Navigation path

Left navigation

Additional tools

Other available languages: EN FR DE ES NL IT PT CS HU PL SK BG RO

Υπηρεσία Τύπου και Πληροφόρησης

∆ικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝ ΤΥΠΟΥ αριθ. 118/10

Λουξεµβούργο, 7 ∆εκεµβρίου 2010

Απόφαση στις υποθέσεις C-585/08 και C-144/09

Peter Pammer κατά Reederei Karl Schlüter GmbH & Co. KG και

Hotel Alpenhof GesmbH κατά Oliver Heller

Το ικαστήριο αποσαφηνίζει τους κανόνες διεθνούς δικαιοδοσίας του δικαίου της Ένωσης που εφαρµόζονται στις συµβάσεις καταναλωτών όταν η παροχή υπηρεσίας προσφέρεται µέσω ιαδικτύου

Η απλή χρήση ιστοτόπου από τον έµπορο δεν συνεπάγεται αφ' εαυτής ότι οι κανόνες διεθνούς δικαιοδοσίας που σκοπούν στην προστασία των καταναλωτών εφαρµόζονται προς όφελος των καταναλωτών των άλλων κρατών µελών

Ο κανονισµός1 της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διεθνή δικαιοδοσία σε αστικές και εµπορικές υποθέσεις προβλέπει ότι, κατά γενικό κανόνα, τα πρόσωπα που έχουν την κατοικία τους στο έδαφος κράτους µέλους ενάγονται ενώπιον των δικαστηρίων του κράτους µέλους αυτού. Στον εν λόγω κανονισµό ορίζεται επίσης ότι οι διαφορές εκ συµβάσεως µπορούν να εισαχθούν και ενώπιον του δικαστηρίου του τόπου όπου εκπληρώθηκε ή οφείλει να εκπληρωθεί η συµβατική ενοχή. Εντούτοις, οσάκις πρόκειται για σύµβαση συναφθείσα µε καταναλωτή, έχουν εφαρµογή ειδικοί κανόνες περί προστασίας των καταναλωτών. Αν ο έµπορος «κατευθύνει τις δραστηριότητές του» στο κράτος µέλος κατοικίας του καταναλωτή, ο καταναλωτής µπορεί να προσφύγει ενώπιον του δικαστηρίου του τόπου κατοικίας του ενώ µπορεί να εναχθεί µόνο στο κράτος µέλος αυτό. Οι δύο υποθέσεις αφορούν το ζήτηµα αν ένας έµπορος «κατευθύνει τις δραστηριότητές του», κατά την έννοια του εν λόγω κανονισµού, οσάκις χρησιµοποιεί ιστότοπο για να επικοινωνεί µε τους καταναλωτές.

Υπόθεση C-585/08

Ο Ρ. Pammer, κάτοικος Αυστρίας, θέλησε να πραγµατοποιήσει ταξίδι µε εµπορικό πλοίο από την Τεργέστη (Ιταλία) προς την Άπω Ανατολή. Ως εκ τούτου, προέβη σε κράτηση ταξιδίου µε τη γερµανική εταιρία Reederei Karl Schlüter, µέσω γερµανικού ταξιδιωτικού πρακτορείου ειδικευµένου στις πωλήσεις ταξιδίων µε εµπορικά πλοία µέσω ∆ιαδικτύου. Ο Ρ. Pammer αρνήθηκε να επιβιβαστεί για τον λόγο ότι, κατά την άποψή του, οι συνθήκες που προσέφερε το πλοίο δεν ανταποκρίνονταν στην περιγραφή που του είχε αποστείλει το πρακτορείο ενώ ζήτησε την επιστροφή του τιµήµατος που είχε καταβάλει για το ταξίδι αυτό. Η Reederei Karl Schlüter του επέστρεψε µόνον τµήµα του τιµήµατος αυτού, µε αποτέλεσµα ο Ρ. Pammer να προσφύγει στα αυστριακά δικαστήρια ενώπιον των οποίων η γερµανική εταιρία προέβαλε ένσταση ελλείψεως διεθνούς δικαιοδοσίας, υποστηρίζοντας ότι δεν ασκεί καµία επαγγελµατική ή εµπορική δραστηριότητα στην Αυστρία.


