You are here:

Polityka transportowa UE

Transport jest w dzisiejszych czasach jednym z kluczowych sektorów europejskiej gospodarki – zapewnia miejsca pracy ponad 11 mln ludzi i w znacznym stopniu przyczynia się do wzrostu gospodarczego (jego udział w wartości dodanej brutto ogółem dla 28 państw członkowskich UE wynosi 4,8 proc., tj. 548 mld euro).

Komisja Europejska ma na celu kształtowanie i wspieranie polityki transportowej oferującej efektywne, bezpieczne i zrównoważone rozwiązania, tak aby stworzyć warunki dla konkurencyjnego przemysłu będącego źródłem zatrudnienia i dobrobytu.

Najważniejsze wyzwania dla europejskiego transportu

Ponieważ współczesne społeczeństwa stają się coraz bardziej mobilne, celem polityki transportowej UE jest pomoc w rozwiązywaniu głównych problemów, z którymi borykają się systemy transportu:

  • Zatory komunikacyjne paraliżują zarówno ruch drogowy, jak i lotniczy. Kosztują nas co roku około 1 proc. PKB, a tak transport towarowy, jak i pasażerski mają jeszcze wzrosnąć.
  • Uzależnienie od ropy naftowej – pomimo zwiększenia efektywności energetycznej w transporcie, jest on nadal w 96 proc. zależny od ropy naftowej. W przyszłości ropy naftowej, pozyskiwanej w coraz większym stopniu w niestabilnych regionach świata, będzie coraz mniej. Szacuje się, że do 2050 r. jej ceny wzrosną ponad dwukrotnie w porównaniu do poziomu cen z roku 2005.
  • Emisje gazów cieplarnianych – jeśli mamy zapobiec ociepleniu klimatu o więcej niż 2ºC, UE musi ograniczyć emisje w sektorze transportu o 60 proc. do 2050 r. (w porównaniu z poziomem z 1990 r.).
  • Jakość infrastruktury transportowej w UE jest bardzo nierówna.
  • Konkurencja – europejski sektor transportu musi stawić czoła narastającej presji konkurencji na szybko rozwijających się światowych rynkach transportu.

Przegląd statystyk dotyczących transportu – zob.: Tabela wyników w sektorze transportu, Infografika dotycząca transportu i Transport europejski – dane statystyczne.

Osiągnięcia UE w dziedzinie transportu

Dzięki polityce UE w ciągu ostatnich 20 lat odnotowano znaczne postępy Wybierz wersję językową tego linka   English (en) w europejskim sektorze transportu. Doprowadziły one do:

  • wzrostu bezpieczeństwa w ruchu lotniczym, morskim i drogowym
  • unormowania godzin pracy osób zatrudnionych w sektorze transportu
  • większego wyboru środków transportu dla podróżnych i firm
  • mniejszego zanieczyszczenia
  • przejścia na bardziej ekologiczne technologie.

Większa konkurencja

Transport drogowy – przewoźnicy drogowi mogą teraz prowadzić działalność nie tylko w kraju swojej rejestracji, dzięki czemu mogą uniknąć przejazdów powrotnych pustym pojazdem. Ta zwiększająca elastyczność zmiana wpływa na zwiększenie konkurencji, wzrost jakości usług w transporcie towarowym i pasażerskim, obniżenie kosztów, łatwiejsze podróżowanie i w efekcie przyczynia się do zmniejszenia zanieczyszczenia. Na podniesienie poziomu bezpieczeństwa wpłynęło również przyjęcie wspólnych norm technicznych.

Transport lotniczy – obecnie lata się łatwiej i taniej, powstały nowe linie lotnicze, otwarto więcej połączeń i wprowadzono setki nowych usług w połączeniach między lotniskami Europy. Dzięki unijnej inicjatywie znanej jako jednolita europejska przestrzeń powietrzna Wybierz wersję językową tego linka   English (en) w dalszym ciągu będziemy mieli do czynienia z takimi tendencjami. Dzięki umowom o otwartym niebie wszystkie linie lotnicze UE mogą latać z dowolnego portu lotniczego w UE do każdego miasta w innych krajach. Umowy o otwartym niebie podpisano również z USA, Kanadą, Izraelem, krajami bałkańskimi, Marokiem, Jordanią, Gruzją i Mołdawią – dalsze umowy czekają na podpisanie. Więcej informacji o połączeniach lotniczych w poszczególnych krajach można znaleźć tutaj.

