Διαδρομή πλοήγησης

Φορολογία


Οι εθνικές κυβερνήσεις είναι αρμόδιες για την επιβολή φόρων και τον καθορισμό φορολογικών συντελεστών. Συνεπώς, το ύψος του φόρου που πληρώνετε αποφασίζεται από την κυβέρνηση της χώρας σας, και όχι από την ΕΕ.

Ο ρόλος της ΕΕ συνίσταται στην εποπτεία των εθνικών φορολογικών κανόνων και των αποφάσεων που λαμβάνουν οι κυβερνήσεις γα τους φορολογικούς συντελεστές (που επιβάλλονται στα κέρδη των επιχειρήσεων, το εισόδημα των φυσικών προσώπων, στις αποταμιεύσεις και τα κεφαλαιακά κέρδη), ώστε να διασφαλίζεται ότι:

  • συνάδουν με τους στόχους της ΕΕ για τη δημιουργία θέσεων εργασίας
  • δεν παρεμποδίζουν την ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, υπηρεσιών και κεφαλαίων σε όλη την ΕΕ
  • δεν προσφέρουν στις επιχειρήσεις μιας χώρας αθέμιτο πλεονέκτημα σε βάρος των ανταγωνιστών τους από άλλη χώρα
  • δεν εισάγουν διακρίσεις σε βάρος καταναλωτών, εργαζομένων ή επιχειρήσεων από άλλες χώρες της ΕΕ.

Για ορισμένους φόρους, όπως ο φόρος προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) και οι φόροι για τα καύσιμα, τα προϊόντα καπνού και τα αλκοολούχα ποτά, και οι 28 εθνικές κυβερνήσεις έχουν συμφωνήσει να καθορίσουν ελάχιστους φορολογικούς συντελεστές έτσι ώστε να αποφευχθεί η στρέβλωση του ανταγωνισμού σε διασυνοριακό επίπεδο εντός της ΕΕ.

Καμία απόφαση για φορολογικά θέματα δεν μπορεί να ληφθεί σε επίπεδο ΕΕ χωρίς ομόφωνη συμφωνία όλων των κρατών μελών.

Αντλίες βενζίνης © Carofoto

Οι κοινοί κανόνες για τη φορολογία καυσίμων σκοπό έχουν να εξασφαλίσουν δίκαιους όρους εμπορίου και να αποτρέψουν τον επιζήμιο φορολογικό ανταγωνισμό.

Η ΕΕ δεν μπορεί επίσης να παρέμβει στο ύψος των δαπανών κάθε χώρας, υπό την προϋπόθεση ότι το ισοζύγιο του προϋπολογισμού και το δημόσιο χρέος της παραμένουν εντός λογικών ορίων.

Αν όμως οι χώρες κάνουν υπερβολικές δαπάνες και δημιουργούν υπερβολικό χρέος, μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο την οικονομική ανάπτυξη άλλων χωρών της ΕΕ και τη σταθερότητα της Ευρωζώνης.

Δίκαιος φορολογικός ανταγωνισμός μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ

Η ΕΕ δίνει ιδιαίτερη προσοχή στη φορολογία των επιχειρήσεων επειδή υπάρχει ο κίνδυνος οι φορολογικές ελαφρύνσεις ή τα ειδικά φορολογικά καθεστώτα μιας χώρας να προσελκύσουν με αθέμιτο τρόπο επιχειρήσεις άλλων χωρών της ΕΕ ή να διαβρώσουν τη φορολογική τους βάση. Οι χώρες της ΕΕ έχουν αναλάβει πολιτική δέσμευση βάσει κώδικα δεοντολογίας να μην ακολουθούν τέτοιες πρακτικές.

