Navigation path

Left navigation

Additional tools

Other available languages: EN FR DE ES NL IT PT PL BG RO

Υπηρεσία Τύπου και Πληροφόρησης

∆ικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝ ΤΥΠΟΥ αριθ. 94/10

Λουξεµβούργο, 30 Σεπτεµβρίου 2010

Απόφαση στην υπόθεση C-104/09

Roca Álvarez κατά Sesa Start Espana ETT SA

Οι πατέρες που παρέχουν εξαρτηµένη εργασία έχουν δικαίωµα λήψης της λεγόµενης «άδειας θηλασµού» ανεξάρτητα από το εργασιακό ή επαγγελµατικό καθεστώς της µητέρας του τέκνου τους

Ηισπανικήρύθµιση, κατάτηνοποίαοπατέραςπουπαρέχειεξαρτηµένηεργασίαδενµπορείναλάβειτηνάδειααυτήαντίγιατηµητέρατουτέκνουτουπαράµόνοστηνπερίπτωσηπουηµητέραεργάζεταιεπίσηςωςµισθωτή, δηµιουργείαδικαιολόγητηδιάκρισηπουβασίζεταιστοφύλο

Ο ισπανικός Εργατικός Κώδικας προβλέπει ότι οι µητέρες που εργάζονται ως µισθωτές δικαιούνται κατά τουςεννέα πρώτους µήνες µετά τη γέννηση του τέκνου τους τη λεγόµενη «άδεια θηλασµού». Η άδεια αυτήσυνίσταται σε δικαίωµα απουσίας από τον χώρο εργασίας για µία ώρα, η οποία µπορεί να κατανεµηθείσε δύο µέρη, ή στη µείωση του ηµερήσιου χρόνου εργασίας κατά µισή ώρα. Προβλέπεται ρητάότι η άδεια αυτήµπορεί να λαµβάνεται αδιακρίτως είτεαπό τη µητέρα είτεαπό τον πατέρα, στην περίπτωση που αµφότεροι οι γονείςεργάζονται.

Ο P. M. Roca Álvarez εργάζεται ως µισθωτός της Sesa Start España ΕΤΤ SA. Η αίτησή του να του χορηγηθεί η άδεια θηλασµού απορρίφθηκε µε το αιτιολογικό ότι η µητέρα του τέκνουτου δεν ήταν µισθωτή, αλλά ελεύθερη επαγγελµατίας. Κατόπιν αυτού ο P. M. Roca Álvarez προσέφυγε ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων κατά της απόφασης του εργοδότη του.

Το Tribunal Superior de Justicia de Galicia (Ισπανία), το οποίο καλείται να αποφανθεί κατ έφεση, επισηµαίνει ότι η άδεια αυτήέχει, λόγω της εξέλιξης της εθνικής νοµοθεσίας και νοµολογίας, αυτονοµηθεί από το βιολογικό γεγονός του θηλασµού. Η εν λόγω άδεια, ενώ προβλέφθηκε αρχικά το 1900 µε σκοπό να διευκολύνει τον µητρικό θηλασµό, χορηγείται εδώ και αρκετά χρόνια ακόµη και σε περίπτωση τεχνητού θηλασµού. Η άδεια αυτήθεωρείται πλέοναπλώς ως χρόνος ενασχόλησης µε το παιδί και ως µέτρο που διευκολύνει τη µητέρα να συµβιβάσει την οικογενειακή µε την επαγγελµατικήζωή της µετά το πέρας της άδειας µητρότητας. Εντούτοις, ακόµη και σήµερα ο πατέρας µπορεί να λάβειτην άδειααυτή αντίτης µητέρας µόνον αν η µητέρα είναι µισθωτή και ως εκ τούτου έχει δικαίωµα να λάβει την άδεια θηλασµού.

Στο πλαίσιο αυτό, το εθνικόδικαστήριο θέτειστο ΕΕ το ερώτηµα µήπως το δικαίωµα άδειας θηλασµού πρέπει να χορηγείται τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες και µήπως το γεγονός ότι χορηγείται µόνο στις µισθωτές εργαζόµενες και στους πατέρες των τέκνων τους συνιστάµέτρο που δηµιουργεί διακρίσεις κατάπαράβαση της αρχής της ίσης µεταχείρισης ανδρών και γυναικών, την οποία κατοχυρώνουν οι οδηγίες που θέτουνσε εφαρµογή την εν λόγω αρχή στον τοµέα της απασχόλησης και της εργασίας 1.