Transport kolejowy – każde przedsiębiorstwo kolejowe posiadające odpowiednie zezwolenie może oferować swoje usługi w całej UE. Sieci szybkich kolei uległy znacznej rozbudowie w ostatnich latach, umożliwiając pasażerom oszczędzenie czasu i pieniędzy. Kolejne usprawnienia są wprowadzane w życie.

Połączenia morskie – 75 proc. wymiany handlowej Europy z pozostałymi krajami i 40 proc. transportu towarów w Europie odbywa się drogą morską. Z europejskich dróg wodnych korzysta rocznie około 400 mln osób. Otwarcie rynku połączeń morskich umożliwiło przedsiębiorstwom żeglugowym swobodne działanie na terenie innych państw. W 2014 r. Rada UE i Parlament Europejski postanowiły wypromować do 2025 r. rozwój podstawowej sieci punktów zaopatrywania w skroplony gaz ziemny w najważniejszych portach, aby stworzyć sieć transeuropejską, a także rozwój nabrzeżnych instalacji elektrycznych. 

Prawa pasażerów

Podróżnych w UE chronią najlepsze na świecie przepisy dotyczące praw pasażerów, które obejmują wszystkie środki transportu: samoloty, pociągi, statki i autobusy lub autokary.

Prawa pasażerów w UE – aplikacja na smartfona

Bezpieczne podróże

  • Liczbę wypadków śmiertelnych na europejskich drogach udało się zmniejszyć o połowę od 1992 r. do 2010 r. (z 70 tys. do 31 tys.). W latach 2010–2013 r. liczba ta zmniejszyła się o kolejne 17 proc. Oznacza to, że UE jest na dobrej drodze do osiągnięcia strategicznego celu, polegającego na zmniejszeniu o połowę liczby śmiertelnych wypadków drogowych do 2020 r.
  • Niebezpieczne linie lotnicze nie mają prawa latać w Europie.
  • Zaostrzone przepisy dotyczące bezpieczeństwa na morzu przewidują wprowadzenie surowszych inspekcji statków, kar za zanieczyszczenie spowodowane poważnym zaniedbaniem oraz szybsze wycofywanie z użytku tankowców jednokadłubowych.
  • UE określa normy bezpieczeństwa i ochrony oraz finansuje jedynie te projekty w zakresie infrastruktury, które są zgodne z tymi normami.
  • UE współpracuje z takimi organizacjami jak Międzynarodowa Organizacja Lotnictwa Cywilnego (ICAO) Wybierz wersję językową tego linka   English (en) oraz Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO) Wybierz wersję językową tego linka   English (en) español (es) français (fr) , aby popularyzować odpowiednie normy bezpieczeństwa na całym świecie.

Inteligentny i ekologiczny transport

UE wspiera badania naukowe i innowacje oraz skuteczne wdrażanie nowych ekologicznych technologii transportowych.

Na przykład zgodnie z nowymi przepisami kraje UE muszą promować czyste technologie (samochody napędzane elektrycznie lub wodorem, ciężarówki, barki i statki napędzane gazem ziemnym) poprzez wybudowanie minimalnej liczby punktów tankowania.

Infrastruktura i finansowanie

Od stycznia 2014 r. UE realizuje nową politykę w zakresie infrastruktury transportowej, dzięki której cały kontynent zostanie połączony ze wschodu na zachód i z północy na południe. Celem tej polityki jest zniwelowanie różnic pomiędzy krajowymi sieciami transportowymi, usunięcie przeszkód, które nadal utrudniają sprawne funkcjonowanie jednolitego rynku, i przeszkód natury technicznej, jakimi są m.in. niespójne standardy w ruchu kolejowym.

Środki finansowe na realizację tej polityki pochodzą z instrumentu „Łącząc Europę” Wybierz wersję językową tego linka   English (en) , dysponującego budżetem w wysokości do 26 mld euro do 2020 r., a także z trzyletniego planu inwestycyjnego Komisji, który pozwoli uwolnić inwestycje publiczne i prywatne o wartości co najmniej 315 mld euro do 2017 r.