Navigation path

Left navigation

Additional tools

Other available languages: EN FR DE ES NL IT PT EL CS HU SK BG RO

Kontakty z Mediami i Informacja

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej

KOMUNIKAT PRASOWY nr 118/10

Luksemburg, 7 grudnia 2010 r.

Wyrok w sprawach połączonych C-585/08 i C-144/09

Peter Pammer / Reederei Karl Schlüter GmbH & Co. KG i Hotel Alpenhof GesmbH / Oliver Heller

Trybunał wyjaśnił przepisy jurysdykcyjne Unii mające zastosowanie do umów konsumenckich w przypadku oferowania usług w Internecie

Samo posługiwanie się stroną internetową przez przedsiębiorcę nie powoduje zastosowania przepisów jurysdykcyjnych służących ochronie konsumentów z innych państw członkowskich

Rozporządzenie Unii Europejskiej w sprawie jurysdykcji w sprawach cywilnych i handlowych1 przewiduje, że co do zasady osoby mające miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego mogą być pozywane przed sądy tego państwa członkowskiego. Stanowi ono również, że spory wynikające ze zobowiązań umownych mogą być rozstrzygane przez sąd miejsca, gdzie zobowiązanie takie zostało wykonane albo miało być wykonane. Niemniej jednak, w sprawach dotyczących umów konsumenckich zastosowanie mają przepisy chroniące konsumenta. Jeżeli przedsiębiorca „kieruje” działalność do państwa członkowskiego, w którym konsument ma miejsce zamieszkania, konsument może wnieść powództwo do sądu państwa członkowskiego swojego zamieszkania i może być pozywany jedynie w tym państwie. Obie sprawy dotyczą kwestii, czy przedsiębiorca „kieruje” działalność w rozumieniu rozporządzenia, jeżeli posługuje się stroną internetową w celu komunikacji z konsumentami.

Sprawa C-585/08

Peter Pammer, zamieszkały w Austrii, zamierzał odbyć podróż frachtowcem z Triestu (Włochy) na Daleki Wschód. Zarezerwował taką podróż w spółce niemieckiej Reederei Karl Schlüter za pośrednictwem niemieckiego biura podróży specjalizującego się w sprzedaży przez Internet podróży frachtowcami. P. Pammer odmówił jednak rozpoczęcia podróży, gdyż jego zdaniem warunki na pokładzie nie odpowiadały opisowi podroży przekazanemu przez biuro podróży. Zażądał więc zwrotu uiszczonej już przez niego ceny podróży. Ponieważ Reederei Karl Schlüter zwróciła mu jedynie część tej kwoty, P. Pammer wniósł pozew do sądu austriackiego, przed którym spółka podniosła natomiast zarzut braku jurysdykcji sądów austriackich z tego powodu, że nie prowadzi w Austrii żadnej działalności zawodowej lub gospodarczej.

Sprawa C-144/09

Oliver Heller, zamieszkały w Niemczech, zarezerwował w położonym w Austrii Hotelu Alpenhof kilka pokoi na pobyt jednotygodniowy. Rezerwacja została dokonana za pomocą poczty elektronicznej dzięki adresowi podanemu na odwiedzonej przez niego stronie internetowej hotelu. O. Heller zakwestionował usługi hotelu i opuścił go bez opłacenia rachunku. Hotel wniósł zatem do sądu austriackiego powództwo o zapłatę rachunku. Pozwany podniósł zarzut braku jurysdykcji sądu, uzasadniając, że jako konsumenta zamieszkałego w Niemczech można pozwać go wyłącznie przed sądy niemieckie.


Austriacki Oberster Gerichtshof (sąd najwyższy), przed którym zawisłe są obie sprawy, zwrócił się do Trybunału o wyjaśnienie, czy fakt, iż spółka z siedzibą w jednym państwie członkowskim oferuje swoje usługi przez Internet oznacza, iż usługi te „są kierowane” również do innych państw członkowskich. W przypadku odpowiedzi twierdzącej konsumenci zamieszkali w tych państwach, korzystający z tych usług, mogliby bowiem w razie sporu z przedsiębiorcą powołać się na korzystniejsze przepisy jurysdykcyjne rozporządzenia.

