Cosán nascleanúna

Cánachas


Is iad na rialtais náisiúnta atá freagrach as cánacha a ardú agus rátaí cánach a shocrú. Mar sin de, is é do rialtas náisiúnta, agus ní an AE, a chinneann cá mhéad cáin is gá duit a íoc.

Is é ról an AE maoirseacht a dhéanamh ar rialacha náisiúnta cánach agus ar chinntí na rialtas maidir le rátaí cánach (ar bhrabúis cuideachtaí, ar ioncam pearsanta, ar choigilteas agus ar ghnóthacháin chaipitiúla), lena áirithiú:

  • go bhfuil siad i gcomhréir le spriocanna an AE maidir le cruthú post
  • nach gcuireann siad isteach ar shaorghluaiseacht earraí, seirbhísí ná caiptil ar fud an AE
  • nach bhfágtar go bhfuil buntáiste míchothrom ag gnólachtaí i dtír amháin ar iomaitheoirí i dtír eile
  • nach ndéanann na rialacha agus cinntí náisiúnta sin leatrom ar thomhaltóirí, ar oibrithe ná ar ghnólachtaí ó thíortha eile an AE.

I gcás cánacha áirithe, amhail cáin bhreisluacha (CBL) nó cánacha ar pheitreal, ar an tobac agus ar dheochanna meisciúla, tá sé comhaontaithe idir an 28 rialtas náisiúnta ar fad rátaí íosta cánach a shocrú chun saobhadh ar an iomaíocht a sheachaint thar theorainneacha laistigh den AE.

Ní féidir aon chinntí faoi chúrsaí cánach a dhéanamh ar leibhéal an AE mura gcomhaontaíonn na Ballstáit ar fad d'aon ghuth.

Caidéal peitril © Carofoto

A bhuí le rialacha comhchoiteanna maidir le cáin ar pheitreal áirithítear go bhfuil trádáil chóir ann agus coisctear iomaíocht dhochrach i leith cánach.

Níl baint ar bith ag an AE ach oiread le caiteachas tíortha - ar an gcoinníoll go bhfanann comhardú an bhuiséid agus an fiachas poiblí laistigh de theorainneacha réasúnta.

Má dhéanann tíortha róchaitheamh, áfach, agus má théann siad i bhfiacha móra dá bharr, d'fhéadfaidís fás eacnamaíoch i dtíortha eile de chuid an AE agus cobhsaíocht an limistéir euro a chur i mbaol.

Iomaíocht chóir cánach idir tíortha an AE

Coinníonn an AE súil ghéar go háirithe ar chánachas cuideachta ós rud é go bhfuil baol ann go meallfadh buntáistí cánach nó rátaí cánach iontach íseal i dtír amháin cuideachtaí ó thíortha iomaitheora. Tá cód iompair ann a chuireann ceangal polaitiúil ar thíortha an AE gan sin a dhéanamh.

Ar chúiseanna den chineál céanna, comhaontaíodh rátaí íosta cánach do CBL agus dleachtanna máil ar pheitreal, ar an tobac agus ar alcól idir thíortha uile an AE, agus tá d'oibleagáid ar na tíortha sin uile na rialacha atá ceaptha agus comhaontaithe acu ar leibhéal an AE a chomhlíonadh.

Cad chuige a bhfuil lámh ag an AE i gcúrsaí CBL?

Tá CBL ríthábhachtach ó thaobh an margadh aonair a bheith ag feidhmiú go cuí agus iomaíocht chóir a bheith ann ar fud an AE.

Dá bhrí sin, tá leagtha síos ag an AE:

  • rialacha uile-AE d'fheidhmiú CBL agus
  • ráta íosta CBL.

Fágann sin go bhfuil scóip mheasartha ann le haghaidh difríochtaí idir rátaí náisiúnta CBL: níl aon teorainneacha uasta ar rátaí CBL. Cé go bhfuil riail ghinearálta ann gur cheart aon riail chaighdeánach amháin a chur i bhfeidhm maidir le díolacháin earraí agus seirbhísí, tá saorchead ag rialtais rátaí laghdaithe a chur i bhfeidhm maidir le réimse beag earraí/seirbhísí agus tá roinnt tíortha díolmhaithe go sealadach ó chuid de na rialacha.

Peitreal, alcól agus toitíní - cad chuige a bhfuil praghsanna éagsúla ann?

Tá na táirgí seo faoi réir roinnt rialacha comhchoiteanna ós rud é gur féidir le difríochtaí i gcánacha (dleachtanna máil) iomaíocht thar theorainneacha an AE a shaobhadh go héasca agus gur féidir leo borradh mór a chur faoin tsiopadóireacht trasteorann, ar chostas gnólachtaí i réigiúin ina bhfuil an cháin ard. Sa chás seo freisin, fágann na rialacha go bhfuil ábhar éagsúlachta ann, de bharr na nithe seo:

  • éagsúlachtaí cultúrtha – cúis amháin is ea iad leis an éagsúlacht chomh mór sin i bpraghsanna beorach agus fíona ar fud an AE
  • éagsúlachtaí eacnamaíocha – de ghnáth ní ghearrann tíortha a bhfuil airgeadas poiblí fónta acu cáin ró-ard ar na táirgí sin.
Lánúin ag amharc ar fhoirmeacha cánach © Imageselect

Is iad na rialtais náisiúnta a chinneann cánacha ioncaim.

