Αλληλεγγύη και συνοχή
Στόχος της περιφερειακής πολιτικής της ΕΕ είναι:
- να βοηθήσει όλες τις περιφέρειες να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητές τους,
- να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση σε περιφερειακό επίπεδο, επενδύοντας σε τομείς υψηλού αναπτυξιακού δυναμικού,
- να συμβάλει στην αναβάθμιση του βιοτικού επιπέδου των χωρών που προσχώρησαν στην ΕΕ μετά το 2004, ώστε να φθάσουν τον μέσο όρο της ΕΕ το συντομότερο δυνατόν.
Αίτια των ανισοτήτων
Οι περιφερειακές ανισότητες μπορεί να οφείλονται σε πολλούς παράγοντες, μεταξύ άλλων:
- σε εγγενή μειονεκτήματα, λόγω της απομακρυσμένης γεωγραφικής θέσης μιας περιφέρειας,
- σε πρόσφατες κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές,
- στις παραδοσιακές πρακτικές παλαιών συστημάτων κεντρικού οικονομικού σχεδιασμού,
- σε συνδυασμό αυτών και άλλων παραγόντων.
Τα μειονεκτήματα αυτά έχουν συχνά ως αποτέλεσμα:
- κοινωνική υστέρηση,
- χαμηλής ποιότητας εκπαίδευση,
- υψηλή ανεργία,
- ανεπαρκείς υποδομές.
Προώθηση της ανάπτυξης και της απασχόλησης
Η περιφερειακή πολιτική είναι στην ουσία μια επένδυση στους ανθρώπους.
Σκοπός είναι να συνδυαστεί η πολιτική αυτή με την ατζέντα της ΕΕ για τόνωση της ανάπτυξης και της απασχόλησης,
-
καθιστώντας τις χώρες και τις περιφέρειες ελκυστικότερες για επενδύσεις μέσω της βελτίωσης της προσβασιμότητάς τους, της παροχής ποιοτικών υπηρεσιών (π.χ. υψηλής ταχύτητας πρόσβαση στο Διαδίκτυο) και της διατήρησης του περιβαλλοντικού τους δυναμικού,
-
προωθώντας την καινοτομία, την επιχειρηματικότητα και την οικονομία που βασίζεται στη γνώση μέσω της ανάπτυξης των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών,
-
δημιουργώντας περισσότερες και καλύτερες θέσεις απασχόλησης μέσω της προσέλκυσης περισσότερων ατόμων στην απασχόληση, της βελτίωσης της προσαρμοστικότητας των εργαζομένων και της αύξησης των επενδύσεων σε ανθρώπινους πόρους.
Διαθέσιμη χρηματοδότηση
Οι δαπάνες στον τομέα της περιφερειακής πολιτικής για το διάστημα 2007-13 ανέρχονται σε 350 δισ. ευρώ περίπου, δηλ υπερβαίνουν το ένα τρίτο του προϋπολογισμού της ΕΕ.
Ανάλογα με το τι χρηματοδοτείται και σε ποια χώρα ή περιφέρεια, τα χρήματα προέρχονται από τρεις διαφορετικές πηγές.
- Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ): για γενικές υποδομές, καινοτομία και επενδύσεις.
- Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ): για σχέδια επαγγελματικής κατάρτισης, άλλες μορφές ενίσχυσης της απασχόλησης και προγράμματα δημιουργίας θέσεων εργασίας.
- Το Ταμείο Συνοχής: για περιβαλλοντικά έργα και έργα υποδομής στον τομέα των μεταφορών, καθώς και για ανάπτυξη των ανανεώσιμων μορφών ενέργειας. Οι χρηματοδοτήσεις αυτές αφορούν 15 χώρες των οποίων το βιοτικό επίπεδο είναι χαμηλότερο από το 90% του μέσου όρου της ΕΕ (τα 12 νεότερα μέλη της ΕΕ συν την Πορτογαλία, την Ελλάδα και την Ισπανία).
Πού και πώς δαπανώνται
Η περιφερειακή πολιτική περιλαμβάνει επενδύσεις σε όλες τις περιφέρειες της ΕΕ, σύμφωνα με τους στόχους της στρατηγικής "Ευρώπη 2020".
Ιδιαίτερες προσπάθειες καταβάλλονται για τα κράτη μέλη της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης, καθώς και για τις περιφέρειες που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες ανάγκες σε άλλες χώρες της ΕΕ.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην καινοτομία και την έρευνα, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την επαγγελματική κατάρτιση σε λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες. Χρηματοδοτούνται επίσης ορισμένα σχέδια διασυνοριακής και διαπεριφερειακής συνεργασίας.