1 Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. 2001, L 12, s. 1).

W dzisiejszym wyroku Trybunał stwierdził, że samo posługiwanie się stroną internetową przez przedsiębiorcę w celach handlowych nie oznacza jeszcze, że swoją działalność „kieruje do” innych państw członkowskich, co prowadziłoby do zastosowania chroniących konsumenta przepisów jurysdykcyjnych rozporządzenia. Trybunał uznał bowiem, że w celu zastosowania tych przepisów wobec konsumenta przedsiębiorca musi wyrazić wolę nawiązania z nim stosunków handlowych.

W tym kontekście Trybunał poszukiwał oznak, które umożliwiałyby wykazanie, że przedsiębiorca zamierzał prowadzić interesy z konsumentami zamieszkałymi w innych państwach członkowskich. Do oznak takich należą wszelkie formy wyraźnego wyrażenia woli pozyskania przez przedsiębiorcę konsumentów z innych państw członkowskich, na przykład kiedy oferuje on swoje usługi lub towary w jednym lub wielu państwach członkowskich wymienionych z nazwy lub angażuje środki w usługę odsyłania w Internecie u operatora wyszukiwarki w celu ułatwienia konsumentom zamieszkałym w różnych państwach członkowskich dostępu do jego strony.

Niemniej jednak inne oznaki, które nie są tak oczywiste, ewentualnie w połączeniu, mogą również dowodzić istnienia działalności „kierowanej do” państwa członkowskiego zamieszkania konsumenta. Chodzi w szczególności o międzynarodowy charakter danej działalności, jak w przypadku niektórych rodzajów działalności turystycznej, podanie numerów telefonicznych z międzynarodowym numerem kierunkowym, używanie domeny pierwszego poziomu innej niż domena państwa członkowskiego, w którym przedsiębiorca ma siedzibę, na przykład „.de”, czy używanie neutralnych domen pierwszego poziomu takich jak „.com” lub „.eu”, opis tras z jednego lub kilku państw członkowskich do miejsca świadczenia usługi oraz wzmiankę o międzynarodowej klienteli złożonej z klientów zamieszkałych w różnych państwach członkowskich, w szczególności poprzez przedstawienie ich opinii. Jeżeli strona internetowa pozwala konsumentom na używanie innego języka lub innej waluty niż używane zwyczajowo w państwie członkowskim przedsiębiorcy, elementy te również mogą stanowić oznaki wskazujące na transgraniczny charakter jego działalności.

Do oznak tych nie należy natomiast podanie na stronie internetowej adresu elektronicznego lub geograficznego przedsiębiorcy ani też podanie jego numerów telefonicznych bez międzynarodowego numeru kierunkowego, ponieważ informacje te nie wskazują na to, czy przedsiębiorca kieruje swoją działalność do jednego czy do kilku państw członkowskich.

Trybunał stwierdził w związku z tym, że sąd austriacki powinien ustalić, czy ze strony internetowej i ogólnej działalności danych przedsiębiorców wynika, że zamierzali oni prowadzić interesy z konsumentami austriackimi (sprawa C-585/08) albo niemieckimi (sprawa C-144/09) w tym znaczeniu, że byli gotowi do zawarcia z nimi umowy.


UWAGA: Odesłanie prejudycjalne pozwala sądom państw członkowskich, w ramach rozpatrywanego przez nie sporu, zwrócić się do Trybunału z pytaniem o wykładnię prawa Unii lub o ocenę ważności aktu Unii. Trybunał nie rozpoznaje sporu krajowego. Do sądu krajowego należy rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z orzeczeniem Trybunału. Orzeczenie to wiąże w ten sam sposób inne sądy krajowe, które spotkają się z podobnym problemem.

Dokument nieoficjalny, sporządzony na użytek mediów, który nie wiąże Trybunału Sprawiedliwości.

Pełny tekst wyroku znajduje się na stronie internetowej CURIA w dniu ogłoszenia

Osoba odpowiedzialna za kontakty z mediami: Ireneusz Kolowca (+352) 4303 2793

Nagranie wideo z ogłoszenia wyroku jest dostępne przez „Europe by Satellite (((+32) 2 2964106


Side Bar