Κατ’ αναλογία, οι ελάχιστοι φορολογικοί συντελεστές για τον ΦΠΑ και τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης για τα καύσιμα, τα προϊόντα καπνού και τα αλκοολούχα ποτά αποφασίζονται από όλες τις χώρες της ΕΕ, οι οποίες οφείλουν να τηρούν τους κανόνες που έχουν οι ίδιες καταρτίσει και εγκρίνει σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Γιατί η ΕΕ πρέπει να παρεμβαίνει σε θέματα ΦΠΑ

Ο ΦΠΑ έχει καθοριστική σημασία για την ομαλή λειτουργία της ενιαίας αγοράς και τη διασφάλιση θεμιτού ανταγωνισμού σε όλη την ΕΕ.

Κατά συνέπεια, η ΕΕ έχει θεσπίσει:

  • πανευρωπαϊκούς κανόνες για την εφαρμογή του ΦΠΑ και
  • έναν ελάχιστο συντελεστή ΦΠΑ.

Εξακολουθούν όμως να υπάρχουν σημαντικά περιθώρια για αποκλίσεις μεταξύ των εθνικών συντελεστών ΦΠΑ: δεν υπάρχουν ανώτατα όρια στους συντελεστές ΦΠΑ. Αν και ο γενικός κανόνας είναι ότι θα πρέπει να επιβάλλεται ένας ενιαίος συντελεστής σε όλες τις πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών, οι κυβερνήσεις είναι επίσης ελεύθερες να επιβάλλουν μειωμένους συντελεστές σε ένα περιορισμένο φάσμα αγαθών και υπηρεσιών, ενώ ορισμένες χώρες εξαιρούνται προσωρινά από κάποιους κανόνες.

Βενζίνη, αλκοολούχα ποτά και τσιγάρα – γιατί διαφέρουν οι τιμές

Τα προϊόντα αυτά υπόκεινται σε ορισμένους κοινούς κανόνες, διότι τυχόν διαφορές στους φόρους (π.χ. ειδικοί φόροι κατανάλωσης) μπορούν πολύ εύκολα να στρεβλώσουν τον ανταγωνισμό μεταξύ των χωρών της ΕΕ και να οδηγήσουν σε μαζικές διασυνοριακές αγορές σε βάρος επιχειρήσεων που βρίσκονται σε περιοχές υψηλής φορολόγησης. Αλλά, και σ’ αυτή την περίπτωση, οι κανόνες αφήνουν πολλά περιθώρια για αποκλίσεις λόγω:

  • πολιτισμικών διαφορών – ένας λόγος για τον οποίο οι τιμές της μπίρας και του κρασιού ποικίλλουν τόσο πολύ από τη μια χώρα της ΕΕ στην άλλη
  • οικονομικών διαφορών – χώρες με υγιή δημόσια οικονομικά δεν επιβάλλουν συνήθως υψηλούς φόρους σε αυτά τα προϊόντα.

Κοινοί κανόνες για τη φορολόγηση της ενέργειας

Η ΕΕ έχει θεσπίσει κοινούς κανόνες φορολόγησης των ενεργειακών προϊόντων, έτσι ώστε να μπορεί να τηρεί ενιαία γραμμή όταν χρησιμοποιεί τη φορολόγηση ως κίνητρο για ενεργειακή απόδοση. Αλλά και πάλι, οι κανόνες αυτοί είναι αρκετά ευέλικτοι ώστε να μπορούν να προσαρμόζονται στις εκάστοτε εθνικές συνθήκες.

Ζευγάρι μελετά φορολογικά έντυπα © Imageselect

Ο φόρος εισοδήματος αποφασίζεται από τις εθνικές κυβερνήσεις.

Φόροι που σας επηρεάζουν άμεσα

Για τους φορολογικούς κανόνες και τους συντελεστές φορολόγησης του εισοδήματος φυσικών προσώπων είναι αρμόδια η κυβέρνηση της χώρας σας, εκτός εάν θίγονται διασυνοριακά δικαιώματα. Οι κανόνες της ΕΕ έχουν σχεδιαστεί με τέτοιον τρόπο ώστε να μην αποθαρρύνεστε να εργαστείτε σε άλλες χώρες της ΕΕ εξαιτίας προβλημάτων που αφορούν τη μεταφορά και φορολόγηση των συντάξεων και των συνταξιοδοτικών σας δικαιωμάτων.

