Transport

Główne wyzwania

Jako że społeczeństwo staje się coraz bardziej mobilne, polityka UE powinna pomóc w rozwiązywaniu głównych problemów, z którymi boryka się sektor transportu:

• zatory komunikacyjne paraliżują zarówno ruch drogowy, jak i lotniczy. Kosztują nas co roku około 1 proc. PKB. Tymczasem przewidywany jest dalszy wzrost ilości przewożonych towarów: o 40 proc. do 2030 r. oraz o 80 proc. do 2050 r. (w stosunku do poziomu z 2005 r.). Ruch pasażerski również ma wzrosnąć: o 34 proc. do 2030 r oraz o 51 proc. do 2050 r. (w porównaniu z rokiem 2005 r.).
• uzależnienie od ropy naftowej – pomimo zwiększenia wydajności energetycznej w transporcie, pozostaje on w 96 proc. zależny od ropy naftowej. W nadchodzących dziesięcioleciach zaznaczy się coraz silniejszy niedostatek ropy naftowej, pozyskiwanej w coraz większym stopniu w niestabilnych regionach świata. Poziom ceny baryłki ropy na przestrzeni lat 2005-2050 z pewnością przekroczy dwukrotność ceny z roku 2005 (59 USD za baryłkę).
• emisje gazów cieplarnianych – jeśli mamy zapobiec ociepleniu klimatu o więcej niż 2ºC, UE musi ograniczyć emisje w sektorze transportu o 60 proc. do 2050 r. (w porównaniu z poziomem z 1990 r.). W tym celu należy zredukować emisje w skali Unii do roku 2050 o 80-95 proc. w porównaniu z 1990 r.
• infrastruktura – nie jest jednakowo rozwinięta we wszystkich krajach UE. W krajach położonych we wschodniej części UE brakuje linii szybkich kolei, a tradycyjne linie kolejowe są często w nienajlepszym stanie.
• konkurencja – europejski sektor transportowy musi stawić czoła narastającej presji konkurencji na szybko rozwijających się światowych rynkach transportu.

Wyczerpujący przegląd najważniejszych danych statystycznych w sferze transportu: Transport w roku 2050: fakty i liczby

Skuteczny, zintegrowany i zrównoważony transport

Konkurencja i inteligentne regulacje

Aby zwiększyć wydajność europejskich systemów transportu, UE doprowadziła do otwarcia na konkurencję rynków krajowych w całej Unii, przede wszystkim w sektorach transportu drogowego i lotniczego oraz, w mniejszym stopniu, kolejowego.

Transport drogowy – przewoźnicy drogowi mogą prowadzić działalność nie tylko w swoim ojczystym kraju i z tras międzynarodowych nie muszą już wracać pustym pojazdem.

Transport kolejowy – w 2003 r. przyjęto pierwszy pakiet przepisów o liberalizacji, które doprowadziły do otwarcia na konkurencję około 70−80 proc. rynku kolejowych przewozów towarowych na dużych odległościach. Obecnie Komisja proponuje, aby pasażerski transport kolejowy również otworzyć na konkurencję. Wszystkie bariery administracyjne i regulacyjne w odniesieniu do transportu kolejowego i innych rodzajów transportu również powinny zostać usunięte.

Transport lotniczy – liberalizacja usług lotniczych umożliwiła wzrost konkurencyjności, obniżenie cen oraz zwiększenie liczby połączeń między krajami UE. Dużo zawdzięczamy również inicjatywie UE znanej jako jednolita europejska przestrzeń powietrzna . Efekty liberalizacji widoczne są również w transporcie transatlantyckim: UE zawarła ze Stanami Zjednoczonymi umowę o „otwartym niebie”, na podstawie której każdy unijny przewoźnik lotniczy może oferować loty z dowolnego lotniska w UE do wybranego miasta w Stanach Zjednoczonych.

Prawa pasażerów

Prawa pasażerów chronią interesy podróżnych w UE, szczególnie w razie wystąpienia problemów.

