EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY KOMUNIKAT PRASOWY
ECA/12/30
Luksemburg, dnia 26 czerwca 2012 r.
Sprawozdanie specjalne ETO na temat systemu kontroli produkcji ekologicznej
Przeprowadzona przez Europejski Trybunał Obrachunkowy (ETO) kontrola wykonania zadań skoncentrowana była na skuteczności systemu nadzoru nad produkcją ekologiczną oraz na tym, w jaki sposób różne zaangażowane instytucje (Komisja oraz właściwe organy, jednostki akredytujące i certyfikujące w państwach członkowskich) realizowały swoje zadania zarówno w zakresie systemu kontroli w ramach UE, jak i przy zarządzaniu obowiązującymi systemami przywozu.
Według Komisji unijni konsumenci mogą być pewni, że gdy kupują ekologiczne jabłko lub kawałek ekologicznej wołowiny w lokalnym supermarkecie, produkty te zostały wytworzone według ścisłych zasad. System kontroli produktów ekologicznych określony w rozporządzeniach UE ma na celu zagwarantowanie zgodności procesów produkcji z zasadami ekologii. W odniesieniu do produktów ekologicznych pochodzących z UE państwa członkowskie muszą ustanowić system kontroli. W systemie tym centralną rolę pełnią jednostki certyfikujące, które przeprowadzają kontrole na poziomie indywidualnych podmiotów gospodarczych (np. producentów, przetwórców i importerów). Produkty ekologiczne pochodzące spoza UE mogą zostać uznane za ekologiczne pod warunkiem, że zasady produkcji i system kontroli takich produktów uznaje się za równoważne unijnym.
Trybunał stwierdza, że w celu uzyskania wystarczającej pewności, iż system funkcjonuje skutecznie, oraz zagwarantowania, że zaufanie konsumenta nie zostanie podważone, należy zaradzić uchybieniom wykazanym w trakcie przeprowadzonej kontroli.
W sprawozdaniu specjalnym ETO (nr 9/2012) stwierdzono, że pewna liczba właściwych organów w państwach członkowskich w niewystarczający sposób wypełnia swoją rolę nadzorczą w stosunku do jednostek certyfikujących. W rezultacie niektóre jednostki certyfikujące nie spełniają szeregu wymogów UE oraz nie wykorzystują możliwości wprowadzenia niektórych dobrych praktyk. W okresie od roku 2001 do czasu kontroli Trybunału Komisja nie sprawdzała systemów kontroli w państwach członkowskich. Ponadto właściwe organy w państwach członkowskich napotykają utrudnienia w zapewnianiu identyfikowalności produktów ekologicznych na podlegającym im terytorium. Identyfikowalność jest jeszcze trudniejsza do zapewnienia w przypadku produktów przewożonych przez granice. W odniesieniu do importowanych produktów ekologicznych stwierdzono, że w systemie zarządzania różnymi systemami przywozu występują uchybienia. Powyższe oraz inne wnioski przedstawiono szczegółowo w sprawozdaniu specjalnym.
W sprawozdaniu przedstawiono szereg zaleceń mających zaradzić uchybieniom wykazanym w trakcie kontroli ETO:
Właściwe organy powinny wzmocnić swoją rolę nadzorczą w stosunku do jednostek certyfikujących.
Należy poprawić wymianę informacji w państwach członkowskich, między państwami członkowskimi a Komisją oraz między państwami członkowskimi.
Należy wzmocnić kontrole, aby upewnić się, że podmioty gospodarcze (np. producenci, przetwórcy, importerzy) spełniają wymogi regulacyjne dotyczące identyfikowalności.
Komisja powinna wzmocnić monitoring systemów kontroli państw członkowskich poprzez realizowanie wizyt kontrolnych oraz gromadzenie i odpowiednie wykorzystywanie koniecznych danych i informacji.
Jeżeli chodzi o przywóz, Komisja powinna zapewnić odpowiedni nadzór nad krajami wpisanymi do wykazu państw uznanych za równoważne w zakresie produkcji ekologicznej.
Komisja w swoich odpowiedziach ogólnie zgadza się z zaleceniami Trybunału oraz ma zamiar zastosować się do nich, w tym prowadzić szczegółowe audyty systemów kontroli produkcji ekologicznej przez Biuro ds. Żywności i Weterynarii (FVO) począwszy od 2012 r.
Kontekst: Produkcja ekologiczna jest to ogólny system zarządzania gospodarstwem i produkcji żywności, którego celem jest zrównoważone rolnictwo, produkcja wysokiej jakości produktów oraz wykorzystanie procesów, które nie są szkodliwe dla środowiska, zdrowia ludzkiego, zwierząt i roślin oraz dla dobrostanu zwierząt. Produkt klasyfikuje się zatem jako ekologiczny w zależności od tego, czy został wytworzony w sposób zgodny z tym systemem, a nie w zależności od właściwości samego produktu. Rynek produktów ekologicznych szybko się rozwija i w ostatnich dwóch dekadach odnotował roczny wzrost w wysokości ponad 10%. Europejski rynek żywności ekologicznej wart jest około 20 mld euro rocznie, co stanowi około 1,5% udziału w całym rynku żywności.
