Μεταφορές

Μεγάλες προκλήσεις για τον τομέα των μεταφορών στην ΕΕ

Καθώς η κινητικότητα αυξάνεται στις κοινωνίες του σήμερα, η πολιτική της ΕΕ στοχεύει στη στήριξη των συστημάτων μεταφορών ώστε να μπορέσουν να ανταποκριθούν στις μείζονες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν, όπως:

• η κυκλοφοριακή συμφόρηση: παρατηρείται τόσο στις οδικές όσο και στις αεροπορικές μεταφορές. Κοστίζει στην Ευρώπη περίπου 1% του ετήσιου ΑΕΠ της, ενώ τόσο οι εμπορευματικές μεταφορές όσο και οι μεταφορές επιβατών αναμένεται να αυξηθούν στο μέλλον.
• η εξάρτηση από το πετρέλαιο: παρότι τα σύγχρονα μεταφορικά μέσα καταναλώνουν λιγότερα καύσιμα, εν τούτοις ο κλάδος των μεταφορών εξακολουθεί να καλύπτει από το πετρέλαιο το 96% των ενεργειακών αναγκών του. Το πετρέλαιο θα είναι όλο και πιο δυσεύρετο τις επόμενες δεκαετίες, ενώ θα πρέπει να συνυπολογίσουμε ότι προέρχεται όλο και περισσότερο από ασταθείς περιοχές του κόσμου. Μέχρι το 2050, η τιμή του πετρελαίου προβλέπεται να υπερδιπλασιαστεί σε σύγκριση με το 2005.
• οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου: μέχρι το 2050, η ΕΕ πρέπει να μειώσει τις εκπομπές που προέρχονται από τον τομέα των μεταφορών κατά 60% (και κατά 80-95% συνολικά) σε σχέση με τα επίπεδα του 1990, αν θέλουμε να περιορίσουμε μόνο σε 2ºC την άνοδο της θερμοκρασίας του πλανήτη.
• οι υποδομές: έχουν αναπτυχθεί άνισα στις χώρες της ΕΕ. Για παράδειγμα, στις περισσότερες χώρες της ανατολικής ΕΕ δεν υπάρχει ειδικό δίκτυο για τραίνα υψηλής ταχύτητας και το συμβατικό σιδηροδρομικό δίκτυο είναι συνήθως σε κακή κατάσταση.
• ο ανταγωνισμός: ο τομέας των μεταφορών στην ΕΕ αντιμετωπίζει ολοένα σκληρότερο ανταγωνισμό από τις ταχέως αναπτυσσόμενες αγορές μεταφορών άλλων περιοχών του κόσμου.

Στατιστικές σχετικά με τις μεταφορές:
Η διασύνδεση προϋπόθεση της ανταγωνιστικότητας: γραφικά σχετικά με τις μεταφορές
Οι μεταφορές το 2050: 50 στοιχεία και αριθμοί

Τα επιτεύγματα της ΕΕ μέχρι σήμερα

Την τελευταία 20ετία, η πολιτική της ΕΕ βοήθησε τον ευρωπαϊκό τομέα των μεταφορών να επιτύχει πολλά:

• ασφαλέστερες αεροπορικές, θαλάσσιες και χερσαίες μεταφορές
• αξιοπρεπή ωράρια για τους εργαζόμενους στον τομέα των μεταφορών
• περισσότερες επιλογές για όσους ταξιδεύουν
• λιγότερη ρύπανση
• τεχνολογική πρόοδο για καθαρότερες μεταφορές.

20 χρόνια επιτεύγματα στις μεταφορές (φυλλάδιο)

Ο αντίκτυπος του αυξημένου ανταγωνισμού στις μεταφορές στην ΕΕ

Οδικές μεταφορές: τα φορτηγά μπορούν πλέον να εκτελούν μεταφορές σε χώρες εκτός της δικής τους, ώστε να μην επιστρέφουν άδεια μετά από διεθνείς διαδρομές. Αυτή η νέα ευελιξία ενθαρρύνει τον ανταγωνισμό, βελτιώνει την ποιότητα των μεταφορών εμπορευμάτων και επιβατών, μειώνει το κόστος και εξορθολογίζει τη χρήση των οχημάτων συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτό στη μείωση της ρύπανσης. Επίσης, η εφαρμογή κοινών τεχνικών προδιαγραφών βελτίωσε τα επίπεδα ασφάλειας.

