Navigation path

Left navigation

Additional tools

Τα κράτη µέλη που έχουν εισαγάγει την εξαίρεση της ιδιωτικής αντιγραφής οφείλουν να διασφαλίσουν την πραγµατική είσπραξη της δίκαιης αποζηµιώσεως που προορίζεται για την αποζηµίωση των δηµιουργών

Court of Justice - CJE/11/60   16/06/2011

Other available languages: EN FR DE ES IT RO

Υπηρεσία Τύπου και Πληροφόρησης

∆ικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝ ΤΥΠΟΥ αριθ. 60/11

Λουξεµβούργο, 16 Ιουνίου 2011

Απόφαση στην υπόθεση C-462/09

Stichting de Thuiskopie / Opus Supplies Deutschland GmbH, M. van der Lee, H. van der Lee

Τα κράτη µέλη που έχουν εισαγάγει την εξαίρεση της ιδιωτικής αντιγραφής οφείλουν να διασφαλίσουν την πραγµατική είσπραξη της δίκαιης αποζηµιώσεως που προορίζεται για την αποζηµίωση των δηµιουργών

Ηπιοπάνωυποχρέωσηαποτελέσµατοςυπάρχειακόµηκαιότανοεπαγγελµατίαςπωλητήςτωνυποθεµάτωναναπαραγωγήςείναιεγκατεστηµένοςσεάλλοκράτοςµέλος

Κατάτην οδηγίαπερί του δικαιώµατοςπνευµατικής ιδιοκτησίας και των συγγενικών δικαιωµάτων στηνκοινωνία της πληροφορίας 1, το αποκλειστικό δικαίωµα αναπαραγωγής ηχητικού, οπτικού ή οπτικοακουστικού υλικούανήκει στουςδηµιουργούς, στους καλλιτέχνες ερµηνευτές και στους παραγωγούς. Παρά ταύτα, βάσει εξαιρέσεως, τα κράτη µέλη µπορούν να επιτρέψουν την ιδιωτική αντιγραφή υπό την προϋπόθεση ότι οι κάτοχοι του δικαιώµατος πνευµατικής ιδιοκτησίας λαµβάνουν «δίκαιη αποζηµίωση». Η αποζηµίωση αυτή πρέπει να συµβάλειστο να λάβουν οι δικαιούχοι επαρκήαµοιβή για τη χρήση των έργων τους ή άλλων προστατευόµενων αντικειµένων.

Η ολλανδική νοµοθεσία προβλέπει τέτοια εξαίρεση για την αντιγραφή για ιδιωτική χρήση. Η καταβολή τέλους ιδιωτικής αντιγραφής αποτελεί υποχρέωση του κατασκευαστή ή του εισαγωγέα του υποθέµατος αναπαραγωγής. Το Stichting de Thuiskopie είναι ο ολλανδικός οργανισµός που είναι αρµόδιος για την είσπραξη του τέλους ιδιωτικής αντιγραφής. Η Opus είναι εδρεύουσα στη Γερµανία εταιρία η οποία εµπορεύεται, µέσω του διαδικτύου, άγραφα υποθέµατα αναπαραγωγής. Η δραστηριότητά της στρέφεται µεταξύ άλλωνπρος τις Κάτω Χώρες, χάρη σε ολλανδόφωνους ιστότοπους που στοχεύουν τους Ολλανδούς καταναλωτές.

Η σύµβασηπωλήσεως που συντάσσεται από την Opus ορίζει ότι, όταν Ολλανδός καταναλωτής δίνειπαραγγελία µέσω διαδικτύου, η παραγγελία αυτή διεκπεραιώνεται στη Γερµανία και τα εµπορεύµατα αποστέλλονται από τη Γερµανία στις Κάτω Χώρες, για λογαριασµό και επ ονόµατι του πελάτη. Για τα υποθέµατα πληροφοριών που παραδίδονται στους πελάτες της Opus στις Κάτω Χώρες, η Opus δεν καταβάλλει τέλος ιδιωτικής αντιγραφής ούτεεντός αυτούτου κράτους µέλους ούτεεντός της Γερµανίας.

Υποστηρίζοντας ότι η Opus πρέπει να θεωρηθεί ως ο «εισαγωγέας» και, εποµένως, ως ο οφειλέτης του τέλους ιδιωτικής αντιγραφής, το Stichting ενήγαγε την εταιρία αυτή ενώπιον των ολλανδικών δικαστηρίων. Αντιθέτως, ηOpus υποστηρίζει ότι οι Ολλανδοί αγοραστές είναιεκείνοι που πρέπει να χαρακτηριστούν ως εισαγωγείς.

