Navigation path

Left navigation

Additional tools

Το ∆ικαστήριο επιβεβαιώνει το κύρος της οδηγίας για τα αερολιµενικά τέλη

Court of Justice - CJE/11/46   12/05/2011

Other available languages: EN FR DE ES IT PT RO

Υπηρεσία Τύπου και Πληροφόρησης

∆ικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝ ΤΥΠΟΥ αριθ. 46/11

Λουξεµβούργο, 12 Mαΐου 2011

Απόφαση στην υπόθεση C-176/09

Λουξεµβούργο κατά Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συµβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Το ικαστήριο επιβεβαιώνει το κύρος της οδηγίας για τα αερολιµενικά τέλη

Ο αερολιµένας Luxembourg-Findel υπάγεται στην οδηγία διότι έχει τον µεγαλύτερο αριθµό µετακινήσεων επιβατών ετησίως και προνοµιακή θέση ως σηµείο εισόδου στο Λουξεµβούργο

Το Λουξεµβούργο άσκησε ενώπιον του ∆ικαστηρίου προσφυγή µερικής ακυρώσεως της οδηγίας 2009/12/ΕΚ η οποία καθιερώνει κοινές αρχές για την είσπραξη των τελών 1 που καταβάλλουν οι αεροπορικές εταιρίες στους αερολιµένες της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2. Η οδηγία εφαρµόζεται στους αερολιµένες που είναι ανοικτοί στην εµπορική κίνηση, υπερβαίνουν τα 5 εκατοµµύρια επιβατών ετησίως ή, αν κανένας αερολιµένας εντός κράτους µέλους δεν φθάνει το ελάχιστο αυτό µέγεθος, στον αερολιµένα µε τον µεγαλύτερο αριθµό µετακινήσεων επιβατών ετησίως, ο οποίος έχει προνοµιακή θέση ως σηµείο εισόδου στο εν λόγω κράτος.

∆υνάµει της οδηγίας αυτής, τα κράτη µέλη µεριµνούν ώστε τα αερολιµενικά τέλη να µην εισάγουν διακρίσεις µεταξύ των χρηστών (ήτοι των αεροπορικών εταιριών). Υποχρεωτική διαδικασία διαβούλευσης µεταξύ του οικείου φορέα διαχείρισης του αερολιµένα και των χρηστών του αερολιµένα ή των εκπροσώπων ή ενώσεων των χρηστών για την εφαρµογή του συστήµατος, το ύψος των τελών και, ενδεχοµένως την ποιότητα της παρεχόµενης υπηρεσίας πρέπει να πραγµατοποιείται (τουλάχιστον µία φορά το έτος).

Το Λουξεµβούργο αµφισβητεί ότι ο αερολιµένας Luxembourg-Findel, µοναδικός αερολιµένας του εν λόγω κράτους, υπόκειται στις διοικητικές και οικονοµικές υποχρεώσεις της οδηγίας, δεδοµένου ότι η ετήσια κίνηση φθάνει το 1,7 εκατοµµύριο µετακινήσεων επιβατών, αντίθετα προς άλλους περιφερειακούς αερολιµένες που βρίσκονται σε κοντινή απόσταση και δεν εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής της οδηγίας ενώ έχουν µεγαλύτερη κίνηση. Το Λουξεµβούργο ανέφερε, για παράδειγµα, τους αερολιµένες του Charleroi (Βέλγιο) και του Hahn (Γερµανία) –των οποίων η κίνηση ανέρχεται, αντιστοίχως, σε 2,9 εκατοµµύρια και 4 εκατοµµύρια µετακινήσεων επιβατών ετησίως– και εκείνους του Bordeaux (Γαλλία) και του Τορίνο (Ιταλία), που βρίσκονται κοντά σε µεγάλο αστικό κέντρο ή σε αστικό κέντρο µε οικονοµικές δραστηριότητες κάποιου επιπέδου –µε κίνηση, αντιστοίχως, 3,4 εκατοµµυρίων και 3,5 εκατοµµυρίων µετακινήσεων επιβατών ετησίως.

