Wymiar sprawiedliwości i sprawy wewnętrzne

UE stara się też chronić swoich obywateli przed międzynarodową przestępczością zorganizowaną i terroryzmem, a także zadbać o ich dostęp do wymiaru sprawiedliwości i ochronę praw podstawowych bez względu na miejsce pobytu w UE.

Ochrona praw podstawowych

W Karcie praw podstawowych zapisano wszystkie prawa osobiste, cywilne, polityczne, ekonomiczne i społeczne obywateli UE. Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej wspiera osoby odpowiedzialne za wyznaczanie kierunków polityki w opracowywaniu odpowiednich przepisów prawnych i zwiększaniu świadomości społeczeństwa w zakresie praw podstawowych.

UE podejmuje działania w imieniu obywateli UE, aby chronić ich przed dyskryminacją ze względu na pochodzenie rasowe lub etniczne, religię lub przekonania, niepełnosprawność, wiek czy orientację seksualną. W erze wszechobecnego internetu UE walczy o prawo każdego do ochrony danych osobowych.

Współpraca między organami sądowymi

Osoby podróżujące po UE mają nieograniczony dostęp do wymiaru sprawiedliwości w kraju, w którym przebywają. Oznacza to również, że przestępcy nie mogą uniknąć kary za swoje czyny, uciekając do innego kraju UE.

W celu zagwarantowania, że orzeczenia wydane przez sądy w kraju UE są uznawane i wykonywane w innych krajach UE, rozszerzana jest współpraca pomiędzy organami sądowymi poszczególnych krajów. Współpraca ta ma szczególne znaczenie w takich przypadkach, jak postępowanie cywilne w sprawie rozwodu, opieki nad dzieckiem, roszczeń alimentacyjnych czy też upadłości bądź niepłacenia rachunków, gdy stronami są osoby zamieszkałe w różnych krajach.

Aby ułatwić walkę z poważnymi przestępstwami, takimi jak korupcja, przemyt narkotyków i terroryzm, Unia powołała europejską sieć sądową .

Z kolei europejski nakaz aresztowania zastępuje długotrwałe procedury ekstradycji i ma zagwarantować, że podejrzani lub skazani przestępcy, którzy uciekli za granicę, zostaną bezzwłocznie przekazani z powrotem do kraju, w którym byli (lub będą) sądzeni.

Azyl i imigracja

Wspólne minimalne normy i procedury mające zastosowanie do osób ubiegających się o azyl mają zagwarantować wysoki poziom ochrony tym, którzy jej potrzebują, zabezpieczając jednocześnie krajowe systemy azylowe przed nadużyciami. Normy te określają między innymi sposób i miejsce rozpatrywania wniosków o azyl, zasady przyjmowania osób ubiegających się o azyl, status azylanta oraz rolę, jaką w tej kwestii odgrywają organy krajowe.

Kraje UE opracowują też obecnie spójną unijną politykę imigracyjną, która wykorzysta szanse, jakie niesie ze sobą legalna imigracja, a jednocześnie sprosta wyzwaniom imigracji nielegalnej. Polityka ta ma uwzględniać priorytety i potrzeby każdego państwa członkowskiego i sprzyjać integracji obywateli krajów spoza UE ze społeczeństwami krajów przyjmujących.

UE stara się także nawiązać partnerstwa z krajami pochodzenia imigrantów i krajami tranzytowymi, aby lepiej zorganizować imigrację legalną i zmniejszyć skalę zjawiska imigracji nielegalnej, zwiększyć związek między migracją a rozwojem oraz wzmocnić rządy prawa i wesprzeć przestrzeganie praw podstawowych w tych krajach.

Aby możliwe było swobodne przemieszczanie się po Unii, należy zapewnić skuteczne kontrole we wszystkich punktach wjazdu do UE. Kraje UE dążą wspólnie do poprawy bezpieczeństwa poprzez efektywniejsze kontrole na granicach zewnętrznych. Jednocześnie starają się ułatwiać wjazd na teren UE osobom, które mają do tego prawo. Współpracą operacyjną między państwami członkowskimi zarządza unijna agencja ds. granic zewnętrznych – FRONTEX .

Europejska strategia bezpieczeństwa

Unijne strategie w zakresie spraw wewnętrznych obejmują przede wszystkim walkę z terroryzmem, zorganizowaną przestępczością, cyberprzestępczością i radykalizacją postaw prowadzącą do aktów przemocy. Ich celem jest między innymi zwalczanie nielegalnego handlu bronią palną, handlu ludźmi i wykorzystywania seksualnego dzieci.

Unijna strategia bezpieczeństwa wewnętrznego służy zwiększeniu bezpieczeństwa wewnętrznego poprzez współpracę w zakresie egzekwowania prawa, zarządzania granicami, ochrony ludności i reagowania na katastrofy.

Strategia obejmuje prawodawstwo w tym zakresie i praktyczne rozwiązania mające uniemożliwić osobom zajmującym się przestępczością zorganizowaną – przemytnikom narkotyków, handlarzom ludźmi, przestępcom piorącym brudne pieniądze, terrorystom – nadużywanie swobód, jakie oferuje Unia. Jej celem jest również zacieśnienie współpracy między krajowymi siłami policyjnymi, zwłaszcza w ramach Europejskiego Urzędu Policji (Europol).

Początek strony

Instytucje i organy UE

• Komisja Europejska
  • Europejskie obserwatorium do spraw naruszeń praw własności intelektualnej
  • Sprawy wewnętrzne
  • Sprawiedliwość
• Parlament Europejski
  • Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych
• Rada Unii Europejskiej
  • Wymiar sprawiedliwości i sprawy wewnętrzne
• Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny
  • Sekcja Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Obywatelstwa
• Komitet Regionów
  • Komisja Obywatelstwa, Sprawowania Rządów, Spraw Instytucjonalnych i Zewnętrznych (CIVEX)
• Europejski Inspektor Ochrony Danych
  • Europejski Inspektor Ochrony Danych
• Agencje UE
  • Eurojust
  • Europejska Agencja Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej (FRONTEX)
  • Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii
  • Europejska Agencja ds. Bezpieczeństwa Sieci i Informacji
  • Europejskie Kolegium Policyjne (CEPOL)
  • Europejski Urząd Policji (Europol)
  • Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej
  • Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn

Wsparcie finansowe

• Dyrekcja Generalna ds. Sprawiedliwości – dotacje
• Dyrekcja Generalna ds. Sprawiedliwości – zaproszenia do składania ofert (zamówienia publiczne)
• Dyrekcja Generalna do Spraw Wewnętrznych – zaproszenia do składania ofert (zamówienia publiczne)

Publikacje, biuletyny informacyjne i statystyki

• Publikacje
• Biuletyny informacyjne
• Dane statystyczne: Przestępczość i sądownictwo karne / Międzynarodowa migracja i azyl

Prawodawstwo

• Przepisy UE w skrócie – sprawiedliwość i sprawy wewnętrzne
• Obowiązujące akty prawne dotyczące sprawiedliwości i spraw wewnętrznych (pełna treść)
• Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – art. 67-89 (obszar wolności, sprawiedliwości i bezpieczeństwa)