Ο αµυντικός αυτός ισχυρισµός της Opus έγινε δεκτόςαπό το πρωτοβάθµιο και το δευτεροβάθµιο ολλανδικό δικαστήριο, τα οποίααπέρριψαν το χρηµατικόαίτηµα του Stichting. Το τελευταίο άσκησε αναίρεση ενώπιον του Hoge Raad der Nederlanden (Ανωτάτου Ακυρωτικού των Κάτω Χωρών), το οποίουπέβαλε στο ικαστήριο αίτησηεκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως.


Το Hoge Raad παρατηρεί ότι το να θεωρηθεί ότι ο αγοραστής, δηλαδή ένας επί µέρους καταναλωτής, είναι ο εισαγωγέας και, εποµένως, ο οφειλέτης του τέλους ιδιωτικής αντιγραφής καταλήγει στο να γίνει δεκτό ότι στην ουσία το τέλος αυτό δεν µπορεί να εισπραχθεί, επειδή στηνπράξη δύσκολα µπορεί να προσδιοριστεί ο επί µέρους αγοραστής.

1 Οδηγία 2001/29/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου, της 22ας Μαΐου 2001, για την εναρµόνισηορισµένων πτυχών του δικαιώµατος του δηµιουργού και συγγενικών δικαιωµάτων στην κοινωνία της πληροφορίας (ΕΕ L 167, σ. 10).

Κατ αρχάς, το ικαστήριο διαπιστώνει ότι η οδηγία περί του δικαιώµατος πνευµατικής ιδιοκτησίας δεν ρυθµίζει ρητώς το ζήτηµα ποιος πρέπεινα θεωρείται ως ο οφειλέτης της δίκαιης αποζηµιώσεως. Πάντως, το ικαστήριο υπενθυµίζει ότι έχει ήδη κρίνει ότι η δίκαιη αποζηµίωση πρέπεινα θεωρείται ως το αντιστάθµισµα της ζηµίας που υφίσταται ο δηµιουργός 2.

Εφόσοντο πρόσωπο που ζηµιώνει τον κάτοχο του αποκλειστικού δικαιώµατος αναπαραγωγής είναι εκείνοπου προβαίνει, για ιδιωτική του χρήση, στην αναπαραγωγή προστατευόµενου έργου χωρίς προηγουµένως να έχει ζητήσει άδεια του εν λόγω κατόχου, κατ αρχήν το πρόσωπο αυτόέχει την υποχρέωση να αποκαταστήσει τη ζηµία χρηµατοδοτώντας την αποζηµίωση που θα καταβληθεί στον κάτοχο αυτόν.

Παράταύτα, το ικαστήριο έχειδεχθεί ότι, λαµβανοµένωνυπόψη των πρακτικών δυσχερειών να προσδιοριστούν οι ιδιώτες χρήστες και να υποχρεωθούν να αποζηµιώσουν τους δικαιούχους, είναι θεµιτό τα κράτη µέλη να προβλέψουν, για τη χρηµατοδότηση της δίκαιης αποζηµιώσεως, «τέλος ιδιωτικής αντιγραφής» εις βάροςόχι των περί ων πρόκειται ιδιωτών, αλλά των προσώπων που διαθέτουν εξοπλισµό, συσκευές και υποθέµατα ψηφιακής αναπαραγωγής και που θέτουν τον εξοπλισµό αυτόν στη διάθεση ιδιωτών ή παρέχουν στους τελευταίους υπηρεσία αναπαραγωγής.

Όσοναφορά το ζήτηµα να καθοριστεί ποιος πρέπει να θεωρείται ως ο οφειλέτης της δίκαιης αποζηµιώσεως στο πλαίσιο συµβάσεως εξ αποστάσεως όπωςη επίµαχη, το ικαστήριο υπενθυµίζει ότι ο νοµοθέτης της Ένωσης θέλησε να διασφαλιστεί υψηλό επίπεδο προστασίας του δικαιώµατοςπνευµατικής ιδιοκτησίας και των συγγενικών δικαιωµάτων, δεδοµένουότι είναιουσιώδη για την πνευµατική δηµιουργία. Κατά συνέπεια, η εισαγωγή της εξαιρέσεως της ιδιωτικής αντιγραφής δεν δύναται να θίξει µε αδικαιολόγητο τρόπο τα έννοµα συµφέροντα του κατόχου του δικαιώµατος πνευµατικής ιδιοκτησίας.