Υπόθεση C-144/09

Ο Ο. Heller, κάτοικος Γερµανίας, προέβη σε κράτηση πολλών δωµατίων για µία εβδοµάδα στο ξενοδοχείο Alpenhof, ένα ξενοδοχείο ευρισκόµενο στην Αυστρία. Η κράτηση αυτή πραγµατοποιήθηκε µέσω αποστολής ηλεκτρονικού µηνύµατος σε ηλεκτρονική διεύθυνση αναγραφόµενη στον ιστότοπο του ξενοδοχείου τον οποίο συµβουλεύθηκε ο O. Heller. Ο Ο. Heller αµφισβήτησε την ποιότητα των υπηρεσιών του ξενοδοχείου και αναχώρησε χωρίς να καταβάλει το τίµηµα. Κατόπιν τούτου, το ξενοδοχείο άσκησε αγωγή ενώπιον των αυστριακών δικαστηρίων ζητώντας την καταβολή του οφειλόµενου τιµήµατος. Ο Ο. Heller προέβαλε ένσταση ελλείψεως διεθνούς δικαιοδοσίας υποστηρίζοντας ότι, ως Γερµανός καταναλωτής, µπορεί να εναχθεί µόνον ενώπιον των γερµανικών δικαστηρίων.

1Κανονισµός (ΕΚ) 44/2001 του Συµβουλίου, της 22ας ∆εκεµβρίου 2000, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εµπορικές υποθέσεις (ΕΕ 2001, L 12, σ. 1).

Το Oberster Gerichtshof (Ανώτατο ∆ικαστήριο, Αυστρία), που επιλήφθηκε των δύο αυτών υποθέσεων, ζητεί από το ∆ικαστήριο να διευκρινίσει αν το γεγονός ότι εταιρία εγκατεστηµένη σε κράτος µέλος προσφέρει τις υπηρεσίες της µέσω ∆ιαδικτύου συνεπάγεται ότι οι υπηρεσίες αυτές «κατευθύνονται» επίσης «προς» άλλα κράτη µέλη. Συγκεκριµένα, σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως, οι καταναλωτές που κατοικούν σε αυτά τα κράτη µέλη και χρησιµοποιούν τις υπηρεσίες αυτές µπορούν, σε περίπτωση ένδικης διαφοράς µε τον έµπορο, να τύχουν και αυτοί της εφαρµογής των ευνοϊκότερων κανόνων διεθνούς δικαιοδοσίας που προβλέπει ο κανονισµός.

Με την απόφαση που εκδίδει σήµερα, το ∆ικαστήριο διαπιστώνει ότι η απλή χρήση ιστοτόπου από τον έµπορο για εµπορικό σκοπό δεν συνεπάγεται αφ’ εαυτής ότι η δραστηριότητά του «κατευθύνεται προς» άλλα κράτη µέλη, πράγµα που θα έθετε σε εφαρµογή τους κανόνες διεθνούς δικαιοδοσίας περί προστασίας των καταναλωτών που προβλέπει ο κανονισµός. Συγκεκριµένα, το ∆ικαστήριο κρίνει ότι, προκειµένου να έχουν εφαρµογή οι εν λόγω κανόνες στους καταναλωτές των άλλων κρατών µελών, ο έµπορος πρέπει να έχει εκδηλώσει τη βούλησή του να συνάψει εµπορικές σχέσεις µε τους καταναλωτές αυτούς.

Στο πλαίσιο αυτό, το ∆ικαστήριο αναζητεί ενδείξεις που να καταδεικνύουν ότι ο έµπορος είχε πρόθεση να συνάψει εµπορικές σχέσεις µε καταναλωτές οι οποίοι κατοικούν εντός άλλων κρατών µελών. Μεταξύ των ενδείξεων αυτών καταλέγονται οι προφανείς εκδηλώσεις της βουλήσεως του εµπόρου να παρακινήσει τους καταναλωτές στη σύναψη συµβάσεως, για παράδειγµα, οσάκις παρέχει τις υπηρεσίες του ή προσφέρει προς πώληση τα εµπορεύµατά του εντός ενός ή περισσοτέρων κρατών µελών τα οποία κατονοµάζει ή οσάκις καταβάλλει τίµηµα στον διαχειριστή µηχανής αναζητήσεως για την παροχή υπηρεσιών ευρετηριάσεως στο ∆ιαδίκτυο, προκειµένου να διευκολυνθεί η δυνατότητα προσβάσεως των καταναλωτών που κατοικούν εντός των διαφορετικών αυτών κρατών µελών στον ιστότοπό του.


