Cearta an duine


Dínit an duine, an tsaoirse, an daonlathas, an comhionannas, an smacht reachta agus an meas ar chearta an duine – bhí na luachanna sin cuimsithe i gcónaí i gconarthaí an AE. Cuireadh treise leo sa Chairt um Chearta Bunúsacha.

 

Bíonn ar gach tír san AE agus ar na tíortha a dteastaíonn ballraíocht uathu cearta an duine a urramú. Tá an méid sin fíor freisin i gcás tíortha a thugann comhaontuithe trádála agus comhair i gcrích leis an AE.

Pictiúr de dhá ghrúpa daoine atá in dhá chiseán atá déanta as leathchruinneog an domhain agus iad ar crochadh ar mheá.

Baineann cearta an duine le gach duine ar domhan.

Déanann an AE an méid seo a leanas trína bheartas um chearta an duine:

  • cosnaíonn sé cearta sibhialta, polaitiúla, eacnamaíocha, sóisialta agus cultúrtha
  • déanann sé iarracht cearta ban, leanaí, mionlach agus daoine easáitithe a chur chun cinn
  • cuireann sé i gcoinne phionós an bháis, céasadh, gáinneáil ar dhaoine agus idirdhealú
  • tá sé tiomanta nádúr uilíoch agus doroinnte chearta an duine a chosaint, trí bheith ag obair i gcomhar iomlán agus gníomhach le tíortha rannpháirtíochta, eagraíochtaí idirnáisiúnta, eagraíochtaí réigiúnacha agus leis an tsochaí shibhialta.
Eochairfhocail a bhaineann le cearta an duine, m.sh. ‘uilíocht’ agus ‘ceartas’

Tá cearta an duine tábhachtach ar bhealaí éagsúla do dhaoine éagsúla.

Ní dhéanann cearta an duine idirdhealú

Ceapadh creat straitéiseach agus plean gníomhaíochta 2012 maidir le cearta an duine agus an daonlathas le héifeachtacht agus comhleanúnachas an bheartais um chearta an duine a fheabhsú ina iomláine. Freisin in 2012, ceapadh Stavros Lambrinidis ina chéad Ionadaí Speisialta ag an AE do Chearta an Duine. Is é an ról atá aige cur le héifeachtacht agus infheictheacht bheartas seachtrach an AE um chearta an duine.

Tuarascálacha bliantúla

Gach bliain foilsíonn an AE Tuarascáil Bhliantúil ar chur i bhfeidhm Chairt um Chearta Bunúsacha an AE agus ar chearta an duine agus an daonlathas ar fud an domhain. Is measúnú atá sa Tuarascáil sin ar an obair a dhéanann an AE i réimse chearta an duine.

Triúr páistí agus greim láimhe acu ar a chéile

Teastaíonn cosaint shóisialta ó pháistí.

Cearta bunúsacha a chosaint ag an mbaile

Tá cearta bunúsacha ráthaithe san AE ar an leibhéal náisiúnta i gcóras bunreachtúil gach tíre agus ar leibhéal an AE i gCairt um Chearta Bunúsacha an AE (a glacadh in 2000 agus atá ina ceangal ar gach tír san AE ó 2009). Más rud é nár éirigh le cás a thug duine os comhair na gcúirteanna náisiúnta, féadfaidh sé, mar rogha dheireanach, an cás a thabhairt os comhair na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine.

Imríonn gach institiúid AE – an Coimisiún, an Pharlaimint agus an Chomhairle – ról tábhachtach le cearta an duine a chosaint. Faigheann na hinstitiúidí tacaíocht ón nGníomhaireacht um Chearta Bunúsacha. Déanann an Ghníomhaireacht sin treochtaí tábhachtacha i réimse chearta an duine a aithint agus a anailísiú.

Is é a dhéanann an Chairt sin go gcumhdaíonn sí in ionstraim reachtaíochta amháin na cearta bunúsacha atá de cheangal ar institúidí agus ar chomhlachtaí an AE. Tá feidhm ag an gCairt freisin maidir le rialtais náisiúnta nuair a bhíonn siad ag cur dlí an AE i bhfeidhm.

Cearta an duine a chur chun cinn ar fud an domhain

Grúpa páistí ina suí ar an talamh os comhair feithicil eagraíochta neamhrialtasaí

Tá an obair a dhéanann an AE ar mhaithe le cearta an duine tábhachtach chun an bhochtaineacht a laghdú agus coinbhleachtaí a chosc.

Tá gach beart a dhéantar ar mhaithe le cearta an duine tábhachtach chun an bhochtaineacht a laghdú agus coinbhleachtaí a chosc agus a réiteach. Tá ceisteanna chearta an duine go mór chun tosaigh, dá bhrí sin, ag an AE sa chaidreamh a bhíonn aige le tíortha agus le réigiúin eile.

clásal maidir le cearta an duine i ngach comhaontú maidir le trádáil nó comhar le tíortha nach bhfuil san AE agus leagtar síos sa chlásal sin gur gné ríthábhachtach den chaidreamh iad cearta an duine. Tá breis agus 120 de na comhaontuithe sin ann faoi láthair. Chuir an AE smachtbhannaí i bhfeidhm ar roinnt tíortha, an Bhealarúis agus an Iaráin ina measc, de bharr sáruithe a rinne siad ar chearta an duine.

Tá an AE i mbun idirbheartaíochta faoi chearta an duine le breis agus dhá scór tír agus eagraíocht, an Rúis, an tSín agus an tAontas Afracach ina measc.

Tríd an Ionstraim Eorpach i gcomhair Daonlathais agus Cearta an Duine tugann an AE tacaíocht do ghrúpaí den tsochaí shibhialta nó do dhaoine aonair a dhéanann an daonlathas a chosaint, ciapadh a chomhrac agus ciníochas a throid. Tá buiséad €1.1 billiún ag an ionstraim sin don tréimhse 2007-2013.

Barr

Barr


Físeáin


TEAGMHÁIL

Eolas ginearálta – fiosruithe

Glaoigh ar
00 800 6 7 8 9 10 11 Féach mionsonraí na seirbhíse

Cuir do cheisteanna chugainn ar r-phost

Sonraí teagmhála agus cuairte d'institiúidí, teagmhálacha preasa

Cabhraigh linn feabhsú

An bhfuair tú an t-eolas a bhí uait?

FuairNí bhfuair

Cad a bhí uait?

An bhfuil aon mholtaí agat?