Κατά το Λουξεµβούργο, η οδηγία αποσκοπεί µεν στην αποφυγή οποιουδήποτε κινδύνου καταχρήσεως δεσπόζουσας θέσεως των αερολιµένων που εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής της, όµως αυτός ο κίνδυνος δεν υφίσταται στην περίπτωση του αερολιµένα του Findel, ο οποίος βρίσκεται αντιθέτως σε ανταγωνισµό µε τους γειτονικούς αερολιµένες που δέχονται εταιρίες «χαµηλού κόστους», ευρισκοµένους στο Hahn (Γερµανία) ή το Charleroi (Βέλγιο), και τους αερολιµένες που αποτελούν κοµβικούς αερολιµένες (hubs), όπως είναι οι αερολιµένες της Φρανκφούρτης (Γερµανία) ή των Βρυξελλών (Βέλγιο).


Oδηγία 2009/12/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου, της 11ης Μαρτίου 2009, για τα αερολιµενικά τέλη (ΕΕ L 70, σ. 11). Αερολιµενικό τέλος είναι «η εισφορά που εισπράττεται από το φορέα διαχείρισης του αερολιµένος και καταβάλλεται από τους χρήστες του αερολιµένος για τη χρήση των διευκολύνσεων και των υπηρεσιών οι οποίες παρέχονται αποκλειστικά από το φορέα διαχείρισης του αερολιµένος και αφορούν την προσγείωση, την απογείωση, το φωτισµό και τη στάθµευση αεροσκαφών και τη διακίνηση επιβατών και φορτίου».

2Η οδηγία έπρεπε να έχει µεταφερθεί από τα κράτη µέλη στην εσωτερική τους έννοµη τάξη το αργότερο στις 15 Μαρτίου 2011.

Εκτός τηs παραβιάσεως της αρχής της ίσης µεταχειρίσεως λόγω άνισης µεταχείρισης συγκρίσιµων καταστάσεων –δεδοµένου ότι ο αερολιµένας του Findel εµπίπτει στην οδηγία ενώ περιφερειακοί αερολιµένες του αυτού µεγέθους δεν εµπίπτουν– το Λουξεµβούργο προβάλλει, εξάλλου, παραβίαση της αρχής της ίσης µεταχειρίσεως, καθόσον ο αερολιµένας Luxembourg-Findel τυγχάνει πανοµοιότυπης µεταχείρισης µε τους αερολιµένες των οποίων η ετήσια κίνηση υπερβαίνει τα 5 εκατοµµύρια µετακινήσεων επιβατών ενώ δεν έχει ούτε την ίδια θέση ισχύος σε σχέση µε τις αεροπορικές εταιρίες ούτε την ίδια οικονοµική ισχύ µε τους εν λόγω αερολιµένες.

Με την εκδοθείσα σήµερα απόφασή του, το ∆ικαστήριο διαπιστώνει ότι ο αερολιµένας Luxembourg-Findel πρέπει να θεωρείται ότι χαίρει προνοµιακής θέσεως ως «σηµείο εισόδου» στο εν λόγω κράτος µέλος υπό την έννοια της οδηγίας. Κατά συνέπεια, το γεγονός ότι εµπίπτει στο πεδίο εφαρµογής της δεν αντιβαίνει προς την αρχή της ίσης µεταχειρίσεως.

Το ∆ικαστήριο παρατηρεί ότι ο νοµοθέτης της Ένωσης, εκδίδοντας την οδηγία, έκρινε ότι δεν ήταν αναγκαίο να περιληφθούν στο πεδίο εφαρµογής της εν λόγω οδηγίας όλοι οι αερολιµένες της Ένωσης, αλλ’ ότι µόνο δύο κατηγορίες αερολιµένων έπρεπε να υπαχθούν στην εν λόγω οδηγία, ήτοι αυτοί που υπερβαίνουν το ελάχιστο µέγεθος των 5 εκατοµµυρίων µετακινήσεων επιβατών ετησίως και αυτοί, όπως ο αερολιµένας Luxembourg-Findel, που έχουν τον µεγαλύτερο αριθµό µετακινήσεων επιβατών ετησίως εντός κράτους µέλους εντός του οποίου κανένας αερολιµένας δεν φτάνει το ελάχιστο αυτό µέγεθος. Θεσπίζοντας το κοινό αυτό πλαίσιο, ο νοµοθέτης της Ένωσης επεδίωξε την τήρηση ορισµένων απαιτήσεων, όπως η διαφάνεια των τελών, η διαβούλευση των αεροπορικών εταιριών και η µη διάκριση µεταξύ των τελευταίων.