Bezpieczeństwo

UE:

• współpracuje z władzami regionalnymi i krajowymi w zakresie poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego. Ma to na celu zmniejszenie o połowę liczby śmiertelnych ofiar wypadków drogowych w ciągu najbliższych 10 lat.
• Zakazała latać w Europie niebezpiecznym przewoźnikom lotniczym.
• Zaostrza przepisy dotyczące bezpieczeństwa na morzu. Przewidziano między innymi wprowadzenie surowszych inspekcji statków i kar za zanieczyszczenie spowodowane poważnym zaniedbaniem oraz szybsze wycofywanie z użytku tankowców jednokadłubowych.
• Określa standardy bezpieczeństwa i ochrony oraz finansuje jedynie te projekty w zakresie infrastruktury, które spełniają te normy.
• Promuje normy w zakresie bezpieczeństwa i ochrony na całym świecie poprzez nawiązywanie współpracy i zawieranie porozumień, na przykład z Międzynarodową Organizacją Lotnictwa Cywilnego czy Międzynarodową Organizacją Morską .

Transport ekologiczny

Sektor transportu, a głównie pojazdy drogowe, wytwarzają w UE około 28 proc. wszystkich emisji CO2. Komisja opracowuje nowe regulacje, które mają przyczynić się do obniżenia pułapów emisji dwutlenku węgla pochodzących z samochodów oraz wspierać ograniczenie zużycia paliwa i stosowanie paliw alternatywnych.

Komisja wspiera również badania naukowe i skuteczne wdrażanie nowych ekologicznych technologii transportowych. Działania badawczo-rozwojowe w sektorze transportu zostaną przegrupowane i przeorganizowane w ramach strategicznego planu dotyczącego technologii transportowych.

W tym kontekście w 2012 r. Komisja ogłosi strategię ekologicznie czystych systemów transportu zawierającą konkretne środki mające na celu promowanie ekologicznych pojazdów oraz opracowanie ogólnounijnych norm dotyczących np. interoperacyjności infrastruktury służącej do ładowania akumulatorów czy uzupełniania paliwa.

Infrastruktura

Sama liberalizacja nie pozwoli jednak rozwiązać złożonych problemów, takich jak emisje, słabe połączenia z obszarami peryferyjnymi i brak dobrych połączeń pomiędzy sieciami krajowymi.

UE dokonuje obecnie przeglądu polityki w dziedzinie transeuropejskiej sieci transportowej. Jej celem jest stworzenie multimodalnej „sieci bazowej” łączącej duże miasta i zbliżającej zachodnią i wschodnią część UE. Polityka w zakresie infrastruktury powinna również sprzyjać realizacji innych celów, takich jak spójność społeczna czy przeciwdziałanie zmianom klimatu.

Finansowanie publiczne ma bez wątpienia ogromne znaczenie. Jednak, aby utworzyć odpowiednie warunki finansowe, potrzebne jest nowe podejście do opłat za transport. Powinny one ulec restrukturyzacji zmierzającej do szerszego stosowania zasad „zanieczyszczający płaci” oraz „użytkownik płaci”.

Początek strony

Instytucje i organy UE

• Komisja Europejska
  • Dyrekcja Generalna ds. Mobilności i Transportu
  • Dyrekcja Generalna ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa
• Parlament Europejski
  • Komisja Transportu i Turystyki
• Rada Unii Europejskiej
  • Transport, telekomunikacja i energia
• Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny
  • Sekcja Transportu, Energii, Infrastruktury i Społeczeństwa Informacyjnego
• Komitet Regionów
  • Komisja Polityki Spójności Terytorialnej (COTER)
• Europejski Bank Inwestycyjny
  • Trans-European Networks (TENs)
• Agencje UE
  • Europejska Agencja ds. Bezpieczeństwa na Morzu
  • Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego
  • Europejska Agencja Kolejowa
  • Agencja Wykonawcza ds. Konkurencyjności i Innowacyjności
  • Europejski Organ Nadzoru GNSS
  • Agencja Wykonawcza ds. Transeuropejskiej Sieci Transportowej (TEN-T EA)

Możliwości uzyskania dofinansowania

• Dotacje
• Zaproszenia do składania ofert (zamówienia publiczne)

Publikacje, biuletyny informacyjne i statystyki

• Publikacje
• Biuletyny informacyjne
• Statystyki

Prawodawstwo

• Prawodawstwo UE w skrócie – transport
• Obowiązujące prawodawstwo dotyczące transportu
• Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – art. 90-100