Gemeenschappelijke regels voor accijnzen op brandstof garanderen eerlijke concurrentie.
Regeringen heffen belasting om hun uitgaven te financieren. Verschillende EU-landen hebben verschillende prioriteiten hierin en de EU wil die niet in de weg staan. Een voorwaarde is wel dat de lidstaten hun uitgaven in de hand houden. Als zij te veel uitgeven en te hoge schulden krijgen, kunnen zij de economische groei in andere EU-landen namelijk in gevaar brengen. Maar zolang zij een voorzichtig economisch beleid voeren, kunnen zij in hoge mate zelf bepalen hoe zij hun geld uitgeven en welke belastingen zij heffen om hun uitgaven mee te financieren.
De interne markt beschermen
Het zijn dus de regeringen die de hoogte van belastingen op bedrijfswinsten, inkomens, spaartegoeden en vermogenswinst bepalen. De EU houdt alleen in de gaten of deze besluiten eerlijk zijn voor de EU als geheel. Zij let vooral op vennootschapsbelastingen omdat deze belastingen het vrije verkeer van goederen, diensten en kapitaal op de interne EU-markt kunnen belemmeren. De EU-landen zijn gehouden aan een gedragscode die moet voorkomen dat zij bijvoorbeeld belastingverminderingen toestaan die investeringsbeslissingen op oneerlijke wijze beïnvloeden.
Waarom de BTW-tarieven een uitzondering vormen
De belasting op de toegevoegde waarde (BTW) vormt een gedeeltelijke uitzondering. De EU moet zich hier voor een deel in mengen omdat de BTW aan de basis ligt van een goed functioneren van de interne markt en eerlijke concurrentie in de hele EU. Daarom heeft de EU minimum- en maximumtarieven voor de BTW vastgesteld.
Toch lopen de BTW-tarieven in de verschillende EU-landen flink uiteen en onder bepaalde omstandigheden mag er zelfs een lager tarief dan het minimumtarief geheven worden. Ook zijn er uitzonderingen mogelijk, zoals voor goederen en diensten die niet concurreren met goederen en diensten uit andere EU-landen, of voor eerste levensbehoeften, zoals voedsel en geneesmiddelen.
Bovendien kunnen binnen de EU alleen besluiten over BTW-regels en –tarieven genomen worden als alle landen daarmee instemmen. Dit beschermt de nationale autonomie.
Met EU-geld wordt het GPS-systeem verbeterd zodat reddingsoperaties gemakkelijker worden.
Benzine, alcohol en sigaretten: waarom de prijzen uiteenlopen
Wijzigingen van en verschillen in de accijnzen op benzine, drank of sigaretten kunnen de mededinging zeer gemakkelijk verstoren. Daarom gelden hiervoor ook bepaalde gemeenschappelijk regels. Daarbinnen is nog ruimte voor culturele verschillen. Dat is een van de redenen waarom de prijzen van bier en wijn in de verschillende EU-landen zo uiteenlopen. Economische verschillen zijn een andere reden. Een land met gezonde overheidsfinanciën kan er niet toe worden gedwongen zomaar belastingen te heffen. Daarom zijn de accijnzen in Luxemburg laag, wat aantrekkelijke voordeeltjes kan opleveren voor automobilisten, koopjesjagers uit de buurlanden en passanten.
Gemeenschappelijke regels voor belasting op energie
Gemeenschappelijke regels voor de belasting op energie zijn nuttig voor de EU. Deze maken het mogelijk via een uniforme aanpak de belastingen te gebruiken om mensen tot efficiënt energiegebruik aan te zetten. Maar ook hier zijn de regels flexibel genoeg om op specifieke nationale omstandigheden in te spelen.
De mensen zelf
De regels en de tarieven van de inkomstenbelasting zijn een aangelegenheid van de EU-landen zelf, tenzij het grensoverschrijdende rechten betreft. Daarom heeft de Europese Commissie maatregelen genomen om te vermijden dat problemen met de overdracht en de belasting van pensioenrechten EU-burgers ervan zouden weerhouden om in een ander EU-land te gaan werken.
De EU speelt ook een rol bij de bestrijding van internationale belastingontduiking. Inwoners van de EU kunnen hun spaargeld vastzetten in het land waar zij denken dat zij dit het beste rendeert, maar ze moeten nog steeds belasting daarover betalen. De EU-regeringen lopen rechtmatige inkomsten mis als hun inwoners geen aangifte doen van de inkomsten uit rente op spaartegoeden in het buitenland.
De EU-landen en een aantal andere Europese staten zijn overeengekomen informatie uit te wisselen over de spaartegoeden van buitenlanders. De enige uitzonderingen zijn Oostenrijk, België en Luxemburg, plus een aantal andere Europese landen, die voorlopig een bronbelasting heffen. Zij dragen een groot deel van dit geld over aan het thuisland van de spaarder. Zo wordt de anonimiteit van de spaarder gewaarborgd, maar wordt de verschuldigde belasting wel betaald aan het land dat daar recht op heeft.