Αφού εξέτασε την κατάσταση των κύριων αερολιµένων σε σχέση µε τις αεροπορικές εταιρίες, το ∆ικαστήριο κρίνει ότι, στα κράτη µέλη, στα οποία κανένας αερολιµένας δεν φτάνει το ελάχιστο προβλεπόµενο από την οδηγία µέγεθος, ο αερολιµένας µε τον µεγαλύτερο αριθµό µετακινήσεων επιβατών ετησίως πρέπει να θεωρείται το σηµείο εισόδου στο οικείο κράτος µέλος, γεγονός που του παρέχει προνοµιακή θέση σε σχέση µε τις αεροπορικές εταιρίες. Πράγµατι, οι κύριοι αυτοί αερολιµένες βρίσκονται κατά κανόνα πλησίον µεγάλων πολιτικών και/ή οικονοµικών κέντρων ικανών να προσελκύσουν, σε µεγάλο βαθµό, πελάτες που ταξιδεύουν για επαγγελµατικούς λόγους, για τους οποίους η τιµή των εισιτηρίων είναι µόνον ένα κριτήριο µεταξύ άλλων και οι οποίοι µπορεί να είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στην τοποθεσία του αερολιµένα, στις δυνατότητες σύνδεσης µε άλλα µεταφορικά µέσα, καθώς και στην ποιότητα των παρεχοµένων υπηρεσιών. Για το εν λόγω τµήµα της αγοράς µεσαίου ή υψηλού επιπέδου, οι αεροπορικές εταιρίες έχουν εποµένως µείζον στρατηγικό συµφέρον να προτείνουν µάλλον πτήσεις από και προς έναν κύριο αερολιµένα, όπως αυτόν του Luxembourg-Findel –παρά από δευτερεύοντα αερολιµένα, όπως είναι αυτός του Hahn– χωρίς το ύψος των αερολιµενικών τελών ή το συγκεκριµένο µέγεθος των µετακινήσεων επιβατών ετησίως να µπορούν να θεωρηθούν αποφασιστικά κριτήρια για τις εν λόγω εταιρίες.

Εποµένως, ο αερολιµένας Luxembourg-Findel, ως κύριος αερολιµένας, πρέπει να υπόκειται στις υποχρεώσεις της οδηγίας, ενόψει του κινδύνου καταχρήσεως προνοµιακής θέσεως του εν λόγω αερολιµένα όσον αφορά τον καθορισµό των τελών.


Αντιθέτως, οι δευτερεύοντες αερολιµένες –που δεν υπόκεινται στις υποχρεώσεις της οδηγίας– δεν µπορούν, κατ’ αρχήν, να θεωρηθούν «σηµείο εισόδου» υπό την έννοια της οδηγίας, ανεξαρτήτως του αριθµού των µετακινήσεων επιβατών ετησίως, αυτό δε ακόµη και αν ορισµένοι βρίσκονται πλησίον αστικού κέντρου όπως είναι οι αερολιµένες του Bordeaux και του Τορίνο. Επιπλέον, οι δευτερεύοντες αυτοί αερολιµένες, ιδίως αυτοί που δεν βρίσκονται πλησίον µεγάλου αστικού κέντρου, µπορούν να αποδειχθούν περισσότερο ελκυστικοί για τις καλούµενες «χαµηλού κόστους» εταιρίες. Πράγµατι, οι εταιρίες αυτές, που ακολουθούν κατ’ αρχήν διαφορετική στρατηγική, απευθύνονται σε πελατεία η οποία, αντίθετα προς την επαγγελµατική πελατεία, είναι περισσότερο ευαίσθητη στις τιµές των εισιτηρίων και περισσότερο διατεθειµένη να υποστεί µεγαλύτερες µετακινήσεις µεταξύ της εξυπηρετούµενης πόλης και του αερολιµένα. Υπό τις συνθήκες αυτές, ο νοµοθέτης δεν υπέπεσε σε πρόδηλο σφάλµα και δεν υπερέβη τα όρια της εξουσίας του εκτιµώντας ότι οι δευτερεύοντες αερολιµένες δεν βρίσκονται στην ίδια κατάσταση µε τους κύριους αερολιµένες.

