Prawa człowieka

Kraje UE i te pragnące przystąpić do Unii muszą respektować prawa człowieka. Wymaga się tego również od krajów, z którymi UE zawiera porozumienia o handlu i współpracy.

Poprzez swoją politykę w obszarze praw człowieka UE:

• broni praw obywatelskich, politycznych, ekonomicznych, socjalnych i kulturowych
• dąży do wzmocnienia praw kobiet, dzieci, mniejszości i osób wysiedlonych
• sprzeciwia się karze śmierci, torturom, handlowi ludźmi i dyskryminacji
• stara się bronić powszechnego i niepodzielnego charakteru praw człowieka, w pełni i aktywnie współpracując z krajami partnerskimi, organizacjami międzynarodowymi i regionalnymi oraz społeczeństwem obywatelskim.

Prawa człowieka są równe dla wszystkich

Ramy strategiczne i plan działania UE dotyczący praw człowieka i demokracji z 2012 r. mają zwiększyć skuteczność i spójność unijnej polityki w obszarze praw człowieka w ujęciu całościowym. W tym samym 2012 r. Stavros Lambrinidis został wybrany pierwszym Specjalnym Przedstawicielem UE ds. Praw Człowieka. Ma on zwiększyć skuteczność unijnej zewnętrznej polityki w obszarze praw człowieka i lepiej ją wyeksponować.

Sprawozdania roczne

UE publikuje roczne sprawozdanie na temat stosowania unijnej Karty praw podstawowych oraz praw człowieka i demokracji na świecie. Stanowi ono ocenę pracy wykonanej przez UE w obszarze praw człowieka.

Ochrona praw podstawowych na terytorium UE

W UE prawa podstawowe są gwarantowane na szczeblu krajowym przez systemy konstytucyjne poszczególnych państw a na szczeblu UE unijną Kartą praw podstawowych (przyjętą w 2000 r. i wiążącą kraje UE od 2009 r.). Po wyczerpaniu krajowej drogi sądowej osoby fizyczne mogą, jako środek ostatniej szansy, wnieść sprawę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Wszystkie instytucje UE – Komisja, Parlament i Rada – odgrywają rolę w ochronie praw człowieka. Wspiera je Agencja Praw Podstawowych, która ustala i analizuje główne tendencje w obszarze praw człowieka.

Karta ujmuje w jednym dokumencie prawa człowieka wiążące dla unijnych instytucji i organów. Karta ma zastosowanie także do rządów krajowych, ale tylko wtedy, gdy te wykonują prawo UE.

Promowanie praw człowieka na świecie

Praca na rzecz praw człowieka stanowi integralny element walki z ubóstwem, jak również zapobiegania konfliktom i rozstrzygania ich. Dlatego też UE prawa człowieka stały się podstawowym elementem w stosunkach UE z innymi krajami i regionami.

Wszystkie umowy handlowe i umowy o współpracy z państwami trzecimi zawierają klauzulę praw człowieka stwierdzającą, że prawa człowieka są zasadniczym elementem współpracy między stronami. Obecnie jest już ponad 120 takich umów. UE obłożyła sankcjami za łamanie praw człowieka wiele krajów, w tym Białoruś i Iran.

UE prowadzi także dialog dotyczący praw człowieka z ponad 40 krajami i organizacjami, w tym z Rosją, Chinami i Unią Afrykańską.

Poprzez Europejski Instrument na rzecz Wspierania Demokracji i Praw Człowieka UE wspiera grupy społeczeństwa obywatelskiego broniące demokracji, walczące z torturami i rasizmem. Budżet instrumentu na lata 2007-2013 wynosi 1,1 mld EUR.

Początek strony

Instytucje i organy UE

• Komisja Europejska
  • UE i prawa człowieka
  • Prawa podstawowe, bezpieczeństwo, sprawiedliwość
  • Karta praw podstawowych
  • Europejski Instrument na rzecz Wspierania Demokracji i Praw Człowieka
  • Unia Europejska w ONZ
• Parlament Europejski
  • Prawa człowieka – prawa podstawowe
• Rady Unii Europejskiej
  • Sprawy zagraniczne
• Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny
  • Sekcja Stosunków Zewnętrznych
  • Sekcja Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Obywatelstwa
• Komitet Regionów
  • Komisja Obywatelstwa, Sprawowania Rządów, Spraw Instytucjonalnych i Zewnętrznych (CIVEX)
• Agencje UE
  • Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej
  • Europejski Inspektor Ochrony Danych
  • Europol
  • Eurojust

Wsparcie finansowe

• Dotacje Służby Działań Zewnętrznych
• Dyrekcja Generalna ds. Sprawiedliwości – dotacje
• Służba Działań Zewnętrznych – zaproszenia do składania ofert (zamówienia publiczne)
• Dyrekcja Generalna ds. Sprawiedliwości – zaproszenia do składania ofert (zamówienia publiczne)

Publikacje, biuletyny informacyjne i statystyki

• Publikacje
• Biuletyny informacyjne

Prawodawstwo

• Prawodawstwo UE w skrócie – prawa człowieka
• Obowiązujące akty prawne dotyczące praw człowieka (pełna treść) stosunki zewnętrzne / przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości
• Traktat o Unii Europejskiej - art. 2 (wartości podstawowe UE), art. 3 (cele UE), art. 6 (Karta praw podstawowych), art. 21 (postanowienia ogólne o działaniach zewnętrznych)
• Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej- art.208-211 (współpraca na rzecz rozwoju), art. 218 (umowy międzynarodowe)