Cosán nascleanúna

An Spás


Braitheann go leor gnéithe dár saol — idir theileachumarsáid agus teilifís, réamhaisnéis na haimsire agus chórais airgeadais dhomhanda — ar chórais spáis nó ar theicneolaíochtaí spásbhunaithe.

Bíodh sin mar atá, de dheasca an chostais ábhalmhóir a bhíonn ar thionscadail spáis, is beag tír ar féidir léi tabhairt fúthu ina haonar. Dá réir sin, tá a gcumas teicneolaíoch agus airgeadais tiomsaithe ag tíortha na hEorpa sa dóigh gurb é an Coimisiún Eorpach — i gcomhar le Gníomhaireacht Spáis na hEorpa English (gníomhaireacht idir-rialtasach ina bhfuil 23 tír Eorpach páirteach) — a stiúrann an beartas spáis.

Tá 3 phríomhghnéithe ag beartas spáis na hEorpa:

  • an córas Copernicus chun breathnóireacht a dhéanamh ar an domhan agus na córais loingseoireachta satailíte Galileo/EGNOS 
  • taiscéalaíocht sa spás
  • cuidiú le gnólachtaí Eorpacha a bheith páirteach — agus rathúil — i dtionscal an spáis.

Copernicus – faireachán ar an gcomhshaol

Sraith córas ilchasta is ea Copernicus English (en) a bhailíonn sonraí faoin domhan trí shatailítí agus trí bhraiteoirí ar an talamh, sa spéir agus ar muir. Cuireann sé eolas atá cothrom le dáta agus iontaofa faoin athrú atá ag teacht ar an Domhan agus ar an aeráid ar fáil do lucht déanta beartais, do ghnólachtaí agus don phobal.

Íomhá ealaíontóra den tsatailít Sentinel-2 os cionn an Domhain

An tsatailít seo de chuid Copernicus – ar a dtugtar Sentinel-2, cuirfidh sé íomhánna ardtaifigh ar fáil den fhásra, de dhromchlaí ithreach agus uisce, d'uiscebhealaí intíre agus de limistéir chósta.

Úsáidtear eolas den sórt sin ina lán réimsí:

  • pleanáil uirbeach
  • cosaint an dúlra
  • talmhaíocht agus foraoiseacht
  • sláinte
  • bainistiú éigeandála
  • iompar
  • turasóireacht.

Is é an Coimisiún Eorpach a chomhordaíonn agus a bhainistíonn Copernicus. Tá an bonneagar satailíte faoi chúram Ghníomhaireacht Spáis na hEorpa English, agus is iad an Ghníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil agus tíortha éagsúla na hEorpa a dhéanann na braiteoirí a fhorbairt.

Galileo — córas suite domhanda

Is é Galileo English (en) clár na hEorpa chun córas loingseoireachta satailíte domhanda a chruthú. Murab ionann lena mhacasamhla sna Stáit Aontaithe agus sa Rúis, is faoi smacht sibhialta atá Galileo, agus beidh sin amhlaidh choíche.

An Domhan agus satailítí á fhithisiú © GSE–J. Huart

Cuireann córas loingseoireachta satailíte na hEorpa — Galileo — sonraí suite domhanda ar fáil i gcomhair úsáid neamh-mhíleata.

Nuair a bheidh Galileo faoi lánseol beidh 30 satailít (6 satailít ghníomhach spártha san áireamh) ag cur sonraí suite domhanda atá fíorchruinn ar fáil i gcomhair úsáid shibhialta ar fud na gEorpa. Trína theicneolaíochtaí úrscothacha agus trína idir-inoibritheacht réamhshocraithe le córais eile loingseoireachta satailíte, beifear in ann nithe a shuí i bhfad níos beaichte ná mar is féidir faoi láthair.

Baineadh garsprioc amach i gclár Galileo in 2013 nuair a bhíothas in ann, den chéad uair riamh, suíomh a chinntiú le comharthaí de chuid chóras Galileo amháin. De réir mar a chuirfear tuilleadh satailítí chun feidhme, tosóidh Galileo ag soláthar na seirbhísí tosaigh (go grod in 2015, táthar ag súil).

Tá an iliomad feidhmeanna English (en) a d'fhéadfaí a bhaint as Galileo:

  • bainistiú tráchta agus iompair
  • oibríochtaí tarrthála
  • feirmeoireacht
  • cosaint shibhialta
  • stampaí ama agus sioncrónú ama.