Επιπλέον, το γεγονός ότι η κατάσταση αερολιµένα όπως αυτού του Findel δεν είναι ταυτόσηµη µε εκείνη των αερολιµένων των οποίων η κίνηση υπερβαίνει τα 5 εκατοµµύρια µετακινήσεων επιβατών ετησίως δεν σηµαίνει ότι το να υπόκεινται οι δύο αυτές κατηγορίες αερολιµένων στις ίδιες υποχρεώσεις τιµολογιακής διαφάνειας που προβλέπει η οδηγία είναι αντίθετο προς την αρχή της ίσης µεταχειρίσεως.

Συναφώς, το πλαίσιο των κοινών αρχών που θεσπίζει η οδηγία είναι κατάλληλο και αναγκαίο για την υλοποίηση του στόχου της οδηγίας. Ως προς τον ανάλογο χαρακτήρα, οι επιβαρύνσεις που προκύπτουν από τη ρύθµιση της οδηγίας δεν είναι προδήλως δυσανάλογες σε σχέση µε τα πλεονεκτήµατα που απορρέουν από αυτήν. Κυρίως, οι δαπάνες για τις οποίες παραπονείται το Λουξεµβούργο, οι οποίες προκύπτουν από τη διαδικασία διαβούλευσης που θεσπίστηκε µε την οδηγία και είναι υποχρεωτική για το Findel, δεν µπορούν να οδηγήσουν τις αεροπορικές εταιρίες στην απόφαση να εγκαταλείψουν τον εν λόγω αερολιµένα. Τέλος, ως προς την αρχή της επικουρικότητας, ο νοµοθέτης της Ένωσης ορθώς έκρινε ότι δεν είναι αναγκαίο να υπαχθούν στο πεδίο εφαρµογής της οδηγίας οι αερολιµένες µε κίνηση κάτω των 5 εκατοµµυρίων µετακινήσεων επιβατών ετησίως, αν αυτοί δεν αποτελούν τον κύριο αερολιµένα του εν λόγω κράτους µέλους.

ΥΠΟΜΝΗΣΗ: Η προσφυγή ακυρώσεως αποσκοπεί στην ακύρωση πράξεων των οργάνων της Ένωσης που αντιβαίνουν στο δίκαιο της Ένωσης. Υπό ορισµένες προϋποθέσεις, τα κράτη µέλη, τα όργανα της Ένωσης και οι ιδιώτες µπορούν να ασκήσουν προσφυγή ακυρώσεως ενώπιον του ∆ικαστηρίου ή του Γενικού ∆ικαστηρίου. Αν η προσφυγή είναι βάσιµη, η πράξη ακυρώνεται. Το καθού όργανο της Ένωσης οφείλει να καλύψει το ενδεχόµενο κενό δικαίου που δηµιουργεί η ακύρωση της πράξεως.

Ανεπίσηµο έγγραφο προοριζόµενο για τα µέσα µαζικής ενηµέρωσης, το οποίο δεν δεσµεύει το ∆ικαστήριο.

Τοπλήρες κείµενο της αποφάσεως είναι διαθέσιµο στην ιστοσελίδα CURIA από την ηµεροµηνία δηµοσιεύσεώς της

Επικοινωνία: Estella Cigna-Αγγελίδη (+352) 4303 2582


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website