Το ικαστήριο αποφαίνεται, µε τη σηµερινήαπόφασή του, ότι οιοδηγίεςαυτέςαπαγορεύουνταεθνικάµέτραπουπροβλέπουνότιοιεργαζόµενεςµητέρεςπουπαρέχουνεξαρτηµένηεργασίαµπορούνναλαµβάνουνάδειαθηλασµού, ενώοιεργαζόµενοιπατέρεςπουεπίσηςπαρέχουνεξαρτηµένηεργασίαδενέχουνδικαίωµατέτοιαςάδειαςπαράµόνοστηνπερίπτωσηπουηµητέρατουτέκνουτουςεργάζεταικαιαυτήωςµισθωτή.

Οδηγία 76/207/ΕΟΚ του Συµβουλίου, της 9ης Φεβρουαρίου 1976, περί της εφαρµογής της αρχής της ίσης µεταχειρίσεως ανδρώνκαι γυναικών, όσον αφοράτην πρόσβαση σε απασχόληση, την επαγγελµατική εκπαίδευση και προώθηση και τις συνθήκες εργασίας (ΕΕ ειδ. έκδ. 05/002, σ. 70), ηοποία τροποποιήθηκε µε την οδηγία 2002/73/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου, της 23ης Σεπτεµβρίου 2002 (ΕΕ L 269, σ. 15), και καταργήθηκε µε την οδηγία 2006/54/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου, της 5ης Ιουλίου 2006, για την εφαρµογή της αρχής των ίσων ευκαιριών και της ίσης µεταχείρισης ανδρώνκαι γυναικών σε θέµατα εργασίας και απασχόλησης (αναδιατύπωση) (ΕΕ L 204, σ. 23).

Συγκεκριµένα, το ικαστήριο παρατηρεί, πρώτον, ότι η άδεια αυτή, αφού έχειως αποτέλεσµα τη µεταβολή των ωραρίων εργασίας, επηρεάζει τουςόρους εργασίας που διέπονται από τις οδηγίες, οι οποίες απαγορεύουν κάθε διάκριση λόγω φύλου.

εύτερον, το ικαστήριο διαπιστώνει ότι ο άνδρας εργαζόµενος και η γυναίκα εργαζόµενη που είναι πατέρας και µητέρα αντίστοιχα τέκνων µικρής ηλικίας τελούν σε παρεµφερείςκαταστάσεις, όσον αφορά την ενδεχόµενη ανάγκη να µειώσουν τον ηµερήσιο χρόνοεργασίας τουςενόψει της ενασχόλησής τους µε το παιδί. Εντούτοις, σύµφωνα µε τη ρύθµιση του ισπανικού Εργατικού Κώδικα, η ιδιότητα του γονέα δεν αρκεί για να µπορούν οι άνδρεςπου εργάζονται ως µισθωτοί να λάβουν την άδεια αυτή, ενώ αρκείγια τις γυναίκες που έχουν το ίδιο εργασιακό καθεστώς. Εποµένως, ηισπανικήνοµοθεσίαδηµιουργείδιάκρισηλόγωφύλουµεταξύτωνµητέρωνκαιτωνπατέρωνπουέχουντοίδιοεργασιακόκαθεστώςτουµισθωτούεργαζόµενου.

Τέλος, το ικαστήριο κρίνειότι για τη διάκριση αυτή δενυπάρχουνδικαιολογητικοίλόγοιβασιζόµενοιστονσκοπόπροστασίαςτηςγυναίκαςήστηνπροώθησητηςισότηταςτωνευκαιριώνανδρώνκαιγυναικών.

Καταρχάς η άδειααυτή δεν αποσκοπεί στηνπροστασία της βιολογικής κατάστασης της γυναίκας µετά την εγκυµοσύνητης ή στην προστασία των ειδικών σχέσεων µεταξύ της µητέρας και του τέκνου της. Πράγµατι, το γεγονός ότι η άδεια µπορεί να λαµβάνεται αδιακρίτως από τον πατέρα ή τη µητέρα σηµαίνει ότι το τάισµα του παιδιού και ο χρόνος ενασχόλησης µε το παιδί µπορούν να καλύπτονται είτε από τον πατέρα είτε από τη µητέρα, πράγµα που οδηγείστο συµπέρασµα ότι η άδεια αυτή χορηγείται στουςεργαζόµενους για τον λόγο ότι είναι γονείς.