Rialacha comhchoiteanna maidir le cánachas ar fhuinneamh

Tá rialacha comhchoiteanna ag an AE maidir le cáin ar tháirgí fuinnimh, ionas go bhféadfaidh sé cur chuige aontaithe a ghlacadh chun tíosacht ar fhuinneamh a chur chun cinn. Arís eile, tá na rialacha solúbtha sa dóigh is gur féidir imthosca náisiúnta speisialta a chur san áireamh.

Cánacha a théann i bhfeidhm ort go díreach

Ceist a bhaineann le do rialtas náisiúnta is ea rialacha agus rátaí maidir le cáin phearsanta – seachas i gcás ina bhfuil tionchar acu ar do chearta trasteorann. Ceaptar na rialacha AE lena áirithiú nach dtugtar ort gan dul ag obair i dtíortha eile de chuid an AE i ngeall ar fhadhbanna a bhaineann le do phinsean agus do chearta pinsin a aistriú agus le cáin orthu sin.

Imríonn an AE ról freisin i gcosc a chur ar imghabháil chánach trasteorann. Cailleann rialtais an AE ioncam dlisteanach mura nochtann daoine atá ina gcónaí ina dtíortha ioncam úis ar choigilteas atá á shealbhú acu thar lear.

Agus tú i do shaoránach de chuid an AE, is féidir leat d'airgead a choigilt san áit a ngnóthóidh tú an fáltas is fearr dar leat, ach ní féidir sin a dhéanamh chun cáin a imghabháil. Tá sé comhaontaithe ag formhór na dtíortha Eorpacha faisnéis a roinnt faoi choigilteas daoine neamhchónaitheacha.

Sna tíortha nach ndéantar amhlaidh (an Ostair agus Lucsamburg mar shampla), gearrtar cáin shiarchoinneálach agus aistrítear cuid mhaith di sin chuig tír dhúchais an choigilteora. Ós rud é gur íocaíocht ar an mórchóir atá i gceist, ní nochtar ainm an choilgiteora aonair ach íoctar an cháin nuair is gá.

Calaois chánach agus imghabháil chánach a chosc

Cailleann tíortha de chuid an AE suas le €1 thrilliún sa bhliain ó ioncam dá mbuiséid mar gheall ar chalaois chánach, imghabháil chánach agus an scáthgheilleagar. Is ionann sin agus thart ar 20% de gach ioncam cánach. Cé go bhfuil gach tír freagrach as calaois a chomhrac, ní mór tabhairt faoi ghníomhaíocht chomhordaithe ar leibhéal Eorpach toisc gur minic a eagraítear calaois thar theorainneacha agus gur féidir iarmhairtí diúltacha a bheith ag bearta frith-chalaoise i dtír amháin ar an Eoraip ina hiomláine. Tá plean gníomhaíochta á scrúdú ag an AE faoi láthair chun an comhrac i gcoinne calaoise agus imghabhála cánach a neartú.

Cáin ar idirbhearta airgeadais

Bhí an earnáil airgeadais ar cheann de phríomhchúiseanna na géarchéime eacnamaíche agus tá tacaíocht mhór rialtasach á fáil aici le blianta beaga anuas. Trí cháin a ghearradh ar idirbhearta airgeadais is féidir a áirithiú go ranníocfaidh an earnáil as costas na géarchéime ar bhealach cothrom substaintiúil. A bhuí leis an gcáin sin, dhruidfí freisin an bhearna chothroime a mheastar a bheith ann i gcúrsaí cánachais agus i mbuiséid phoiblí. Tá córas coiteann á fhorbairt faoi láthair ag aon tír déag do cháin den sórt sin. D'fhágfadh sin go bhféadfaidís cáin leathanbhunaithe a roghnú lena mbeadh acmhainn mhaith ioncaim d'ainneoin go bhfuil soghluaiseacht ard idirnáisiúnta ag baint le hidirbhearta airgeadais.

Barr

Barr



TEAGMHÁIL

Eolas ginearálta – fiosruithe

Glaoigh ar
00 800 6 7 8 9 10 11 Féach mionsonraí na seirbhíse

Cuir do cheisteanna chugainn ar r-phost

Sonraí teagmhála agus cuairte d'institiúidí, teagmhálacha preasa

Réimsí beartais gaolmhara

Cabhraigh linn feabhsú

An bhfuair tú an t-eolas a bhí uait?

FuairNí bhfuair

Cad a bhí uait?

An bhfuil aon mholtaí agat?