Ωστόσο, άλλες ενδείξεις λιγότερο προφανείς, ενδεχοµένως συνδυαζόµενες µεταξύ τους, µπορούν επίσης να συνηγορούν υπέρ της υπάρξεως δραστηριότητας η οποία «κατευθύνεται προς» το κράτος µέλος κατοικίας του καταναλωτή. Πρόκειται για τον διεθνή χαρακτήρα της επίµαχης δραστηριότητας, όπως στην περίπτωση ορισµένων τουριστικών δραστηριοτήτων, την αναγραφή στοιχείων τηλεφωνικής επικοινωνίας συνοδευόµενη από τον κωδικό διεθνούς κλήσεως, τη χρήση ονοµασίας τοµέα πρώτου επιπέδου διαφορετικής από αυτήν που αντιστοιχεί στο κράτος µέλος εντός του οποίου είναι εγκατεστηµένος ο έµπορος, για παράδειγµα «.de», ή ακόµη και για τη χρήση ουδέτερων ονοµασιών τοµέα πρώτου επιπέδου, όπως «.com» ή «.eu», την περιγραφή δροµολογίων για τη µετάβαση από ένα ή περισσότερα κράτη µέλη στον τόπο παροχής υπηρεσιών, καθώς και για τη µνεία διεθνούς πελατείας αποτελούµενης από πελάτες που έχουν την κατοικία τους σε διαφορετικά κράτη µέλη, ιδίως µε την προβολή µαρτυριών τέτοιων πελατών. Οµοίως, εάν ο ιστότοπος καθιστά δυνατή στους καταναλωτές τη χρήση διαφορετικής γλώσσας ή διαφορετικού νοµίσµατος από τη γλώσσα ή το νόµισµα που χρησιµοποιούνται συνήθως στο κράτος µέλος του εµπόρου, τα στοιχεία αυτά µπορούν αποτελέσουν ενδείξεις που καταδεικνύουν τη διασυνοριακής φύσεως δραστηριότητα του εν λόγω εµπόρου.

Αντιθέτως, δεν συνιστούν τέτοιες ενδείξεις η αναγραφή στον ιστότοπο της ηλεκτρονικής ή της ταχυδροµικής διευθύνσεως του εµπόρου, ούτε και η αναγραφή των στοιχείων του τηλεφωνικής επικοινωνίας χωρίς κωδικό διεθνούς κλήσεως, διότι τα στοιχεία αυτά δεν προσδιορίζουν αν ο έµπορος κατευθύνει τη δραστηριότητά του προς ένα ή περισσότερα διαφορετικά κράτη µέλη.

Το ∆ικαστήριο καταλήγει ότι το αυστριακό δικαστήριο, λαµβανοµένων υπόψη των ενδείξεων αυτών, πρέπει να εξετάσει αν από τον ιστότοπο και τη συνολική δραστηριότητα των εµπόρων συνάγεται ότι αυτοί είχαν πρόθεση να συνάψουν εµπορικές σχέσεις µε Αυστριακούς (υπόθεση C-585/08) ή Γερµανούς καταναλωτές (υπόθεση C-144/09), υπό την έννοια ότι οι έµποροι είχαν πρόθεση να συνάψουν µ’ αυτούς σύµβαση.

ΥΠΟΜΝΗΣΗ: Η διαδικασία εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως παρέχει στα δικαστήρια των κρατών µελών τη δυνατότητα να υποβάλουν στο ∆ικαστήριο, στο πλαίσιο της ένδικης διαφοράς της οποίας έχουν επιληφθεί, ερώτηµα σχετικό µε την ερµηνεία του δικαίου της Ένωσης ή µε το κύρος πράξεως οργάνου της Ένωσης. Το ∆ικαστήριο δεν αποφαίνεται επί της διαφοράς που εκκρεµεί ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου. Στο εθνικό δικαστήριο εναπόκειται να επιλύσει τη διαφορά αυτή, λαµβάνοντας υπόψη την απόφαση του ∆ικαστηρίου. Η απόφαση αυτή δεσµεύει, οµοίως, άλλα εθνικά δικαστήρια ενώπιον των οποίων ανακύπτει παρόµοιο ζήτηµα.

Ανεπίσηµο έγγραφο προοριζόµενο για τα µέσα µαζικής ενηµέρωσης, το οποίο δεν δεσµεύει το ∆ικαστήριο.

Το πλήρες κείµενο της αποφάσεως είναι διαθέσιµο στην ιστοσελίδα CURIA από την ηµεροµηνία δηµοσιεύσεώς της

Επικοινωνία: Estella Cigna-Αγγελίδη (+352) 4303 2582

Στιγµιότυπα από τη δηµοσίευση της αποφάσεως διατίθενται από το " Europe by Satellite ((+32) 2 2964106


Side Bar