Εξάλλου, η ρύθµιση αυτήδεν οδηγείστην εξάλειψη ή στη µείωση των ανισοτήτων που εκδηλώνονται ενδεχοµένως στηνπράξη, σε βάρος των γυναικών, εντός του κοινωνικού βίου. ∆εν αποσκοπεί ούτε στηνπρόληψη ή στην αντιστάθµιση των πιθανών µειονεκτηµάτων στην επαγγελµατική σταδιοδροµία τους.

εν υπάρχει αµφιβολία ότι το µέτρο αυτό µπορεί να έχει ως αποτέλεσµα να ευνοούνται οι γυναίκες, καθόσον παρέχει στις εργαζόµενες µε σχέση εξαρτηµένης εργασίας µητέρες τη δυνατότητα να εξακολουθούν να εργάζονται, αφιερώνοντας παράλληλα χρόνοστο παιδίτους. Το αποτέλεσµα αυτόενισχύεται από το γεγονός ότι ο πατέρας του παιδιού έχειτη δυνατότητα να λάβειτην άδειααντί για τη µητέρα, η οποίαεποµένως δεν θα υποστεί αρνητικές συνέπειες ως προςτην εργασία της λόγωτης φροντίδας του παιδιού και της ενασχόλησής της µε αυτό.


Αντίθετα, το γεγονός ότι µόνο η µητέρα που εργάζεται ως µισθωτή έχειτο δικαίωµα άδειας, ενώ ο πατέρας που επίσης εργάζεται ως µισθωτός δεν µπορεί να κάνει χρήση του δικαιώµατος αυτού άµεσα, διαιωνίζει την παραδοσιακή κατανοµή των ρόλων µεταξύ ανδρών και γυναικών, καθόσον συµβάλλει ώστε οι άνδρες να παραµένουν σε βοηθητικό ρόλοέναντι των γυναικών όσοναφορά την άσκηση του έργου τους ως γονέων. Επιπλέον, αυτό θα µπορούσε να έχει ως αποτέλεσµα να αναγκάζεται η γυναίκα που είναι ελεύθερη επαγγελµατίας, όπως η µητέρα του τέκνου τουP. M. Roca Álvarez, ο οποίοςδεν µπορεί να λάβει την άδεια αυτή, να περιορίσει την επαγγελµατική της δραστηριότητα και να αναλάβει µόνη της την επιβάρυνση που συνεπάγεται η γέννηση του τέκνου της, χωρίς να µπορεί να τη βοηθήσει ο πατέρας του παιδιού.

ΥΠΟΜΝΗΣΗ: Η διαδικασία εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως παρέχει στα δικαστήρια των κρατών µελών τη δυνατότητα να υποβάλουν στο ∆ικαστήριο, στο πλαίσιο της ένδικης διαφοράς της οποίας έχουν επιληφθεί, ερώτηµα σχετικό µε την ερµηνεία του δικαίου της Ένωσης ή µε το κύρος πράξεως οργάνου της Ένωσης. Το ∆ικαστήριο δεν αποφαίνεται επί της διαφοράς που εκκρεµεί ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου. Στο εθνικό δικαστήριο εναπόκειται να επιλύσει τη διαφορά αυτή, λαµβάνοντας υπόψη την απόφαση του ∆ικαστηρίου. Η απόφαση αυτή δεσµεύει, οµοίως, τα άλλα εθνικά δικαστήρια ενώπιον των οποίων ανακύπτει παρόµοιο ζήτηµα.

Ανεπίσηµο έγγραφο προοριζόµενο για τα µέσα µαζικής ενηµερώσεως, το οποίο δεν δεσµεύει το ∆ικαστήριο.

Το πλήρες κείµενο της αποφάσεως είναι διαθέσιµο στην ιστοσελίδα CURIA από την ηµεροµηνία δηµοσιεύσεώς της

Επικοινωνία: Estella Cigna-Αγγελίδη (+352) 4303 2582


Side Bar