Εποµένως, καιεπειδήδιαφορετικάθαστερηθούνπαντελώςτηςαποτελεσµατικότητάςτους, οιδιατάξειςτηςοδηγίαςπερίτουδικαιώµατοςπνευµατικήςιδιοκτησίαςεπιβάλλουνστοκράτοςµέλος, πουεισήγαγεστοεσωτερικότουδίκαιοτηνεξαίρεσητηςιδιωτικήςαντιγραφής, υποχρέωσηαποτελέσµατος, υπότηνέννοιαότιτοκράτοςαυτόοφείλειναδιασφαλίσει, στοπλαίσιοτωναρµοδιοτήτωντου, τηνπραγµατικήείσπραξητηςδίκαιηςαποζηµιώσεωςηοποίαπροορίζεταινααποζηµιώσειτουςδηµιουργούςπουυπέστησαντηγενοµένηζηµία, ειδικάδεαναυτήγεννήθηκεστοέδαφοςτουενλόγωκράτουςµέλους.

Εν προκειµένω, δεν αµφισβητείται ότι η ζηµία που υπέστησαν οι δηµιουργοί γεννήθηκε στο ολλανδικό έδαφος, δεδοµένου ότι οι αγοραστές, ως τελικοί χρήστες, για ιδιωτικούς σκοπούς, των προστατευόµενων έργων, κατοικούν εκεί.


Στο πλαίσιο συµβάσεων όπωςοι επίµαχες, στην πράξη αποδεικνύεται αδύνατον να αξιωθεί να καταβάλουν την αποζηµίωση αυτήοι τελικοί χρήστες ως εισαγωγείς των υποθεµάτωναυτών στιςΚάτω Χώρες. Αν πρόκειται περί αυτού, και λαµβανοµένου υπόψη του γεγονότος ότι το σύστηµα εισπράξεως που επελέγη από το περί ου πρόκειται κράτος µέλος δεν µπορεί να το απαλλάξει από την υποχρέωση αποτελέσµατος που του επιβάλλει να διασφαλίσει στους θιγόµενους δηµιουργούς την πραγµατικήκαταβολή δίκαιης αποζηµιώσεως για την αποκατάσταση της ζηµίας που γεννήθηκε στο έδαφός του, στις αρχές, και ιδίωςστις δικαστικές αρχές, του εν λόγω κράτουςµέλους απόκειται να αναζητήσουν ερµηνεία του εθνικού δικαίου σύµφωνη µε την εν λόγω υποχρέωση αποτελέσµατος, που να διασφαλίζει την καταβολή της πιο πάνω αποζηµιώσεωςαπό τον πωλητή ο οποίος συνέβαλε στις εισαγωγές των υποθεµάτων αυτών θέτοντάς τα στη διάθεση των τελικών χρηστών.

Εν προκειµένω, δεν έχεισηµασία για την υποχρέωση αυτή το γεγονός ότι, σε περίπτωση συµβάσεως εξ αποστάσεως, ο επαγγελµατίας πωλητής ο οποίος θέτειεξοπλισµό, συσκευές ή υποθέµατα αναπαραγωγής στη διάθεση αγοραστών, ως τελικών χρηστών, που κατοικούν στο έδαφος αυτού του κράτουςµέλους είναιεγκατεστηµένος σε άλλο κράτοςµέλος.

2 Απόφαση της 21ης Οκτωβρίου 2010, C-467/08, Padawan.

ΥΠΟΜΝΗΣΗ: Η διαδικασία εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως παρέχει στα δικαστήρια των κρατών µελών τη δυνατότητα να υποβάλουν στο ικαστήριο, στο πλαίσιο της ένδικης διαφοράς της οποίας έχουν επιληφθεί, ερώτηµα σχετικό µε την ερµηνείατου δικαίου της Ένωσηςή µε το κύροςπράξεως οργάνου της Ένωσης. Το ∆ικαστήριο δεν αποφαίνεται επί της διαφοράς που εκκρεµεί ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου. Στο εθνικό δικαστήριο εναπόκειται να λύσει τη διαφορά αυτή, λαµβάνοντας υπόψη την απόφαση του ∆ικαστηρίου. Η απόφαση αυτή δεσµεύει, οµοίως, άλλα εθνικά δικαστήρια ενώπιον των οποίων ανακύπτει παρόµοιο ζήτηµα.

Ανεπίσηµο έγγραφο προοριζόµενο για τα µέσα µαζικής ενηµερώσεως, το οποίο δεν δεσµεύει το ∆ικαστήριο.

Το πλήρες κείµενο της αποφάσεως είναι διαθέσιµο στην ιστοσελίδα CURIA από την ηµεροµηνία δηµοσιεύσεώς της

Επικοινωνία: Estella Cigna-Αγγελίδη (+352) 4303 2582


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website