Αεροπορικές μεταφορές: τα αεροπορικά ταξίδια έχουν γίνει ευκολότερα και φτηνότερα, με νέους αερομεταφορείς, περισσότερα δρομολόγια και εκατοντάδες γραμμές που συνδέουν μεταξύ τους πάμπολλα αεροδρόμια σε όλη την Ευρώπη. Ο Ενιαίος Ευρωπαϊκός Ουρανός της ΕΕ θα συμβάλει στη συνέχιση αυτής της τάσης. Οι συμφωνίες "Ανοικτοί ουρανοί" δίνουν τη δυνατότητα σε όλους τους ευρωπαϊκούς αερομεταφορείς να πετούν από οποιονδήποτε αερολιμένα της ΕΕ σε οποιονδήποτε προορισμό σε άλλες χώρες. Τέτοιες συμφωνίες έχουν επίσης υπογραφεί με τις ΗΠΑ, τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, το Μαρόκο, την Ιορδανία, τη Γεωργία και τη Μολδαβία, και σύντομα θα υπογραφούν και με άλλες χώρες.

Σιδηροδρομικές μεταφορές: κάθε σιδηροδρομική εταιρεία που διαθέτει άδεια μπορεί τώρα να παρέχει υπηρεσίες σε όλη την ΕΕ. Το σιδηροδρομικό δίκτυο υψηλής ταχύτητας έχει αυξηθεί ραγδαία τα τελευταία χρόνια, με αποτέλεσμα να εξοικονομούν οι ταξιδιώτες χρόνο και χρήμα. Σύντομα θα ακολουθήσουν και άλλες βελτιώσεις.

Το μέλλον του σιδηροδρόμου στην Ευρώπη (βίντεο)

Θαλάσσιες μεταφορές: το 75% των εμπορικών συναλλαγών της Ευρώπης με τρίτες χώρες και το 40% των εμπορευματικών συναλλαγών εντός της Ευρώπης πραγματοποιούνται θαλασσίως, ενώ παράλληλα, κάθε χρόνο, περίπου 400 εκατομμύρια άτομα χρησιμοποιούν στην Ευρώπη τα πλωτά μεταφορικά μέσα. Το άνοιγμα της αγοράς θαλάσσιων μεταφορών έδωσε στις ναυτιλιακές εταιρείες τη δυνατότητα να παρέχουν ελεύθερα τις υπηρεσίες τους και σε άλλες χώρες.

Δικαιώματα επιβατών

Τα συμφέροντα των επιβατών στην ΕΕ προστατεύονται μέσω εκτεταμένων δικαιωμάτων επιβατών.

Τηλεφορτώστε τα δικαιώματα επιβατών (στη γλώσσα σας) στο κινητό σας

Ασφάλεια

• Ο αριθμός των θανάτων στην Ευρώπη από τροχαία μειώθηκε στο μισό μεταξύ 1992 και 2010 (από 70.000 σε 31.000). Στόχος της πολιτικής της ΕΕ για την οδική ασφάλεια είναι να μειωθεί ο αριθμός αυτός κατά 50% επιπλέον μέχρι το 2020.
• Οι μη ασφαλείς αεροπορικές εταιρείες απαγορεύεται να πετούν στην Ευρώπη.
• Αυστηρότεροι κανόνες για την ασφάλεια στη θάλασσα προβλέπουν μεταξύ άλλων αυστηρότερες επιθεωρήσεις των σκαφών, κυρώσεις για τη ρύπανση που προκαλείται λόγω σοβαρής αμέλειας και επίσπευση της σταδιακής κατάργησης των δεξαμενοπλοίων μονού κύτους.
• Η ΕΕ εφαρμόζει πρότυπα ασφάλειας και προστασίας και χρηματοδοτεί μόνο έργα νέων υποδομών που πληρούν τα πρότυπα αυτά.
• Η ΕΕ συνεργάζεται με οργανισμούς όπως ο Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας και ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός για την προώθηση των προτύπων ασφάλειας και προστασίας παγκοσμίως.

