You are here:

Sprawiedliwość i sprawy wewnętrzne

Obywatele UE mają prawo zamieszkać w dowolnym kraju UE. Podróżując po Unii, granice przekraczają niemal niezauważalnie, gdyż układ z Schengen zniósł kontrole na granicach wewnętrznych UE (nie dotyczy to granic z Bułgarią, Cyprem, Irlandią, Rumunią i Wielką Brytanią).

UE stara się też chronić swoich obywateli przed międzynarodową przestępczością zorganizowaną i terroryzmem, a także zadbać o ich dostęp do wymiaru sprawiedliwości i ochronę praw podstawowych bez względu na miejsce pobytu w UE. Dostęp do skutecznego wymiaru sprawiedliwości jest podstawowym prawem, będącym jedną z podstawowych zasad demokracji europejskich.

Ochrona praw podstawowych

W Karcie praw podstawowych zapisano wszystkie prawa osobiste, cywilne, polityczne, ekonomiczne i społeczne wynikające z obywatelstwa UE. Agencja Praw Podstawowych Wybierz wersję językową tego linka   Deutsch (de) English (en) français (fr) Unii Europejskiej wspiera osoby odpowiedzialne za wyznaczanie kierunków polityki w opracowywaniu odpowiednich przepisów prawnych i zwiększaniu świadomości społeczeństwa w zakresie praw podstawowych.

UE podejmuje działania w imieniu obywateli UE, aby chronić ich przed dyskryminacją ze względu na pochodzenie rasowe lub etniczne, religię lub przekonania, niepełnosprawność, wiek czy orientację seksualną. W erze wszechobecnego internetu UE walczy o prawo każdego do ochrony danych osobowych.

Współpraca między organami sądowymi

Osoby podróżujące po UE mają nieograniczony dostęp do wymiaru sprawiedliwości w kraju, w którym przebywają. Oznacza to również, że przestępcy nie mogą uniknąć kary za swoje czyny, uciekając do innego kraju UE.

W celu zagwarantowania, że orzeczenia wydane przez sądy w kraju UE będą uznawane i wykonywane w innych krajach UE, pogłębiana jest współpraca pomiędzy organami sądowymi poszczególnych krajów. Współpraca ta ma szczególne znaczenie w takich przypadkach, jak postępowanie cywilne w sprawie rozwodu, opieki nad dzieckiem, roszczeń alimentacyjnych czy też upadłości bądź niepłacenia rachunków, gdy stronami są osoby zamieszkałe w różnych krajach.

Aby ułatwić walkę z poważnymi przestępstwami, takimi jak korupcja, przemyt narkotyków i terroryzm, Unia powołała europejską sieć sądową.

Z kolei europejski nakaz aresztowania Wybierz wersję językową tego linka   English (en) zastępuje długotrwałe procedury ekstradycji i ma zagwarantować, że podejrzani lub skazani przestępcy, którzy uciekli za granicę, zostaną bezzwłocznie przekazani z powrotem do kraju, w którym zostali lub zostaną osądzeni.

Azyl i imigracja

Wspólne minimalne normy i procedury mające zastosowanie do osób ubiegających się o azyl Wybierz wersję językową tego linka   English (en) mają zagwarantować wysoki poziom ochrony tym, którzy jej potrzebują, zabezpieczając jednocześnie krajowe systemy azylowe przed nadużyciami. Normy te określają między innymi sposób i miejsce rozpatrywania wniosków o azyl, zasady przyjmowania osób ubiegających się o azyl, status azylanta oraz rolę, jaką w tej kwestii odgrywają organy krajowe.

Kraje UE opracowują też obecnie spójną unijną politykę imigracyjną Wybierz wersję językową tego linka   English (en) , która wykorzysta szanse, jakie niesie ze sobą legalna imigracja, a jednocześnie sprosta wyzwaniom imigracji nielegalnej. Polityka ta ma uwzględniać priorytety i potrzeby każdego państwa członkowskiego i sprzyjać integracji obywateli krajów spoza UE ze społeczeństwami krajów przyjmujących.

UE stara się także nawiązać współpracę z krajami pochodzenia imigrantów i krajami tranzytowymi, aby lepiej zorganizować imigrację legalną i zmniejszyć skalę zjawiska imigracji nielegalnej, zwiększyć związek między migracją a rozwojem oraz wzmocnić rządy prawa i wesprzeć przestrzeganie praw podstawowych w tych krajach.

Aby możliwe było swobodne przemieszczanie się po Unii, należy zapewnić skuteczne kontrole we wszystkich punktach wjazdu do UE. Kraje UE dążą wspólnie do poprawy bezpieczeństwa poprzez efektywniejsze kontrole na granicach zewnętrznych. Jednocześnie starają się ułatwiać wjazd na teren UE osobom, które mają do tego prawo. Współpracą operacyjną między państwami członkowskimi zarządza unijna agencja ds. granic zewnętrznych – FRONTEX Wybierz wersję językową tego linka   English (en) .

Europejska strategia bezpieczeństwa

Unijne strategie w zakresie spraw wewnętrznych obejmują przede wszystkim walkę z terroryzmem Wybierz wersję językową tego linka   English (en) , zorganizowaną przestępczością Wybierz wersję językową tego linka   English (en) , cyberprzestępczością Wybierz wersję językową tego linka   English (en) i radykalizacją  postaw Wybierz wersję językową tego linka   English (en)  prowadzącą do aktów przemocy. Ich celem jest między innymi zwalczanie nielegalnego handlu bronią Wybierz wersję językową tego linka   English (en) palną , handlu ludźmi Wybierz wersję językową tego linka   English (en) i wykorzystywania seksualnego dzieci Wybierz wersję językową tego linka   English (en) .

Celem strategii bezpieczeństwa wewnętrznego UE Wybierz wersję językową tego linka   English (en) jest poprawa bezpieczeństwa wewnętrznego przez współpracę w zakresie egzekwowania prawa, zarządzania granicami, ochrony ludności i zarządzania klęskami żywiołowymi.

Strategia obejmuje prawodawstwo w tym zakresie i praktyczne rozwiązania mające uniemożliwić osobom zajmującym się przestępczością zorganizowaną – przemytnikom narkotyków, handlarzom ludźmi, przestępcom piorącym brudne pieniądze, terrorystom – nadużywanie swobód, jakie oferuje Unia. Jej celem jest również zacieśnienie współpracy między krajowymi siłami policyjnymi, zwłaszcza w ramach Europejskiego Urzędu Policji (Europol) Wybierz wersję językową tego linka   English (en) .