op het gebied van de rechtsstaat doeltreffend is. De Rekenkamer ging na of de bijstand tot de beoogde resultaten heeft geleid en wat de impact ervan was op de algemene vooruitgang op de verschillende terreinen van de rechtsstaat (politie, justitie, douane, corruptiebestrijding). Ook onderzocht zij het beheer van de bijstand, met name ten aanzien van de coördinatie en het beheer van Eulex. De controle omvatte een steekproef van 17 EU-interventies in Kosovo.

In de periode 1999-2007 ontving Kosovo 3,5 miljard euro aan bijstand van donoren, waarvan twee derde afkomstig was van de Europese Commissie en de EU-lidstaten. Tussen 2007 en 2011 bedroeg de totale EU‑bijstand voor de rechtsstaat via het IPA en Eulex ongeveer 0;7 miljard euro.

De beperkte doeltreffendheid van de EU-bijstand kan worden verklaard door de specifieke omstandigheden in Kosovo, waaronder de moeilijke uitgangssituatie bij de onafhankelijkheid voor het opbouwen van de rechtsstaat. Niettemin wees de controle uit dat op belangrijke terreinen een beter beheer door de Europese Dienst voor extern optreden en de Commissie de EU-bijstand doeltreffender had kunnen maken. Dit ondanks de verbeteringen die zij in de loop van de controleperiode hebben aangebracht.

Zo hebben EU-lidstaten onvoldoende en ongekwalificeerd personeel gedetacheerd naar Eulex, en voor te korte perioden. Voor de samenwerking tussen Europol en Eulex gelden wettelijke beperkingen.

De EU-mechanismen voor coördinatie behoeven verdere verbetering, met inbegrip van die met de internationale gemeenschap. De EU-instellingen hebben aanzienlijke inspanningen gedaan tot coördinatie met de VS, de grootste bilaterale donor in Kosovo. Desondanks blijft het moeilijk, te komen tot volledige coördinatie met de VS.

EU-interventies hebben beperkte resultaten opgeleverd wat betreft de aanpak van corruptie, die zeer zorgwekkend blijft. De drie corruptiebestrijdingsorganen van Kosovo hebben weinig bevoegdheden en overlappende verantwoordelijkheden. Het toezicht op openbare aanbestedingen is eveneens complex; bovendien zijn er meer dan 150 aanbestedende diensten in Kosovo. Hoewel deze complexiteit en versnippering het risico van corruptie verhogen, heeft de EU dit niet op politiek niveau aangepakt.

De ERK beveelt onder meer aan dat de Europese Dienst voor extern optreden en de Commissie beter gebruik maken van de beleidsdialoog en van voorwaarden. De mogelijkheid van visumliberalisering kan dienen als stimulans tot verbetering van de rechtsstaat in Kosovo. De EU heeft echter 95 voorwaarden verbonden aan visumliberalisering, hetgeen het stimulerende effect ervan dreigt te ondermijnen. De beleidsdialoog dient gericht te zijn op prioritaire voorwaarden. De ERK spreekt de aanbeveling uit dat de EU-steun voor Kosovo wordt gekoppeld aan concrete benchmarks en dat deze is afgestemd op de doelstellingen inzake interne veiligheid van de EU.

Contactpersoon:

Aidas Palubinskas

Persvoorlichter Europese Rekenkamer

Kantoor: +352 4398 45410 Mobile: +352 621 552224

press@eca.europa.eu www.eca.europa.eu Twitter: @EUAuditorsECA


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website