Έξυπνες και βιώσιμες μεταφορές

Η ΕΕ στηρίζει την έρευνα και την αποτελεσματική ανάπτυξη νέων, πράσινων τεχνολογιών στον τομέα των μεταφορών. Με τη νέα νομοθεσία της ΕΕ θα μειωθούν τα όρια για τις εκπομπές CO2 από τα αυτοκίνητα και θα προωθηθεί η μεγαλύτερη απόδοση των καυσίμων και η χρήση εναλλακτικών καυσίμων.

Υποδομές και χρηματοδότηση

Το τμήμα για τις υποδομές μεταφορών, το οποίο εντάσσεται στη γενικότερη πολιτική της ΕΕ για τα διευρωπαϊκά δίκτυα, εστιάζει στη δημιουργία ενός πολυτροπικού "κεντρικού δικτύου" που θα συνδέει τις μεγαλύτερες πόλεις, καθώς και τις δυτικές με τις ανατολικές χώρες της ΕΕ. Η γενική προσέγγιση της ΕΕ όσον αφορά τις συγκεκριμένες υποδομές στοχεύει επίσης στη στήριξη και άλλων στόχων, όπως η κοινωνική συνοχή και ο περιορισμός της κλιματικής αλλαγής.

Οι μεταφορές υποδομών χρηματοδοτούνται από τη διευκόλυνση «Συνδέοντας την Ευρώπη» , της οποίας ο προϋπολογισμός ανέρχεται σε 50 δισ. ευρώ για το διάστημα 2014-2020. Η διευκόλυνση αυτή θα στηρίξει τη δημιουργία βιώσιμων και κοινών διευρωπαϊκών δικτύων υψηλών προδιαγραφών, στους τομείς των μεταφορών, της ενέργειας καθώς και των ευρυζωνικών και ψηφιακών υπηρεσιών.

Χρειάζεται επίσης μια νέα προσέγγιση για τα μεταφορικά τέλη, παράλληλα με τις δημόσιες χρηματοδοτήσεις, προκειμένου να δημιουργηθεί ένα δίκαιο οικονομικό περιβάλλον εντός του οποίου θα βρίσκουν εφαρμογή οι αρχές "ο ρυπαίνων πληρώνει" και "ο χρήστης πληρώνει".

Αρχή σελίδας

Όργανα και οργανισμοί της ΕΕ

• Ευρωπαϊκή Επιτροπή
  • Κινητικότητα και μεταφορές
  • Θαλάσσιες υποθέσεις και αλιεία
• Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
  • Επιτροπή μεταφορών και τουρισμού
• Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
  • Μεταφορές, τηλεπικοινωνίες και ενέργεια
• Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή
  • Τμήμα "Μεταφορές, ενέργεια, υποδομές και κοινωνία των πληροφοριών"
• Επιτροπή των Περιφερειών
  • Επιτροπή "Πολιτική εδαφικής συνοχής" (COTER)
• Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων
  • Διευρωπαϊκά Δίκτυα (ΔΕΔ)
• Οργανισμοί της ΕΕ
  • Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια στη Θάλασσα (EMSA)
  • Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας της Αεροπορίας (EASA)
  • Ευρωπαϊκός Οργανισμός Σιδηροδρόμων (ERA)
  • Εκτελεστικός Οργανισμός για την Ανταγωνιστικότητα και την Καινοτομία (EACI)
  • Εποπτική Αρχή του Ευρωπαϊκού GNSS (GSA)
  • Εκτελεστικός Οργανισμός του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών (TEN-T EA)

Δυνατότητες χρηματοδότησης

• Επιχορηγήσεις
• Προκηρύξεις διαγωνισμών (δημόσιες συμβάσεις)

Εκδόσεις, ενημερωτικά δελτία και στατιστικές

• Εκδόσεις
• Ενημερωτικά δελτία
• Στατιστικές

Νομοθεσία

• Συνοπτική παρουσίαση της νομοθεσίας της ΕΕ για τις μεταφορές
• Ισχύουσα νομοθεσία για τις μεταφορές (πλήρη κείμενα)
• Συνθήκη για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης - Άρθρα 90-100 (κοινή πολιτική μεταφορών)