Meastar go gcúiteofar an infheistíocht a dhéanfaidh an AE in Galileo trí dheiseanna margaidh nua agus trí phoist nua in earnáil na nglacadóirí comharthaí satailíte agus in earnáil na bhfeidhmeanna atá bunaithe ar shatailítí.

Is iad seo a leanas na comhpháirtithe i gclár Galileo:

  • An Coimisiún Eorpach – bainistiú agus maoiniú iomlán na céime a chuirfidh bailchríoch oibríochtúil iomlán ar an gcóras
  • Gníomhaireacht Spáis na hEorpa English — dearadh, forbairt, soláthar agus bailíochtú. Rinne GSE maoiniú i bpáirt ar na céimeanna de chlár Galileo a bhain le sainiú, forbairt agus bailíochtú le linn fithisiú
  • An Ghníomhaireacht Eorpach GNSS English (GSA) — i gceannas ar oibriú an chórais tráth a bheidh sé réidh

EGNOS, córas méadaithe cáilíochta satailíte

Córas is ea Breis-seirbhís na hEorpa um Loingsoireacht Gheochobhsaí English (en) (EGNOS) a mhéadaíonn cáilíocht na gcóras loingseoireachta satailíte atá ann cheana (amhail GPS na Stát Aontaithe), trína gcruinneas a fheabhsú ó thart ar 10 méadar go thart ar 2 mhéadar. Cuireann sé foláireamh amach i gcás ina gclisfeadh ar chóras.

In 2014, lainseáladh satailít athsholáthair ó Kourou, calafort spáis na hEorpa English, chun leanúnachas seirbhís EGNOS a chinntiú go ceann 12 bhliain eile. Léiriú a bhí ann freisin ar a thiomanta atá an Eoraip do chórais loingseoireachta ardcháilíochta atá bunaithe ar shatailítí.

Taiscéalaíocht sa spás

Cothaíonn taiscéalaíocht sa spás nuáil agus forbairt teicneolaíochta agus eolaíochta. Ach ós rud é nach bhfuil sé d'acmhainn ag an gcuid is mó de thíortha cláir spáis a rith ina n-aonar teastaíonn comhar idirnáisiúnta.

Is é sin an fáth a bhfuil an Coimisiún Eorpach ag glacadh páirt ghníomhach — thar ceann an AE ar fad — i gcainteanna idirnáisiúnta faoi chomhar i dtaiscéalaíocht sa spás, go háirithe le comhpháirtithe straitéiseacha amhail SAM, an Rúis agus an tSín.

Taighde

Tá sé mar aidhm ag na tionscadail taighde a mhaoiníonn an AE tionscail agus eolaíocht na hEorpa a dhéanamh níos iomaíche. Is ó Fís 2020 English, clár suaitheanta taighde an AE a thagann cuid den mhaoiniú. Tá an tacaíocht sin bunriachtanach chun leanúint d'fhorbairt earnáil an spáis, go háirithe maidir leis an méid seo:

  • taighdeoirí san earnáil phoiblí agus san earnáil phríobháideach ar aon a spreagadh lena n-iarracht agus lena n-infheistiú in earnáil an spáis a threisiú
  • cuidiú le tionscal an spáis a choinneáil iomaíoch (monaróirí, soláthraithe seirbhísí agus oibreoirí san áireamh)
  • na seirbhísí agus na hinfrastruchtúir iomchuí a sholáthar a bhfuil gá leo chun teicneolaíochtaí nua a fhorbairt agus a shaothrú.

Barr

Fiontraíocht

Arna fhoilsiú i Márta 2013

Cuid den tsraith 'Foras Feasa ar an Aontas Eorpach' is ea an foilseachán seo


Barr



TEAGMHÁIL

Eolas ginearálta – fiosruithe

Glaoigh ar
00 800 6 7 8 9 10 11 Féach mionsonraí na seirbhíse

Cuir do cheisteanna chugainn ar r-phost

Sonraí teagmhála agus cuairte d'institiúidí, teagmhálacha preasa

Cabhraigh linn feabhsú

An bhfuair tú an t-eolas a bhí uait?

FuairNí bhfuair

Cad a bhí uait?

An bhfuil aon mholtaí agat?