Vervoer

Grote uitdagingen

In onze samenleving blijft de rol van vervoer maar groeien. Daarom moet de EU haar beleid aanpassen om een oplossing te bieden voor de grote problemen:

• De overbelasting van zowel het wegennet als de vliegroutes. Files en vertragingen kosten Europa jaarlijks 1% van het bbp. En dat terwijl het vrachtvervoer blijft toenemen: tegen 2030 wordt er naar schatting nog 30% meer vervoerd dan in 2005, en in 2050 zelfs 80% meer. Ook het passagiersvervoer blijft groeien: tegen 2030 34% meer dan in 2005 en tegen 2050 naar verwachting 51% meer.
• Onze afhankelijkheid van olie. Ons vervoer is energie-efficiënter geworden, maar blijft voor 96% van zijn energiebehoeften afhankelijk van olie. Olie wordt de volgende decennia schaarser en zal nog meer dan nu afkomstig zijn uit onstabiele regio's. Tegen 2050 is de prijs waarschijnlijk verdubbeld ten opzichte van 2005, toen 59 dollar per vat.
• Broeikasgassen. De EU moet de uitstoot door de transportsector tegen 2050 met zo'n 60% verlagen ten opzichte van 1990 om te voorkomen dat de aarde meer dan 2% opwarmt. Om die doelstelling te halen, moet de EU haar totale uitstoot tegen 2050 met 80 tot 95% verminderen ten opzichte van 1990.
• De infrastructuur die niet overal in de EU even goed ontwikkeld is. In de oostelijke EU-landen is er gebrek aan hogesnelheidstreinen. Bovendien is het conventionele spoorwegnet er vaak slecht aan toe.
• Concurrentievermogen. De vervoerssector in de Unie wordt geconfronteerd met een toenemende concurrentie op de snel ontwikkelende mondiale vervoersmarkten.

Benieuwd naar statistieken over de vervoerssector? Transport 2050: 50 feiten en cijfers

Efficiënt, multimodaal en duurzaam transport

Concurrentie en slimme regelgeving

Om het vervoer in Europa efficiënter te maken, heeft de EU de nationale markten opengesteld voor concurrentie – met name op de weg en in de luchtvaart, maar tot op zekere hoogte ook bij de spoorwegen.

Wegvervoer: vrachtwagens kunnen nu ook in andere landen vracht laden, zodat zij op internationale ritten niet meer leeg terug hoeven te rijden.

Spoorwegen: in 2003 werd door een liberaliseringspakket voor het eerst concurrentie mogelijk bij zo'n 70 tot 80% van het langeafstandsvervoer voor vracht over het spoor. Nu stelt de Commissie hetzelfde voor in het passagiersvervoer. Ook moeten alle administratieve en wettelijke obstakels worden weggewerkt, niet alleen voor het vervoer per spoor, maar ook voor andere vormen van vervoer.

Luchtvaart: de liberalisering heeft gezorgd voor meer concurrentie, lagere tarieven en meer verbindingen tussen EU-landen. Dankzij de Single European Sky zal die trend aanhouden. Ook voor transatlantische vluchten is er veel gebeurd: dankzij de "openskies"-overeenkomst van EU en VS mogen EU-luchtvaartmaatschappijen nu van iedere luchthaven in de EU naar iedere stad in de VS vliegen.

Passagiersrechten

Reizigers in de EU kunnen hun passagiersrechten laten gelden, vooral als er iets fout gaat.

Veiligheid

De EU:

• werkt met regionale en nationale autoriteiten aan verkeersveiligheid om het aantal verkeersdoden de komende tien jaar te halveren
• heeft onveilige luchtvaartmaatschappijen verbannen uit Europa
• vergroot de maritieme veiligheid onder andere door schepen strenger te inspecteren, vervuiling door ernstige nalatigheid te bestraffen en enkelwandige tankers sneller uit de vaart te nemen.
• stelt duidelijke eisen aan de veiligheid en investeert alleen in infrastructuur die aan deze eisen beantwoordt.
• promoot veiligheidsnormen in de rest van de wereld door samenwerking en en overeenkomsten, bijvpoorbeeld met de International Civil Aviation Organization en de International Maritime Organization

Groen vervoer

De transportsector, en dan vooral het wegvervoer, veroorzaakt 28% van de CO2-emissies in de EU. De Commissie werkt aan nieuwe wetgeving om de CO2-uitstoot door auto's te verlagen, de brandstofefficiëntie te verhogen en alternatieve brandstoffen te promoten.

De Commissie steunt ook onderzoek naar en toepassing van nieuwe groene transporttechnologie. Volgens haar Strategic Transport Technology Plan (STTP) moeten de Europese O&O op het gebied van transport beter gecoördineerd en doelgerichter worden.

In het kader van dat STTP publiceert de Commissie in 2012 een strategie voor schone transportsystemen met specifieke maatregelen voor meer schone voertuigen en EU-normen voor bijvoorbeeld de interoperabiliteit van herlaadinfrastructuur.

Infrastructuur

Liberalisering alleen kan diepgewortelde problemen zoals emissies, de slechte bereikbaarheid van bepaalde regio's en de slechte verbindingen tussen landelijke netwerken niet oplossen.

De EU herziet haar TEN-T-beleid om een multimodaal "kernnetwerk" te maken tussen de grote steden van Europa en tussen de westelijke en de oostelijke EU-landen. Het infrastructuurbeleid moet ook op andere gebieden een bijdragen leveren, bijvoorbeeld voor sociale cohesie en tegen klimaatverandering.

Het is belangrijk dat de overheid vervoer blijft financieren, maar tegelijkertijd moeten de belastingen op vervoer anders en eerlijker worden verdeeld. De belangrijkste principes moeten zijn: "de vervuiler betaalt" en de "gebruiker betaalt"

Naar boven

EU-instellingen en -organen

• Europese Commissie
  • Mobiliteit en vervoer
  • Maritieme zaken en visserij
• Europees Parlement
  • Commissie Vervoer en toerisme
• Raad van de Europese Unie
  • Vervoer, telecommunicatie en energie
• Europees Economisch en Sociaal Comité
  • Afdeling Vervoer, energie, infrastructuur, informatiemaatschappij
• Comité van de Regio's
  • Commissie Beleid inzake territoriale samenhang (COTER)
• Europese Investeringsbank
  • Trans-European Networks (TENs)
• EU-agentschappen
  • Europees Agentschap voor maritieme veiligheid
  • Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart
  • Europees Spoorwegbureau
  • Uitvoerend Agentschap voor concurrentievermogen en innovatie (EACI)
  • De Toezichtautoriteit voor het Europees GNSS
  • Uitvoerend agentschap voor het trans-Europees vervoersnetwerk (TEN-T EA)

Financieringsmogelijkheden

• Subsidies
• Openbare aanbestedingen (overheidsopdrachten)

Publicaties, nieuwsbrieven en statistieken

• Publicaties
• Nieuwsbrieven
• Statistieken

Wetgeving

• Samenvattingen van EU-wetgeving over vervoer
• Geldende wetgeving over vervoer
• Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie - Artikelen 90 tot 100