Η ΕΕ έχει επίσης καθήκον να προλαμβάνει τη διασυνοριακή φοροδιαφυγή. Οι κυβερνήσεις της ΕΕ χάνουν νόμιμα έσοδα όταν οι κάτοικοί τους δεν δηλώνουν το εισόδημά τους από τόκους αποταμιεύσεων στο εξωτερικό.

Ως πολίτης της ΕΕ μπορείτε να τοποθετείτε τις αποταμιεύσεις σας οπουδήποτε θεωρείτε ότι θα έχουν καλύτερη απόδοση. Εντούτοις δεν μπορείτε να κάνετε χρήση του δικαιώματος αυτού για να αποφεύγετε τη φορολογία. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες έχουν συμφωνήσει να ανταλλάσσουν πληροφορίες για τις αποταμιεύσεις των μη μόνιμων κατοίκων τους.

Οι λίγες χώρες που εξαιρούνται από τον κανόνα (π.χ. Αυστρία, Λουξεμβούργο) παρακρατούν τον φόρο στην πηγή, και μεταβιβάζουν μεγάλο μέρος των σχετικών εσόδων στη χώρα προέλευσης του αποταμιευτή. Δεδομένου ότι πρόκειται για συνολική πληρωμή, διασφαλίζεται η ανωνυμία του κάθε αποταμιευτή και ταυτόχρονα καταβάλλεται ο φόρος εκεί όπου οφείλεται.

Πρόληψη της φορολογικής απάτης και της φοροδιαφυγής

Οι χώρες της ΕΕ χάνουν έως και 1 τρισ. ετησίως από τα έσοδα των προϋπολογισμών τους εξαιτίας της φορολογικής απάτης, της φοροδιαφυγής και της παραοικονομίας. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 20% περίπου όλων των φορολογικών εσόδων. Παρόλο που η καταπολέμηση της απάτης αποτελεί ευθύνη κάθε χώρας, η συντονισμένη δράση όλων των χωρών της ΕΕ είναι αναγκαία, δεδομένου ότι η απάτη οργανώνεται συχνά σε διασυνοριακό επίπεδο και τα μέτρα κατά της απάτης που λαμβάνει μια χώρα μπορεί να έχουν αρνητικές επιπτώσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η ΕΕ διαθέτει πλέον ένα σχέδιο δράσης για τη μεγαλύτερη καταπολέμηση της φορολογικής απάτης και φοροδιαφυγής.

Φόρος επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών

Ο χρηματοπιστωτικός τομέας, που ήταν μια από τις βασικότερες αιτίες της οικονομικής κρίσης, έλαβε σημαντική κρατική βοήθεια κατά τα τελευταία έτη. Η θέσπιση φόρου στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές μπορεί να διασφαλίσει τη δίκαιη και ουσιαστική συμβολή του εν λόγω τομέα στην κάλυψη του κόστους της κρίσης. Ένας τέτοιος φόρος μπορεί επίσης να κλείσει το «χάσμα δικαιοσύνης» που διαπιστώνεται στη φορολογία και στους κρατικούς προϋπολογισμούς. Έντεκα χώρες της ΕΕ έχουν αρχίσει να καταρτίζουν ένα κοινό σύστημα για αυτόν τον φόρο, το οποίο θα τους επιτρέψει να καταλήξουν σε έναν φόρο ευρείας βάσης με σημαντικές δυνατότητες εσόδων παρά τη μεγάλη διεθνή κινητικότητα χρηματοπιστωτικών συναλλαγών.

Αρχή σελίδας

Αρχή σελίδας



Συναφή θέματα

Βοηθήστε μας να βελτιώσουμε το δικτυακό τόπο

Βρήκατε την πληροφορία που ζητούσατε;

ΝαιΌχι

Ποια πληροφορία ζητούσατε;

Έχετε να προτείνετε κάτι;