Badania i innowacje

Budowanie przyszłości Europy

Badania i innowacje są priorytetem w unijnej agendzie na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. Państwa członkowskie są zachęcane do inwestowania w badania i rozwój 3 proc. swojego PKB do roku 2020 (1 proc. ze środków publicznych i 2 proc. w ramach inwestycji sektora prywatnego). Szacuje się, że umożliwiłoby to stworzenie 3,7 mln miejsc pracy oraz zwiększenie rocznego PKB o blisko 800 mld euro.

Przeczytaj cały tekstPrzeczytaj cały tekst

Dzięki ogólnounijnym konkursom na wykorzystanie funduszy najlepsi naukowcy i innowatorzy z Europy wspólnie zajmą się najważniejszymi wyzwaniami naszych czasów – energią, bezpieczeństwem żywnościowym, zmianami klimatu i starzeniem się społeczeństwa. Badania naukowe i innowacje przyczyniają się do wzrostu zatrudnienia, podniesienia poziomu dobrobytu i poprawy jakości życia. Choć UE przoduje w wielu dziedzinach technologii, musi też zmagać się z coraz większymi wyzwaniami, tak ze strony tradycyjnych konkurentów, jak i szybko rozwijających się gospodarek.

Nasz poziom życia w przyszości zależy od tego, czy będziemy w stanie pobudzić innowacyjność w zakresie produktów, usług, a także procesów i modeli biznesowych i społecznych. Dlatego innowacje zajmują centralne miejsce w strategii „Europa 2020”, której inicjatywą przewodnią jest Unia innowacji .

Inicjatywa ta pozwoli Europie skoncentrować wysiłki, w tym także podejmowane we współpracy z krajami spoza UE, na ogromnych wyzwaniach, o których mowa powyżej. Umożliwi wykorzystanie wkładu sektora publicznego jako bodźca dla sektora prywatnego oraz usunięcie przeszkód, które blokują nowatorskim pomysłom dostęp do rynku, takich jak brak funduszy, rozdrobnienie sieci badań naukowych i rynków, zbyt rzadkie korzystanie z zamówień publicznych na rzecz innowacji i przewlekłe procedury normalizacyjne.

Europejska przestrzeń badawcza

UE pracuje nad utworzeniem do 2014 r. wspólnej europejskiej przestrzeni badawczej, w ramach której naukowcy będą mogli pracować w dowolnym miejscu w UE a współpraca międzynarodowa będzie zacieśniana.

Program ramowy

Najbardziej konkretnym przykładem działań UE w dziedzinie badań naukowych i innowacji jest siódmy program ramowy (7. PR) na lata 2007–13, na który przeznaczono środki w wysokości 50,5 mld euro.

Dzięki środkom UE systemy GPS ułatwiają prowadzenie akcji poszukiwawczo-ratowniczych.

Na program ramowy składają się cztery działy:

Współpraca – wspólne badania naukowe w dziedzinie zdrowia, żywności, rolnictwa, rybołówstwa, biotechnologii, technologii informacyjnych i komunikacyjnych, energii, środowiska (w tym zmiany klimatu), transportu (w tym aeronautyka), nauk społecznych i ekonomicznych, nauk humanistycznych, przestrzeni kosmicznej i bezpieczeństwa. W skład tego działu wchodzą również nanonauki, nanotechnologie, materiały i nowe technologie produkcji.
Pomysły – ustanowienie Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych, która wspiera pionierskie badania naukowe.
Ludzie – zasoby ludzkie, w tym stypendia dla młodych naukowców, stypendia w ramach programu uczenia się przez całe życie i służące rozwojowi kariery, partnerstwa między przemysłem a środowiskami naukowymi oraz nagrody i wyróżnienia.
Możliwości – inwestycje w infrastrukturę badawczą, potencjał małych i średnich przedsiębiorstw w dziedzinie badań i rozwoju, klastry naukowe oraz ogólna wiedza naukowa.

Wspólne Centrum Badawcze (JRC)

Wspólne Centrum Badawcze (ang. Joint Research Centre − JRC) to sieć złożona z siedmiu jednostek naukowo-badawczych usytuowanych w różnych częściach UE. JRC prowadzi badania nad energią jądrową i bezpieczeństwem jądrowym, ale opracowało też takie technologie, jak teledetekcja umożliwiająca wczesne wykrywanie kryzysów żywnościowych w krajach rozwijających się i określanie, gdzie powinna trafić pomoc żywnościowa UE.

Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERC)

Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ang. European Research Council – ERC) wspiera tzw. badania pionierskie (termin ten odzwierciedla nowe zrozumienie badań podstawowych, które z jednej strony oznacza, że naukowe i technologiczne badania podstawowe mają decydujące znaczenie dla dobrobytu gospodarczego i społecznego, a z drugiej – że badania na granicy zrozumienia i poza nią są z natury rzeczy ryzykownym przedsięwzięciem umożliwiającym postępy w nowych i ambitniejszych obszarach badawczych). Czyni to, zachęcając najlepszych, twórczo myślących naukowców, inżynierów i pracowników akademickich do przekraczania zastanych granic wiedzy i podziałów między dyscyplinami nauk. Praktykowane przez ERC podejście oddolne, w ramach którego z inicjatywą wychodzą sami naukowcy, umożliwia tym ostatnim odkrywanie nowych szans i kierunków w dowolnych obszarach badań, niezależnie od priorytetów określanych przez polityków.

Europejski Instytut Innowacji i Technologii

Zadaniem Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii jest poszukiwanie komercyjnych zastosowań dla wyników badań naukowych.

W osiągnięciu tego celu ma pomóc tworzenie „wspólnot wiedzy i innowacji” – nowej formy partnerstwa między uniwersytetami, organizacjami badawczymi, firmami, fundacjami i innymi podmiotami. Na obecnym etapie priorytetowe obszary działań obejmują zmiany klimatu, odnawialne źródła energii oraz technologie informacyjno-komunikacyjne nowej generacji.

Horyzont 2020 – finansowanie badań i innowacji w latach 2014–2020

Horyzont 2020 to nowy program UE służący finansowaniu badań i innowacji w latach 2014–2020. Fundusze (około 80,2 mld euro na cały okres ważności programu) zostaną udostępnione instytucjom naukowo-badawczym, uniwersytetom, nowatorskim firmom prywatnym i małym przedsiębiorstwom.

Korzyści z wprowadzenia programu odczują wszystkie sektory europejskiej gospodarki, w tym sektor rolnictwa, rybołówstwa, żywności, zdrowia, transportu, energii (zwłaszcza odnawialne źródła energii) i technologii informacyjno-komunikacyjnych.

Początek strony